MARIJA I EUGEN DA DOBIJU SPOMENIK NA ĐAVI? Novosađanima koji čeznu za Austrougarskom priviđa se NADVOJVOTKINJA I VOJSKOVOĐA SAVOJSKI

Grupice Novosađana, koji i dalje čeznu za zloglasnom Austougarskom monarhijom, s vremena na vreme pokreću inincijative da neki od vladara i vojskovođa te imperije dobiju spomenike na Petrovaradinskoj tvrđavi

Nekada u kuloarima, a nekada javno, kao što je to bio slučaj pre nekoliko godina, kada je pokrenuta peticija da se na popularnoj Đavi podignu spomen obeležja austrijskoj carici Mariji Tereziji i vojskovođi Eugenu Savojskom.

- Dugo mi se po glavi mota ideja da se na Petrovaradinskoj tvrđavi (sa pogledom na Novi Sad) postave statue ili bar spomen ploče Mariji Tereziji i Eugenu Savojskom. Mariji Tereziji kao kumi Novog Sada, koja je stanovnicima Petrovaradinskog Šanca dozvolila sve ono što su zahtevali u procesu dobijanja Elibertacije i Eugenu Savojskom, kao jednom od najvećih svetskih vojskovođa i njegovog odlučnog vođenja bitke na Petrovaradinu. Postavljanje statua ili spomen ploča bi puno značilo za kandidaturu Novog Sada za prestonicu Evropske kulture – naveo je tada organizator potpisivanja ove peticije.

Foto: S.K.

Uzgred, Novi Sad je titulu Evropske prestoncie kulture u međuvremenu, dobio i bez ovih spomenika na Tvrđavi. Inače, Novi Sad je 1. februara 1748. godine od Marije Terezije dobio status Slobodnog kraljevskog grada, koji su od carice otkupili bogati Srbi za 80.000 rajnskih forinti. Carica je tim povodom izdala edikt kojim je, pored ostalog, određeno da se dotadašnji Petrovaradinski šanac zove na latinskom Neoplanta, mađarski Uj-Videgh, nemački pNey-Satz, srpski Novi Sad i bugarski Mlada Loza.

- Nadvojvotkinja Austrije nije ništa dala, poklonila ili dozvolila, već prodala katastarske opštine, koje tehnički nisu bile njene. Na njima su gradovi sa oko 35.000 salaša ubirali porez, kako tadašnji bački krajišnici ne bi, nakon razvojničenja, postali ugarski kmetovi. Ona je to učinila da kapital ne bi odlazio u džepove ugarskih feudalaca – kazao nam je dobar poznavalac istorije i same Petrovaradinske tvrđave.

Nadvojvotkinja nije volela Srbe?! 

Marija Terezija je, inače, govorila da nema poverenja u Srbe i njihove vođe, čak i kada joj u Beču ”ljube skute”, ali da su joj potrebni.

- Treba se čuvati Srba. Oni jesu zemljoradničko-ratnički narod, ali lukavština im viri iz očiju. Moji podanici su uglavnom zadovoljni mojom vladom. To ne važi samo za srpske krajišnike koji su veoma zahtevni i stalno traže kulturne, političke i verske slobode, kao da ih mi nismo primili k našoj carevini da bi branili naše granice od Turaka, već da im dodelimo u vlasništvo deo državne teritorije Monarhije – govorila je žena koja, po zamisli nekih u Novom Sadu, treba da dobije spomenik na Petrovaradinskoj tvrđavi.