DA NIJE BILO ŠUMADIJE, NE BI BILO NI SRBIJE! Istrpela je najkrvavije bitke, dala najveće vojskovođe!

U stvaranju moderne srpske države najveći značaj imala je Šumadija i ljudi sa tog područja. Sretenje - Dan državnosti Srbije, najveći državni praznik, slavi se u znak sećanja na dva centralna trenutka u kulturno-istorijskom identitetu Srba

Tog dana 1804. godine započele su borbe protiv dahija i za oslobođenje od Turaka, a 1835. i za uspostavljanje ustavnosti kada je u Kragujevcu proglašen Sretenjski ustav.

Nepobitna je istorijska činjenica da su Šumadija i njen "krov", Rudnik, iznedrili velike oslobodilačke pohode i u Prvom i u Drugom srpskom ustanku, bez kojih ne bi bilo ni donošenja Ustava dvadesetak godina kasnije jer su severni obronci planine doprineli slamanju okupatora u Prvom, a južni u Drugom ustanku.

"Šumadija je svakako geografski centar zbivanja na Sretenje. Prvi srpski ustanak i Ustav Knjaževine Srbije doneseni su u Šumadiji. Ustanak je izbio u Orašcu nadomak Aranđelovca, a Sretenjski ustav proglašen u Kragujevcu", podsetio je za RINU istoričar Momčilo Pavlović.

On objašnjava da su se Srbi tog doba pobunili ne zato što su odmah želeli nezavisnost i autonomiju već zato jer je poremećen jedan, kako kaže, ustaljeni sistem u kome su do tada živeli.

"Iako su Srbi u Austriji i 'od preka' uživali veći stepen autonomije, crkvene, kulturne itd., oni se nisu digli na oružje. Na oružje su se digli šumadijski narod i šumadijski svinjarski trgovci, kao i iskusni ratnici južno od Save i Dunava", napominje Pavlović.

Foto: K.R.

Po njegovim rečima, ne treba mnogo da čudi zašto u Beogradu nije bilo ustanka jer tu 1804. i nije bilo mnogo Srba.

"Srbi su bili u zaleđini, na obroncima Šumadije. Ako uzmemo Orašac kao stajnu tačku, centralna zbivanja su se događala kada se digao narod sa Kolubare i Morave. Tada je napravljena osovina koja je pritiskala dahije u Beogradu. A opet, dahije su se iz Beograda kretale prema Rudniku, prema Hasan-pašinoj Palanci (Smederevska Palanka) i tu je došlo do opakih sukoba. Dakle, sve Šumadija", ističe istoričar.

Govoreći o opštim planovima i opštem stanju naroda uoči podizanja ustanka, on ukazuje na težak položaj ukupnog srpskog naroda krajem 18. i početkom 19. veka, navodeći da su istorija i geografija opredelile i sudbinu srpskog naroda.

Foto: Tanjug/Jadranka Ilić

"Dodirne tačke između Osmanskog (Turskog) i Habzburškog (Austrijskog) carstva dodirivale su se na granicama i područjima gde je živeo srpski narod. Delovi naroda živeli su čas u sastavu jednog, a čas u sastavu drugog carstva i važno je reći da su Srbi uzimali učešće i na jednoj i na drugoj strani, mada više na strani Austrije. Gledajući celinu naroda, otprilike polovina Srba živela je na jednoj, a polovina na drugoj strani", zaključuje Pavlović.

Ostavite komentar

Pravila komentarisanja:

Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.

Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni. Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.

Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.

Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.