Znalo se da će biti blistavi um: Na današnji dan rođena je naša čuvena naučnica

Na današnji dan pre 150 godina rođena je Mileva Marić, jedna od najvećih učenih Srpkinja s kraja 19. veka.

Mileva Marić, kasnije Ajnštajn, bila je među prvim ženama koje su upisale matematiku i fiziku na prestižnom Švajcarskom tehničkom univerzitetu.

Rođena je 19. decembra 1875, u Rumi i svake godine se posebno u ovo vreme Srbija s ponosom seća velike naučnice, koja je mnogi smatraju, presudno doprinela čuvenoj teoriji relativiteta, za koju je njen suprug Albert Anštajn dobio Nobelovu nagradu. 

Mileva je kao devojčica živela u Novom Sadu, gde je pohađala i osnovnu školu. Još u osnovnoj školi, prema dokumentima koji se čuvaju u Istorijskom arhivu grada Novog Sada pokazala je znanje i uspeh, te da će, kažu, biti jedan od najblistavijih umova sa ovih prostora. 
O njenom uspehu svedoči i upisnica, koju smo imali prilike da vidimo.

- Iz svih predmeta ocenjena je najboljom ocenom, a tadašnji predmeti bili su vladanje, hrišćanska nauka, srpski jezik i estetika, mađarski jezik, nemački jezik, zemljopis, povesnica, prirodne nauke, matematika, kućarstvo, pevanje, ručni ženski rad, pisanje, crtanje i gimnastika. Pored obaveznih i ocenjenih predmeta, postojali su neobavezni predmeti koji nisu bili ocenjeni, u ovom slučaju francuski jezik i glasovir, kao i higijena i dijetetika i pedagogija – kaže za Informer nekadašnji muzeolog, sada u penziji, koji dodaje da je Mileva u oba polugodišta bila odlična.

Po udaji za kolegu Alberta Ajnštajna, prvi put su u kući Milevinog oca Miloša u Kisačkoj ulici u Novom Sadu boravili 1907. godine, a dokumenta do kojih je došao istoričar Petar Đurđev, svedoče da su Novi Sad posetili još nekoliko puta do razvoda.

Foto: Informer

 

Dva sina Mileve i Alberta Ajnštajna Hans-Albert i Eduardo krštena su u pravoslavnoj Nikolajevskoj crkvi u Almašu kraj Novoga Sada 21. septembra 1913. godine, kao i njihova kćerka Lizerl (Ljubica).

U arhivi tadašnjih novina "Zastava" o Anštajnovom boravku u Novom Sadu zapisano je: 

- Imao je dugačku neurednu kosu, radostan i nasmejan, nosio je sina na ramenu po novosadskim ulicama. To je bunilo novosadsku sredinu, koja je cenila samo konvencionalan red i ustaljenu učtivost, od čega je on celom svojom pojavom odstupao, pa su ga nazvali "onaj šašavi Marićev zet". Studenti su se okupljali oko njegovog stola u kafani "Eržebet Kiralji", gde je voleo da dolazi".

U braku sa Albertom Ajnštajnom, Mileva je bila zvanično 12 godina, a kako tvrdi jedan
broj istraživača njihovog života, mnoga dela su uradili zajednički, iako su ona kasnije pripisana samo Anštajnu. 
Preminula je u Cirihu 1948. godine.

 

 

BONUS VIDEO