Katarina Velika ponizila Turke, a Rusiju učinila svetskom silom: Sve o ratu koji je promenio Evropu

U 20. epizodi serije "Katarina Velika" zvanično je počeo rat između Rusije i Osmanskog carstva, a u ovom tekstu vam donosimo sve o tom sukobu.

Dok gledaoci na Informer TV bez daha prate intrige, ljubavne veze i vojne sukobe u seriji "Katarina Velika", u pozadini je počeo jedan od najvažnijih ratova u svetskoj istoriji.

Sukob Rusije i Osmanskog carstva (1768–1774) nije bio samo još jedan rat u nizu, to je bio trenutak kada je Katarina II Aleksejevna izmenila mapu Evrope.

Iako serija stavlja naglasak na lične odnose, istorijska stvarnost bila je surova, strateški briljantna i sudbonosna za Balkan. Evo ključnih činjenica o ratu koji je promenio sve.

Povod za rat

Rat nije počeo zbog direktnog napada na Istanbul, već zbog previranja u Poljskoj. Rusija je postavila svog kandidata na poljski presto, što je izazvalo otpor lokalnog plemstva (Barovska konfederacija). Kada su ruski odredi, goneći poljske ustanike, prešli na teritoriju Osmanskog carstva i spalili gradić Baltu, sultan Mustafa III je, podstaknut od strane Francuske i Austrije, objavio rat Rusiji u oktobru 1768. godine.

Foto: Promo

Katarinina strategija: Rat na kopnu i moru

Katarina Velika je imala viziju koju nijedan ruski vladar pre nje nije uspeo da ostvari, s to je izlaz na Crno more.

🔹 Bitka kod Česme (1770)

Jedan od najneverovatnijih podviga ruske istorije bio je slanje Baltičke flote oko cele Evrope, kroz Gibraltar, u Mediteran. Pod komandom Alekseja Orlova, ruska flota je u zalivu Česme potpuno uništila tursku mornaricu. Osmanlije su bukvalno preko noći ostale bez kontrole nad Egejskim morem.

🔹 Trijumfi na kopnu

General Petar Rumjancev izvojevao je briljantne pobede kod Large i Kagula 1770. godine. U tim bitkama, brojčano nadjačana ruska vojska (nekada i u odnosu 1 prema 5) uspela je da razbije tursku armiju zahvaljujući modernoj taktici i disciplini.

Uloga Grigorija Potemkina

Kao što serija verno prikazuje, Grigorije Potemkin nije bio samo caričin miljenik, već izuzetno sposoban oficir. On se istakao u borbama na Dunavu i Krimu, pokazujući vojni genije koji će mu kasnije omogućiti da postane "gospodar juga" i osnivač gradova kao što su Sevastopolj i Herson. Njegova hrabrost na frontu učvrstila je Katarinino poverenje u njega, ne samo kao ljubavnika, već i kao državnika.

Početak kraja Osmanskog carstva

Rat je završen 1774. godine potpisivanjem Kučuk-Kainardžijskog mira, koji se smatra jednim od najnepovoljnijih ugovora koje su Osmanlije ikada potpisale.

Rusija je time dobila:

👉 Izlaz na Crno more (luke Kerč i Azov)

👉 Pravo da ruski trgovački brodovi slobodno plove kroz Bosfor i Dardanele

👉 Status zaštitnika pravoslavnih hrišćana u Osmanskom carstvu

Ova poslednja tačka bila je ključna za Srbiju i ostale balkanske narode, jer je Rusija od tog trenutka imala legalno pravo da se meša u unutrašnja pitanja Turske kako bi zaštitila hrišćansko stanovništvo.

Zašto je ovaj rat bitan danas?

Pobeda u ovom ratu omogućila je Katarini da nekoliko godina kasnije (1783) i zvanično anektira Krim bez ispaljenog metka. Rusija je prestala da bude samo severna sila i postala je nezaobilazan faktor u evropskoj politici.

Serija "Katarina Velika" na Informer TV uspešno dočarava atmosferu tog vremena. Tenziju između želje za mirom i potrebom za moći. Dok pratite caričinu borbu sa sopstvenim sinom Pavlom i njenim generalima, imajte na umu da su ti događaji postavili temelje sveta u kojem danas živimo.

BONUS VIDEO