ANTIČKI lokalitet KOD ČAČKA za DIVLJENJE! Javna kupatila SA PODNIM i zidnim GREJANJEM, u njima se kupali čak i ROBOVI! /FOTO/

Grad na Moravi baštini izuzetno bogato rimsko nasleđe, jer je Čačak u to vreme bio istočna oblast rimske provincije Dalmacije na samoj granici sa Gornjom Mezijom...

Ostaci Rimskog carstva vidljivi su i danas i to u samom centru grada, gde su pre pola veka sasvim slučajno otkrivena javna kupatila sa bojlerom i zagrejanim podom i zidovima, a koja su koristili Rimljani, muškarci, žene, ali i robovi što je u to vreme bio poseban kuriozitet.

Foto: Rina

- Rimljani su iza sebe ostavili tragove na kojima sva pokolenja mogu mnogo da nauče. Terme su izgrađene krajem III i početkom IV veka i jasno pokazuju na kom je stepenu razvoja bila njihova civilizacija. Kako su osvajali teritorije prva građevina koju su pravili bile su terme ili javna kupatila. Ove u Čačku spadaju u one manje, balneum, koji se prostire na oko 500 kvadratnih metara. Terme su se sastojale od osam prostorija koje su orijentisane pravcem istok – zapad. Očuvani deo ima dimenzije 22, 60 h 18, 45 metara - izjavila je za RINU arheolog Narodnog muzeja u Čačku, Aleksandra Gojgić.

U zdravom telu zdrav duh 

U osnovi građevine se nalaze tri niza prostorija, od kojih su severni i centralni niz korišćeni kao prostorije za presvlačenje, vežbaonica i kupatilo sa hladnom vodom. Južni niz prostorija sastojao se od odaja sa vrućim kupatilom i saunom, odnosno nužnikom. Princip po kojim su terme sagrađene je korišćenje toplog vazuha za zagrevanje bazena sa vodom putem podnog i zidnog grejanja.

Foto: Rina

- Podovi zagrevanih prostorija počivali su na stubićima, dok su zidovi imali šuplje keramičke cevi da bi propuštale topao vazduh. Iz ložišta su istovremeno zagrevani i pod i zidovi kao i voda u zidanom bojleru iznad, sa spoljašnje strane građevine. Vrela voda je kroz kupatilo sprovođena olovnim cevima, dok su za odvod korišćene keramičke cevi i zidani kanali - istakla je Gojgić.

Terme su  imale zastakljene prozore, dok su podovi popločavani opekama specifičnih oblika koji podseća na leptira i u vidu šestougla. Zidovi prostorija bili su fresko oslikani, u vidu bojenih traka crvene, svetlo plave i zelenkasto plave boje. Čačanske rimske terme predstavljaju arhitekturu jednog vremena, ali govore i da je u to vreme higijena tela bila usko vezana sa higejenom duha.

Foto: Rina

- Rimljani koji su živeli na ovoj teritoriji kupali su se uglavnom u popodnevnim satima, nakon što završe sve poslove, a pre nego što sednu za trpezu da večeraju. Prema sačuvanim nalazima muškarci i žene dolazili su u različito doba dana da se kupaju, a postojala je i razlika u radnom vremenu tokom leta i zime - naglašava arheološkinja iz Čačka.

Nebrušeni dragulj u srcu grada 

Danas su Rimske terme uvrštene u turističku ponudu grada Čačka, a ovo arheološko nalazište otvoreno je za posetioce. U adaptaciju ovog lokaliteta uloženo je oko 1,2 miliona dinara. Opremljen je plato i ugrađen video nadzor, a u planu je izgradnja pasarele. Video nadzor bio je neophodan jer su građani iz obližnje zgrade bacali smeće kroz prozor upravo na ovo istorijsko mesto.

Foto: Rina

- Ovakve lokacije u sebi kriju izuzetan turistički potencijal, jer predstvaljaju nezaobalaznu tačku obilaska svih ljubitelja istorije i Rimljana. Posetioci sada mogu da obiđu ovaj nebrušeni dragulj u samom srcu našeg grada i da se upoznaju sa njihovom kulturom i načinom života. Kako bi turistima na najbolji način bile prikazane sve specifičnosti “Rimskih termi” Narodni muzej je u sardnji sa gradom Čačkom i Turističkom organizacijom napravio kulturno – inforamativnu tablu, dugačku 18, 5 metara od čega polovinu zauzimaju informacije i fotografije ovog lokaliteta, a drugu polovinu arheološka nalazišta koja postoje na ovoj teritoriji - izjavio je Vojin Jakovljević, direktor TOČ-a.

Foto: Rina

Tokom brojnih arheoloških istraživanja na ovom lokalitetu su pronađeni i brojne keramičke i staklene posude, nakit, pa čak i ostava novca koja je verovatno bila deo ušteđevine nekog od bogatijih meštana. Nakon što su terme napuštene krajem istog veka na istom prostoru je nastalo srednjovekovno naselje sa grobljem.

Foto: Rina

Nakon arheoloških radova 1970. godine kojima su rukovodile Milena Ikodinović i Obrenija Vukadin, saradnice Narodnog muzeja u Čačku i Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva objekat je konzerviran, prema projektu Radoslava Prokića. Istovremeno terme su proglašene za spomenik kulture i nalaze se pod staranjem Narodnog muzeja u Čačku.

Foto: Rina