Patrijarh Porfirije Ministarstvu kulture: Odložite donošenje Zakona o kulurnom nasleđu!

Njegova Svetost Patrijarh srpski g. Porfirije, predsednik Svetog Arhijerejskog Sinoda, uputio je gđi Maji Gojković, ministru kulture Republike Srbije, dopis u kome ukazuje da je Srpska Pravoslavna Crkva najveći pojedinačni vlasnik duhovnog, pokretnog i nepokretnog kulturnog nasleđa u Republici Srbiji, ali da nažalost nije bila uključena u proces izrade veoma važnog Zakona o kulturnom nasleđu, koji zadire i u njeno unutrašnje funkcionisanje.

 

Iz tog razloga, ukazujući na manjkavost određenih članova Nacrta ovog zakona, a znajući da je zajednički cilj očuvanje kulturnog nasleđa, Njegova Svetost je gđi Gojković predložio da njegovo usvajanje odloži do daljeg. Između ostalog, poglavar Srpske Pravoslavne Crkve je ukazao da se u šest članova nacrta ovog zakona pominje Autonomna pokrajina Vojvodina, a ni u jednom članu Autonomna pokrajina Kosovo i Metohija, gde je kulturno nasleđe najugroženije i, gotovo svakodnevno, izloženo napadima i devastiranju. Njegova Svetost je, s tim u vezi, ukazao na mogućnost nedobronamenih zaključaka da je izostavljanjem južne srpske pokrajine iz teksta ovog krovnog zakona, pokrajina isključena iz sistema državne brige, što svakako nije slučaj i može da umanji značaj ogromnih napora koje država čini u zaštiti srpskog kulturnog nasleđa na Kosovu i Metohiji.

Patrijarh je, isto tako, ukazao na činjenicu da je čl. 102 odnosnog Nacrta zakona, Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi, de facto,  ukinuto pravo da kulturno nasleđe čiji je vlasnik koristi za sopstvenu misiju, za koju su ta kulturna dobra vekovima i stvarana. Pravni stručnjaci su Svetejšem ukazali da bi striktnom primenom ovog člana, Crkva od vlasnika, bila svedena na korisnika, kojoj bi posle osam vekova bila uskraćena osnovna vlasnička prava koja su svetinja u svim demokratski uređenim društvima i državama.

Izmenama i dopunama predloženog Nacrta, zakon neće biti u suprotnosti sa Zakonom o crkvama i verskim zajednicama, što je sada nesumnjivo slučaj.

Zaključujući svoje obraćanje Njegova Svetost Patrijarh g. Porfirije smatra da usvajanje ovakvog zakona ne bi doprinelo zajedničkoj dvodecenijskoj intenzivnoj borbi Srpske Pravoslavne Crkve i države da svoje kulturno nasleđe na prostoru Kosova i Metohije sačuvaju u svom okrilju, kao i u ustavnom i sistemu zaštite kulturnih dobara Republike Srbije.