Diktator i zločinac je nju obožavao: Ime umetnice crnim slovima upisano u istoriju (VIDEO)

Leni Rifenštal bila je nemačka rediteljka, producentkinja, fotografkinja i umetnica, čije je ime zauvek ostalo vezano za filmsku umetnost, ali i propagandu nacističke Nemačke.

Vrhunac karijere doživela je tridesetih godina XX veka, kada je režirala filmove po narudžbini režima Adolfa Hitlera.

Iako nikada zvanično nije proglašena nacistkinjom, istorija ju je zapamtila kao jednu od najuticajnijih žena nemačke kinematografije, čije su inovacije i tehnički pristupi snimanju ostali deo filmskog stvaralaštva sve do danas.

Od baleta do filmske kamere

Rođena 1902. u Berlinu, Leni je u mladosti pokazivala dar za umetnost – najpre kroz balet i glumu, a zatim i kroz film. Učila je od reditelja Arnolda Fanka, koji joj je bio mentor, i ubrzo otkrila svoju strast prema režiji.

Pravi proboj doživela je 1935. godine dokumentarcem Trijumf volje, koji je prikazivao kongres Nacionalsocijalističke partije u Nirnbergu. Film je bio čista propaganda, ali je način na koji ga je Rifenštal režirala učinio da deluje grandiozno i umetnički impresivno. Njena upotreba složenih pokreta kamere i snimanja iz neobičnih uglova bila je revolucionarna.

Hitlerova omiljena rediteljka

Oduševljen njenim radom, Hitler ju je pozvao da snimi film o Olimpijskim igrama u Berlinu 1936. godine. Tako je nastao Olimpia, dokumentarac u kojem je Rifenštal prvi put koristila inovativne metode – kamere na pokretnim trakama, podvodne snimke i dinamične kadrove sportista u pokretu.

Film je postavio nove standarde u sportskom dokumentarizmu, a mnoge njene tehnike postale su deo filmskog izraza širom sveta.

Pad i život posle rata

Nakon poraza Trećeg rajha, Leni je uhapšena od strane američkih vojnika. Više puta je ispitivana, ali nikada nije dokazano da je bila aktivna članica nacističkog pokreta osim kroz filmske projekte. Uprkos tome, njena reputacija bila je trajno obeležena.

Posleratne godine provele su je daleko od velikih produkcija – bavila se fotografijom, organizovala izložbe i povremeno pokušavala da oživi karijeru. Umetnički rad nastavila je tokom pedesetih i šezdesetih, ali nikada nije povratila staru slavu.

Leni Rifenštal umrla je u Minhenu 2003. godine, u 102. godini života. Njeno nasleđe i dalje izaziva podeljene reakcije – s jedne strane hvaljena kao pionir filmske umetnosti, s druge zauvek obeležena kao rediteljka koja je služila propagandi jednog od najmračnijih režima u istoriji.