Vučićev geopolitički šah: Bijelim figurama protiv crnih sjenki Istoka i Zapada

U savremenom geopolitičkom šahu, gdje se veliki igrači nadmeću za pozicije, resurse i uticaj, potezi koji odstupaju od ustaljenih šablona često se posmatraju sa sumnjom – ali i sa poštovanjem, ako donesu rezultat.

Na geopolitičkoj tabli 21. veka, Aleksandar Vučić igra simultanku protiv više protivnika – i istovremeno sarađuje s njima. Dok crni kralj iz Moskve nudi energetski vezanog topa, bijeli lav iz Brisela pokušava mat u tri poteza, dok konj sa Capitol Hilla skače u L-formaciji ka Zapadnom Balkanu. A tu je i kineski lovac – tih, uporan i prisutan na svim linijama.

U tom smislu, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić se sve češće predstavlja kao igrač velemajstorskog kalibra – onaj koji ne igra samo bijele ili crne figure, već koristi cijelu tablu i sve boje njenih kvadrata.

Otvaranje: Balansiranje linijama Istok-Zapad

Kao u šahovskoj partiji, gdje otvaranje definiše tok igre, Vučić je pozicionirao Srbiju kao državu koja neće izabrati samo jednu stranu. Dok većina evropskih lidera igra sicilijansku odbranu u skladu sa pravilima Brisela i Vašingtona, on je izabrao rijetko viđen sistem – paralelne diplomatske dijaloge sa Istokom i Zapadom. Posjeta Moskvi, potom Pekingu, u trenutku kada je to gotovo anatema za evropske lidere, djeluje kao patriotski gambit: rizičan za običnog građanina, ali potencijalno dobitan potez.

EU: Igra nervoznog skakača

Brisel je u defanzivi. Poslednji samiti u Beogradu i dolasci evropskih lidera jasno pokazuju da ne žele da izgube Srbiju sa table. Međutim, EU se ponaša poput skakača – skače lijevo-desno, često nepredvidivo, ali bez konkretnih rezultata. Pitanje Kosova ostaje ključni mat u pokušaju – i Vučić zna da mora vješto da igra, da ne bi bio stisnut u ugao.

Sredina partije: Vučić i “azijski konj”

Šahovskim jezikom, Kinu bi mogli nazvati “konjem sa Istoka” – figura koja ne udara direktno, već dolazi sa neočekivanih strana. Dok mnogi izbjegavaju da se previše oslanjaju na kineske investicije, Vučić je otvorio centralne linije za saradnju, susretima sa kineskim predsjednikom Si Đinpinga sa državničkim počastima i strateškim partnerstvima. To se u ovoj partiji može tumačiti kao pozicioniranje konja na f5 – centralna i agresivna pozicija koja prijeti da razbije ustaljene šablone igre.

Tok partije: Dok ostali gube figure, Vučić zadržava inicijativu

Zapadni lideri, zarobljeni u matriksu sankcija i duplih standarda, ostavljaju prostor. A Vučić – koristi ga. Dok Evropa gubi skakače i lovce, Srbija kroz mudru politiku jača ekonomske veze i energetske pozicije. Igra se ne vodi na jednoj tabli – vodi se na tri. I Vučić je jedini koji ih sve vidi.

Kraj partije: Pozicija bez matnog scenarija

Za razliku od klasičnih završnica u šahu, gdje se jasno zna ko je u prednosti, Vučićeva geopolitička završnica je partija bez definitivnog matnog scenarija. On ne juri “mat u tri poteza”, već čuva sve opcije otvorenim. Svjestan da Srbija nije kraljica na tabli, već važan top ili skakač, koristi pozicioni pritisak, zadržava komunikacione linije i pokušava da maksimizira manevarski prostor.

Zaključak: Mudra igra u višedimenzionalnom šahu

Vučićeva politika može se uporediti sa partijom višedimenzionalnog šaha – u kojoj se igra ne vodi samo po horizontalama i vertikalama, već i u slojevima interesa, istorije i sile. Pristalice ga vide kao velemajstora koji promišljeno pomjera figure, ostavljajući protivnicima nedoumicu – da li su svjedoci neortodoksne genijalnosti ili samo dobro smišljenog blefa. U svakom slučaju, dok ostali evropski lideri igraju po već napisanim partijama, Vučić igra svoju – i to je, u politici kao i u šahu, često ključna razlika. Danas, sa Vučićem, postoji nešto što suverene nacije moraju da imaju – državnik koji ne pita za dozvolu. On ne ide po instrukcije – već ih daje. A to Zapad nikada neće voljeti, ali će morati da poštuje.

piše: Dražen Živković, glavni i odgovorni urednik TV PRVA i osnivač portala BORBA