Prvi put korišćen na Kosovu: Ovo je američki bombarder B-2 kojim je Amerika udarila na Iran (FOTO)

Tokom američke operacije na Iran, pod nazivom „Ponoćni čekić“, ispaljeno je više od 75 bombi i raketa, koje su isporučili bombarderi tipa B-2 Spirit. Prvobitno dizajniran kao nuklearni bombarder, B-2 je prvi put korišćen za bacanje konvencionalnih, nenuklearnih bombi na Kosovu 1999. godine.

U napadu je ukupno upotrebljeno više od 75 projektila, uključujući 14 teških bombi za probijanje bunkera (“bunker buster”) mase 13.600 kilograma. Ove bombe su jedine koje mogu da prodru do duboko ukopanih objekata, kao što je iransko nuklearno postrojenje Fordo — jedno od tri cilja pogođena tokom američkog napada u nedelju, uz lokacije u Natanzu i Isfahanu.

Zbog svojih dimenzija i težine, ove bombe mogu se koristiti isključivo sa strateških bombardera.

B-2 „Spirit“ trenutno je jedini operativni avion sposoban da ih nosi. Prema navodima američkog ratnog vazduhoplovstva, B-2 je specijalno konfigurisan i programiran za isporuku ovakvih bombi. Ovaj stelt bombarder, koji se koristi isključivo u sastavu američkog vazduhoplovstva, proizvodi kompanija „Northrop Grumman“.

Foto: wikipedia

 

B-2 sposoban da nosi i nuklearno i kovencionalno oružje

 

B-2 Spirit, poznat kao stelt bombarder, predstavlja američki strateški avion opremljen naprednom tehnologijom slabe uočljivosti, razvijenom za probijanje gustih sistema protivvazdušne odbrane. Ovaj bombarder je sposoban da nosi i konvencionalno i nuklearno oružje, a ujedno je i jedini operativni avion koji može da isporuči teške bombe vazduh-zemlja u stelt konfiguraciji.

Razvoj B-2 započet je tokom administracije Džimija Kartera, ali je nailazio na brojne tehničke izazove koji su usporili napredak i značajno povećali troškove.

Izgradnja jednog aviona koštala je u proseku 737 miliona dolara, dok su ukupni troškovi nabavke po avionu dostizali oko 929 miliona dolara. Visoki kapitalni i operativni troškovi učinili su ovaj projekat kontroverznim u američkom Kongresu, čak i pre završetka Hladnog rata, koji je umanjio potrebu za stelt bombarderom namenjenim za prodore duboko na teritoriju tadašnjeg Sovjetskog Saveza. Kao rezultat toga, krajem 1980-ih i tokom 1990-ih, broj planiranih aviona smanjen je sa 132 na samo 21 primerak.

B-2 je sposoban da leti na visinama do 15.000 metara, ima domet od preko 11.000 kilometara bez dopune goriva, a uz jedno punjenje u vazduhu može da preleti više od 19.000 kilometara.

 

Bombarder korišćen tokom operacija na Kosovu 1999.

 

Ušao je u upotrebu 1997. kao drugi avion dizajniran sa naprednom stelt tehnologijom. Prvobitno dizajniran kao nuklearni bombarder, B-2 je prvi put korišćen za bacanje konvencionalnih, nenuklearnih bombi na Kosovu 1999. Kasnije je korišćen u Iraku, Avganistanu i Libiji.

Vazduhoplovstvo Sjedinjenih Država ima devetnaest B-2 u upotrebi od 2024. Jedan je uništen u padu 2008, drugi je izgubljen u padu 2022. Vazduhoplovstvo planira da ih koristi do 2032. kada će Nortrop Gruman B-21 "rajder" da ih zameni.

Na fotografiji ispod prikazan je B-2 Spirit stelt bombarder u pripremi da primi gorivo iz KC-135 Stratotankera tokom misije na evropskom ratištu u sklopu NATO operacije Saveznička sila (Allied Force) 6. aprila 1999. godine, prenosi EPA.

Foto: EPA