Kinezi oteli NATO pilote! Potez Pekinga nokautirao Alijansu: Francuska hitno pokrenula akciju, sada je već kasno - šteta je nemerljiva...

Francuska je otvorila veliku kontraobaveštajnu istragu zbog mreže bivših zapadnih vojnih pilota koji su, preko privatnih kompanija i posrednika iz Južne Afrike, godinama obučavali kineske vojne letače i prenosili im znanja o taktici vazdušnih snaga država NATO-a.

U središtu najnovijeg slučaja nalazi se bivši pilot francuske mornaričke avijacije Pjer-Anri Šue, poznat po upravljanju palubnim lovcem „Rafal M“. Šue je priveden i ispitan u Generalnoj direkciji unutrašnje bezbednosti (DGSI), a zatim stavljen pod sudski nadzor.

Protiv njega je pokrenuta formalna istraga zbog sumnje na saradnju sa stranom silom i dostavljanje informacija stranoj državi. Istražitelji proveravaju njegova putovanja u Kinu 2018. i 2019. godine, tokom kojih je navodno savetovao pilote Narodnooslobodilačke armije Kine.

U Kinu putovao dok je još bio francuski oficir

Ključni problem za Šuea jeste to što je tokom spornih putovanja još bio aktivni pripadnik francuskih oružanih snaga. Vojnu službu napustio je tek u februaru 2021. godine, što znači da bez odobrenja nije smeo da pruža konsultantske usluge pripadnicima strane vojske.

Da je iste poslove obavljao tek po izlasku iz službe, podizanje optužnice bilo bi znatno složenije. Za sada, prema dostupnim informacijama, nije utvrđeno da je kineskoj strani predao dokumente označene kao vojna tajna.

Prema navodima francuskih medija, prethodnu istragu pokrenulo je parisko tužilaštvo zbog sumnje na špijunažu u korist strane države i odavanje vojnih podataka. Pretpostavlja se da je Šue i pre formalnog pokretanja postupka bio pod nadzorom Direkcije za obaveštajne poslove i bezbednost odbrane (DRSD), francuske vojne kontraobaveštajne službe.

Istraga je otkrila da Šue nije bio usamljen slučaj. U programima obuke kineskih pilota učestvovala su najmanje trojica bivših francuskih vojnih letača, među kojima su bili i ljudi sa iskustvom na lovcima „Rafal“. Provere su obuhvatile i britanske, australijske, američke i druge bivše pilote iz država NATO-a.

Od nosača „Šarl de Gol“ do kineskih pilota

Šue je u Francuskoj poznata javna ličnost. Leteo je na avionima „Super etandar“ i „Rafal M“ sa nosača aviona „Šarl de Gol“, a učestvovao je i u francuskim borbenim misijama iznad Iraka nakon terorističkih napada u Parizu u novembru 2015. godine.

Tokom karijere izveo je više od 200 sletanja na nosač aviona, što ga je činilo posebno vrednim instruktorom. Upravo su iskustvo u palubnoj avijaciji, taktika prilaska nosaču, poletanje i sletanje na kratku pistu znanja koja Kina pokušava ubrzano da usvoji dok širi sopstvenu flotu nosača aviona.

Foto: EPA

Šue je 2018. godine postao direktor britanske kompanije „Mak 3 menadžment“, preko koje se bavio poslovnim savetovanjem i obukom. Redovno je nastupao na francuskim televizijama BFMTV i LCI, obično u košulji sa oznakom „D-Brief“.

Francusko-kanadskog je porekla, ima 36 godina i vodi popularni Jutjub kanal „Ate Chuet TopGun2Speaker“. „Ate“ je bio njegov pozivni znak tokom službe u francuskoj mornaričkoj avijaciji.

Južna Afrika bila paravan za operaciju

Veliki deo obuke nije organizovan u Kini, već u Južnoj Africi. Ključnu posredničku ulogu imala je Južnoafrička akademija za probne letove (TFASA), privatna škola koja je angažovala bivše zapadne vojne pilote uz izuzetno visoke honorare.

Instruktori su dovođeni u Kejptaun i na južnoafričke vazduhoplovne poligone, gde su obučavali vojne letače pristigle iz Kine. Programi su obuhvatali naprednu letačku obuku, vazdušnu borbu, upotrebu naoružanja i operacije mornaričke avijacije.

TFASA javno navodi da njeni instruktori imaju najviše kvalifikacije za obuku borbenih i probnih pilota. Zapadne službe, međutim, smatraju da je kompanija Pekingu omogućila pristup ljudima koji poznaju taktiku NATO-a, pravila borbene upotrebe avijacije i metode obuke zapadnih pilota.

Francuska parlamentarna dokumenta pokazuju da su bivšim pilotima nuđeni ugovori vredni više od 20.000 evra mesečno. Preko iste mreže angažovani su bivši letači iz Velike Britanije, Australije, Sjedinjenih Američkih Država, Kanade i drugih zapadnih država.

Danijelu Daganu preti 65 godina zatvora

Jedan od najpoznatijih slučajeva odnosi se na bivšeg pilota američkog Marinskog korpusa Danijela Dagana, koji ima australijsko državljanstvo.

Dagan je uhapšen u Australiji 2022. godine na zahtev Sjedinjenih Američkih Država. Američki tužioci tvrde da je 2010. i 2012. godine u Južnoj Africi, radeći za TFASA, bez potrebne dozvole obučavao kineske vojne pilote.

Tereti se da je učestvovao u programu koji je obuhvatao obuku za operacije sa nosača aviona, vazdušnu borbu i procenu kineskih borbenih letelica. Dagan odbacuje optužbe i tvrdi da je slučaj politički motivisan.

Australijski sud je u aprilu 2026. odbio njegovu žalbu protiv izručenja. On još nije prebačen u SAD, već se nalazi u australijskom pritvoru i čeka predaju američkim vlastima. Ukoliko bude osuđen po svim tačkama optužnice, preti mu do 65 godina zatvora.

Taj postupak pokazao je da kinesko angažovanje zapadnih vojnih stručnjaka nije nov program, već operacija koja traje najmanje od početka prethodne decenije.

Amerikanac Kinezima govorio o avionu F-35

Nova velika istraga u SAD pokrenuta je nakon hapšenja bivšeg majora američkog ratnog vazduhoplovstva Džeralda Edija Brauna Mlađeg u februaru 2026. godine.

Braun je tokom vojne karijere upravljao avionima F-4, F-15, F-16 i A-10, komandovao jedinicama povezanim sa sistemima za isporuku nuklearnog oružja i vodio borbene misije. Nakon službe radio je kao instruktor na simulatorima za A-10 i F-35.

Američko Ministarstvo pravde tvrdi da je krajem 2023. godine otišao u Kinu, gde je kineskim vojnim pilotima pružao obuku i održao prezentaciju o avionu F-35 i operacijama američkog ratnog vazduhoplovstva. U Kini je ostao do povratka u SAD početkom februara 2026, nakon čega je uhapšen u Indijani.

Braun se tereti da je pružao vojne usluge stranoj državi bez dozvole propisane američkim zakonima o kontroli izvoza naoružanja i vojnog znanja.

Britansko Ministarstvo odbrane još u oktobru 2022. upozorilo je bivše i aktivne pilote, posebno ljude sa iskustvom na avionima F-35, da bi rad za kinesku vojsku mogao biti tretiran kao izdaja. Do tada je, prema britanskim izveštajima, Kina preko južnoafričkih posrednika pokušala da angažuje oko 30 bivših zapadnih pilota.

Najnoviji slučaj u Francuskoj pokazuje da je mreža godinama radila pred očima zapadnih službi. Kina nije pokušavala samo da kupi avione i tehnologiju – plaćala je ljude koji znaju kako zapadne vazdušne snage ratuju.

BONUS VIDEO