Smanjena smrtnost odojčadi u Srbiji: Naša zemlja se približila evropskom proseku

U Srbiji se smanjila stopa smrtnosti odojčadi i po tom pokazatelju naša zemlje se prošle, 2022. godine približila evropskom proseku, pokazuju najnoviji podaci Instituta za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut".

Stopa smrtnosti odojčadi je značajan i osetljiv indikator kako zdravstvenog stanja i zdravstvene zaštite stanovništva, tako i stanja u socioekonomskoj i drugim sferama društva. Smrtnost dece u ovom uzrastu odražava uticaj socioekonomskih prilika na zdravlje majki i odojčadi, kao i efikasnost zdravstvenih sistema u zbrinjavanju po život opasnih stanja tokom neonatalniog perioda (prve četiri nedelje nakon rođenja).

- Sve evropske zemlje su tokom poslednjih nekoliko decenija postigle zapažene rezultate u smanjenju smrtnosti odojčadi, čime je prosek EU smanjen sa 5,5 umrlih na 1000 živorođenih u 2002. na 3,8 u 2012., odnosno 3,2 u 2021. godini. U Srbiji je u istom periodu smanjenjem stope smrtnosti odojčadi za 50 odsto ostvaren značajan napredak, a u 2022. godini kada je iznosila 4,0 na 1000 živorođenih Srbija se približila evropskom proseku ovog pokazatelja - navodi se u Zdravstveno-statističkom godišnjaku "Batuta" za 2022. godinu.

Više od dve trećine smrti odojčadi se desi u neonatalnom dobu i to u prvih šest dana života novorođenčeta, što je rana neonatalna smrtnost.

- Stopa neonatalne i stopa rane neonatalne smrtnosti takođe imaju kontinuirani trend pada, a u 2022. godini iznose 2,8, odnosno 2,1 na 1000 živorođenih - navodi se u izveštaju.

Opada i maternalna smrtnost, a jedini skok zabeležen je 2021. godine što se dovodi u vezu sa epidemijom kovida 19.

Maternalna smrtnost, odnosno smrtnost porodilje je prema desetoj reviziji Međunarodne klasifikacije bolesti (MКB10) definisana kao smrtnost žene za vreme trudnoće ili u toku 42 dana po završetku trudnoće, nezavisno od trajanja ili lokalizacije trudnoće, iz bilo kog uzroka u vezi sa trudnoćom ili pogoršanjem zbog trudnoće ili pri njenom vođenju, ali ne kao posledica slučajnih ili uzgrednih uzroka

- Stručnjaci procenjuju da je čak i u zemljama sa visoko razvijenim sistemima registracije vitalnih događaja, maternalnia smrtnost u proseku viša za 50 odsto. U Srbiji odnos maternalne smrtnosti od 2012. godine ima trend opadanja, da bi u 2021. godini bio zabeležen nagli skok vrednosti, procenjuje se zbog uticaja pandemije COVID-19, na 22,5 na 100.000 živorođenih. U 2022. godini odnos maternalne smrtnosti iznosi 11,2 - piše u izveštaju.

U 2022. godini u Srbiji je, inače, na osnovu prijava rođenja registrovano 60.556 porođaja sa ukupno 61.834 rođene dece, od kojih je 378 mrtvorođeno. Od 61.456 živorođenih u porodilištima je umrlo 68 novorođenče.

Prema starosti majke, najveći broj porođaja je u dobnoj grupi 30-39 godina, slede porođaji u dobnoj grupi 20-29, a zatim u dobnoj grupi 4044. Najviše je registrovano prvih porođaja (59,3%), drugih po redu (25,9%), trećih po redu (10,4%), a višeg reda rođenja (4,4%).

- Udeo živorođene dece sa težinom na rođenju od 2500 grama i više u 2022. godini je 93,4%. Najviše dece je rođeno sa porođajnom težinom 3000-3499 grama, njih 39,0%. Dece koja su imala nisku težinu na rođenju (ispod 2500 grama) u 2022. godini bilo je 6,6 odsto - navodi se u Zdravstveno-statističkom godšnjaku.

Tokom 2022. godine bilo je prijavljeno 11.306 prekida trudnoće. U strukturi su najzastupljeniji medicinski prekidi trudnoće kojih je bilo 8090, odnosno 71,6 odsto. Registrovano je i 891 spontanih prekida trudnoće - 7,9 odsto.