Ovo zanimanje je najizloženije zračenju i karcinomu: Nikada ne biste pogodili o čemu je reč

Suprotno mišljenju da su radnici u nuklearnim elektranama ili rendgenološkim odeljenjima najviše izloženi zračenju, nova studija ukazuje na jedno prilično neočekivano zanimanje. Najveći udeo smrtnih slučajeva od karcinoma povezanih sa zračenjem zabeležen je upravo kod ljudi koji najviše vremena provode u vazduhu - kabinskog osoblja.

Prema istraživanju objavljenom u časopisu "JAMA Internal Medicine", koje je obuhvatilo više od 500 zanimanja, stjuardese i stjuardi zauzimaju prvo mesto, dok su piloti na drugom mestu kada je reč o udelu smrtnih slučajeva od karcinoma povezanih sa zračenjem.

Glavni razlog je kosmičko zračenje kojem su ljudi izloženi tokom leta. Na Zemljinoj površini atmosfera predstavlja svojevrsni zaštitni sloj koji apsorbuje deo visokoenergetskih čestica iz svemira. Međutim, kako avion leti na većim visinama, ovaj zaštitni efekat postaje slabiji.

Količina primljenog zračenja zavisi i od vremena provedenog u avionu, ali i od geografske širine. Na većim geografskim širinama, posebno u blizini polova, zaštita atmosfere je slabija nego u područjima bližim ekvatoru.

Prema rečima istraživača, članovi avionskih posada primaju najveću prosečnu godišnju dozu jonizujućeg zračenja među zanimanjima u SAD, prvenstveno zbog kosmičkih zraka na visinama na kojima lete komercijalni avioni.

Foto: Shuterstock

Piloti i kabinsko osoblje, prema navodima studije, godišnje mogu da prime oko tri do šest milisiverta kosmičkog zračenja, dok putnik koji tokom godine obavi deset letova širom SAD primi oko 0,4 milisiverta.

Istraživači su analizirali podatke američkog Nacionalnog sistema vitalne statistike, uključujući podatke o smrti 12,7 miliona ljudi preminulih između 2020. i 2024. godine, koji su tokom života radili u ukupno 503 različita zanimanja.

Istraživači su slučajeve raka podelili na one koji bi mogli biti povezani sa izlaganjem zračenju i one koji nisu. Rezultati su pokazali da su stjuardese imale oko 50 odsto veći rizik, dok je kod pilota rizik bio veći za oko 36 odsto u poređenju sa drugim zanimanjima.

Naučnici pozivaju na redovne zdravstvene preglede 

Zanimljivo je da kod karcinoma koji nisu povezani sa zračenjem stjuardese nisu odstupale od proseka. Stručnjaci zbog toga smatraju da bi profesionalna izloženost zračenju mogla imati važnu ulogu, iako se ne može isključiti uticaj drugih faktora, poput UV zračenja ili poremećaja ritma spavanja zbog noćnih i smenskih letova.

Iako američka FAA priznaje da je letačko osoblje profesionalno izloženo jonizujućem zračenju, u SAD ne postoje federalna ograničenja doze niti obavezno praćenje izloženosti za ovu grupu radnika.

Autori studije smatraju da bi rezultate trebalo shvatiti kao podsticaj za bolju zdravstvenu zaštitu i redovne preglede letačkog osoblja, uključujući kontrole kože i dojki, kao i praćenje ukupnog radnog staža provedenog u vazduhu, prenosi ScienceAlert.

BONUS VIDEO