Dok Kurdi beže, sirijska vojska opkoljava rusku bazu: Da li je ovo kraj ruskog prisustva na Bliskom istoku?

Nova vlast u Damasku priprema se za sledeći značajan korak na severu Sirije. Nakon što su kurdske snage potisnute, uz teške sukobe i ponovno preuzimanje teritorija koje su godinama bile pod kontrolom prokurdskih Sirijskih demokratskih snaga (SDF), pažnja se sada premešta na pitanje ruskog vojnog prisustva.

Prema navodima više zapadnih izvora koji prate bezbednosne i vojne tokove u regionu, ruska vazduhoplovna baza u El-Kamišliju mogla bi biti prva koja će formalno biti proglašena „u potpunosti sirijskom“, što bi faktički značilo trajno povlačenje ruskih snaga iz tog dela zemlje.

Jedinice nove sirijske privremene administracije već su raspoređene u oblastima severne Sirije koje su donedavno držale snage SDF. U taj prostor spada i aerodrom u El-Kamišliju, infrastruktura koju ruska vojska još koristi. Položaj baze, na krajnjem severoistoku zemlje i svega nekoliko kilometara od turske granice, daje joj poseban vojno-strateški značaj.

Foto: Tanjug/AP

 

Šta se najavljuje?

Prema informacijama iz krugova bliskih NATO, Damask se nalazi nadomak odluke da Moskvi zvanično uputi zahtev za povlačenje iz tog objekta. Kao ključni uslov navodi se završetak procesa pravne i institucionalne integracije severne provincije Al-Hasaka u državni sistem Sirije, što uključuje i potpuno uklanjanje kurdskih oružanih formacija iz tog regiona.

Jedan sirijski analitičar, upoznat sa internim razgovorima unutar nove vlasti u Damasku, navodi da je politička odluka u suštini već doneta. Kako tvrdi, procena je da rusko prisustvo u El-Kamišliju više nema stvarnu vojnu ili političku funkciju, zbog čega bi Moskva mogla biti pozvana da u potpunosti napusti bazu. Isti izvor podseća da su i Sjedinjene Države poslednjih meseci smanjile svoje snage na severoistoku Sirije, što je dodatno oslabilo položaj Kurda.

Foto: Tanjug/AP

 

Šta je činjenica

Vazduhoplovna baza El-Kamišli dobila je dodatni značaj za Rusiju nakon svrgavanja režima bivšeg predsednika Bašara el Asada u decembru 2024. godine, u događajima koje su zapadni izvori povezivali sa ulogom CIA i podrškom Turske. Tokom tog perioda političkog i bezbednosnog rasula, deo ruskih snaga povukao se upravo u ovaj objekat iz drugih delova Sirije. Uprkos promeni vlasti u Damasku, rusko vojno prisustvo u El-Kamišliju nastavilo se i tokom 2025. godine.

Za Moskvu je ova baza imala dodatnu vrednost kao alternativna tačka oslonca u odnosu na glavnu vazduhoplovnu bazu Hmejmim na zapadu zemlje. Prema procenama vojnih stručnjaka, aerodrom u El-Kamišliju često je služio kao logističko čvorište za letove između Rusije i Afrike, omogućavajući Kremlju širi operativni domet izvan samog sirijskog ratišta.

Foto: Министерство обороны Российской Федерации

 

Šta sledi?

Ipak, i pored višemesečnih razgovora između Moskve i Damaska o sudbini ruskih vojnih objekata, sve je više signala da Rusija neće zadržati dugoročno prisustvo na severu Sirije. Nova vlast, predvođena Ahmedom al-Šaraom, ranije poznatim kao al-Džolani, očigledno nastoji da učvrsti puni državni suverenitet i ukloni strane vojne aktere koji više nemaju ključnu ulogu u stabilizaciji zemlje.

Kako ocenjuju lokalni analitičari, eventualno povlačenje ruskih snaga uklapa se u širi pomak odnosa snaga u regionu. Sa smanjenjem uloge Moskve kao posrednika između različitih sirijskih aktera, slabi i političko opravdanje njenog vojnog prisustva. U tom smislu, El-Kamišli bi mogao postati ne samo simboličan, već i praktičan početak trajnog smanjivanja ruskog uticaja u Siriji.

 

BONUS VIDEO