Arheolozi otkrili ostatke turske građevine: Šta je ovde radio Firuz aga?

Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture započinje arheološka istraživanja dela smederevske Tvrđave.

Reč je o, kako saznajemo, ostacima Firuz-aginog hamama, javnog kupatila, koje je on sagradio kao rizničar sultana Bajazita II.

- Firuz agin hamam predstavlja jedan od retkih objekata u Smederevskom gradu koji je bio u upotrebi od vremena izgradnje, što je između 1485. i 1490. godine, do druge polovine 19. veka, kada je prestao da se koristi, a potom je srušen i zatim dodatno oštećen 1944. godine prilikom savezničkog bombardovanja u Drugom svetskom ratu - kaže Dejan Radovanović, direktor Zavoda.

Po veličini i prihodima bio je jedan od najznačajnijih hamama do sredine 16. veka, a kako kaže Radovanović, objekat je višestruko važan za upotpunjavanje saznanja o istorijskom razvoju grada.

Javno tursko kupatilo, koje je sagradio upravnik sultanove riznice, bila je jedna od najreprezentativnijih građevina smederevskog grada tokom viševekovne osmanske vladavine. 

 

Njegovi ostaci se nalaze u neposrednoj blizini Dunavskog bedema u zoni ukrštanja tadašnjih glavnih gradskih komunikacijskih pravaca. 

- Arheološka istraživanja će, pored naučnih saznanja o stratigrafiji, pokretnim arheološkim nalazima i formi zidanih struktura, omogućiti i buduću konzervaciju,  uređenje i prezentaciju nepokretnih arheoloških ostataka važnih za redovno korišćenje Smederevske tvrđave – objašnjava naš sagovornik. 

Istraživanja bi mogla da daju i odgovor na pitanje gde se nalaze ostaci mitropolijskog hrama Blagoveštenja, zadužbine despota Đurđa Brankovića, za koju se zna da je izgrađena u smederevskom gradu, a čiji ostaci do danas nisu otkriveni.

Jedna od pretpostavki je da je hamam izgrađen na njenim temeljima i da su njeni delovi korišćeni kao građevinski materijal. 
Osim razrešenja te dileme, ova istraživanja su neophodan deo postupka u sklopu nominacionog procesa za upis Smederevske tvrđave na listu svetske baštine Uneska.
Sredstva za arheološka istraživanja obezbedili su lokalna samouprava i Ministarstvo kulture, koji su izdvojili 1,2 miliona, odnosno 700.000 dinara.