Ispravka - Nije tačno da nije dokazana odgovornost VRS za granatiranje Markala

Portal Informer objavio je 5. februara 2023. vest o 29. godišnjici granatiranja sarajevske pijace Markale koja se dogodila 1994. godine, u kojoj se kroz izjavu Milorada Dodika na Tviteru, prenosi "da ne postoje dokazi da su pripadnici Vojske Republike Srpske počinili taj zločin", što su portali Raskrinkavanje.ba i Istinomjer.ba ocenili kao prenošenje lažnih vesti.

Prema analizi pomenutih portala, činjenice o masakru na Markalama 1994. potvrđene su presudama Haškog suda, a prenosimo delove istih:

"Međunarodni sud za ratne zločine u Hagu doneo je više presuda za teror nad stanovnicima Sarajeva tokom opsade, a u njih nekoliko utvrđene su činjenice o granatiranju pijace Markale.

Tako je Žalbeno veće Međunarodnog suda krajem 2006. godine osudilo Stanislava Galića, bivšeg komandanta Sarajevsko-romanijskog korpusa (SRK) Vojske Republike Srpske (VRS), na kaznu doživotnog zatvora zbog njegove uloge u kampanji snajperskog delovanja i granatiranja civila u Sarajevu od septembra 1992. do augusta 1994. godine, a u presudi se razmatrao i prvi masakr na Markalama 1994. godine.

U ovom slučaju Žalbeno veće Međunarodnog suda prvi put je izreklo maksimalnu kaznu u nekom predmetu.

Granatiranje pijace Markale u augustu 1995. godine obuhvaćeno je i prvostepenom presudom u predmetu protiv generala Dragomira Miloševića, međutim, drugostepenom presudom on je oslobođen optužbi za ovo granatiranje do kojeg je, kako je utvrđeno, došlo dok je bio na lečenju u Beogradu od 6. augusta do 10. septembra 1995. Međutim, Žalbeno veće Tribunala nije u pitanje dovodilo utvrđene činjenice i relevantne zaključke Pretresnog veća u prvostepenoj presudi, a u vezi sa sudelovanjem SRK-a u granatiranju pijace.

I u konačnoj presudi Radovanu Karadžiću iz marta 2019. godine, kojom je osuđen na doživotni zatvor, Žalbeno veće bavilo se i zaključcima o dešavanjima u Sarajevu te je u vezi s granatiranjem pijace Markale u februaru 1994. godine navelo da Karadžić nije dokazao greške pri zaključivanju u prvostepenoj presudi", kaže se, između ostalog, u analizi Istinomjera.

Raskrinkavanje.ba piše:

"Sud je u utvrđivanju činjenica razmotrio nalaze "lokalnog istražnog tima koji je na dan eksplozije izašao na pijacu u 13:20 sati" i čija je "istraga trajala približno nedelju dana": sudsko veće razmotrilo je "zasebne izveštaje stručnih članova, između ostalih, balističara Mirze Sabljice, Hamdije Čavčića i Berka Zečevića". Sud je potom uzeo u razmatranje i izveštaje "vojnih posmatrača UN-a i članova tima 4. Francuskog bataljona UN-a" te nalaze još jednog tima UN-a koji je nastavio "ranije istrage (UN)" i bio ograničen "na analizu kratera i tehničke aspekte eksplozije".

U prvostepenoj presudi Galiću, izrečenoj 5. decembra 2003. godine, a koja je potvrđena odlukom Žalbenog veća u ovom predmetu iz 2006. godine, navodi se i da su istražitelji UN-a "razmotrili priče žrtava, predstavnika UN-a koji su na dan eksplozije bili u Sarajevu, te informacije o vojnoj opremi i položajima jedinica koje su dobili od ABiH i SRK-a". Izveštaj koji podnesen 15. februara 1994. utvrdio je da je "do eksplozije došlo 5. februara 1994, između 12:10 i 12:15 sati, na prepunoj pijaci u Sarajevu", da je "eksploziju prouzrokovala konvencionalna, fabrički proizvedena, minobacačka granata od 120 mm", te je ustanovio pravac iz kojeg je doletela minobacačka granata.

Sudsko veće je nakon toga većinom utvrdilo da je "minobacačka granata od 120 mm koja je 5. februara 1994. ispaljena na pijacu Markale i koja je ubila više od 60, a ranila više od 140 ljudi van razumne sumnje namerno ispaljena s teritorije pod kontrolom SRK-a", odnosno Vojske Republike Srpske".

U ovom članku ranije je objavljena netačna informacija da su pripadnici Vojske Republike Srpske za ovaj zločin optuženi bez dokaza, a koja je uklonjena, kao i svi narativi u vezi iste.