DVOGLAVA AŽDAJA JE PROŠLA SOLUNSKI FRONT SA SRPSKIM VOJNICIMA, stigla je iz Francuske a danas se nalazi u Požegi /FOTO/

Sa srpskim vojnicima,Solunski front prošla je i parna lokomotiva, koja je tokom Velikog rata stigla u pomoć od Francuza. Simbolično je nazvana "Dvoglava aždaja" i danas se čuva u Železničkom muzeju, na Odeljenju uzanih pruga koje se nalazi u Požegi

- Ona ima jednu upravljačnicu, ali dva kotla, što joj je omogućavalo da se kreće i kad bi u ratu bila oštećena. Zato je i dobila naziv "Dvoglava aždaja". Služila je za dopremenje municije od utvrđenja do bojišta i bila od velike pomoći ratnicima. Nesmetano se kretala u oba pravca i nikad nije kasnila - kaže Ivana Jovičić Ćurčić iz Želzničkog muzeja za RINU.

Ova parna lokomotiva proizvedena je 1916. godine u Filadelfiji, po narudzbi francuskih vlasti i mogla je da razvije brzinu od 12 kilometara na čas. Nakon rata, pojavila se 1941. godine u rudniku Kostalac, gde je prevozila rudu od stare jame do Dunava, a zatim je stigla u Požegu.

- Danas su sačuvane samo dve takve lokomotive u celom svetu. Jedna se nalazi u Drezdenu, a druga kod nas, zato ima veliki čak i međunarodni značaj. Prošle godine na obeležavanju stogodišnjice od završetka Velikog rata, lokomotiva je iz Požege otpremnjena za Pariz kao jedan od simbola tog doba, a njena istrijska vrednost je izuzetno velika - rekla je Ivana.

Foto: RINA

Kralj Milan je prva srpska parna lokomotiva

Međutim, pored ove, u Požegi se mogu videti i druge lokomotive koje su se među prvima vozile Srbijom, a na šinama i dan danas ponosno stoji "Kralj Milan".

- To je prva parna lokomotiva izgrađena na tlu Srbije. Napravljena je ručno u bravarskoj radionici rudnika Majdanpek 1882. godine, a točkovi i osovine su dopremljeni iz Engleske. Kretala se oko 20 km na čas i služila je za prevoz rude. Bila je izgrađena još jedna, koju su rudari nazvali Ntalija, ali njoj se izgubio svaki trag dok je Kralj Milan sačuvan - izjavila je Ivana.

Foto: RINA

Na uzanoj pruzi čuva se još jedan od svetskih rariteta – lokomotiva "Rama" proizvedena 1873. godine u Minhenu, a koja je dovukla prvi svečani voz u Sarajevo, ali tu su i specifična kola četvrtog razreda u kom se nalazila samo peć i mesta za stajanje.

- Ovo odeljenje u Požegi svake godine beleži oko 4000 posetilaca iz zemlje i instranstava. Ljubitelji vozova ne ostaju imuni na sve istorijske eksponate koji se ovde nalaze, a vrlo česti gosti su nam i učenici osnovnih i srednjih škola - izjavila je Ivana Jovičić Ćurčić.

Železnički muzej osnovan je 01. februara 1950. godine i sledeće godine slavi jubilej od 70 godina postojanja i može se pohvaliti velikim fondom retkih ekponata, knjiga i velikim fondom arhivkse građe, a u njegovom sklopu je i Muzejsko – turistička železnica "Šarganska osmica".