Dvorske intrige i tajno dete: Romansa Katarine Velike koja je šokirala Evropu

Poljski princ i kasniji kralj Stanislav II Avgust Ponjatovski ostao je u istoriji upamćen ne samo kao poslednji monarh Poljsko-litvanske države već i kao čovek čija je ljubavna veza sa ruskom vladarkom Katarinom Velikom imala duboke političke i lične posledice.

Njihova romansa, započeta pre nego što su oboje došli na vrhunac moći, bila je jedna od najpoznatijih ljubavnih afera evropskih dvorova 18.veka, koja je veoma detaljno prikazana u seriji "Katarina Velika".

Poreklo i rani život

Stanislav II Avgust Ponjatovski rođen je 17. januara 1732. u aristokratskoj porodici, koja je pripadala uticajnom plemstvu, ali nije spadala među najmoćnije magnatske dinastije. Ponjatovski je od mladosti bio obrazovan u duhu prosvetiteljstva i govorio je više evropskih jezika.

Tokom mladosti radio je kao diplomata i politički predstavnik poljskog plemstva u evropskim prestonicama. Upravo ga je diplomatska služba sredinom 1750-ih dovela u Sankt Peterburg, gde je započeo događaj koji će mu promeniti život.

Foto: Istorijski izvor

Susret sa Katarinom

U Sankt Peterburgu Ponjatovski je upoznao tadašnju veliku kneginju Katarinu Veliku, koja je u to vreme bila supruga ruskog prestolonaslednika, budućeg cara Petra III.

Oko 1755. godine između Katarine i mladog poljskog aristokrate započela je tajna ljubavna veza. Katarina je kasnije u svojim memoarima opisivala Ponjatovskog kao inteligentnog, obrazovanog i šarmantnog čoveka. Njihov odnos trajao je nekoliko godina i bio je poznat uskom krugu dvorskih ljudi.

Dete iz veze

Tokom njihove veze Katarina je rodila devojčicu za koju su neki savremenici verovali da je dete njihove strastvene afere. Devojčica, nazvana Ana Petrovna, rođena je 1757. godine. Međutim, dete je umrlo veoma brzo nakon rođenja, svega nekoliko meseci kasnije.

Foto: Istorijski izvor

Istoričari i danas raspravljaju o očinstvu. Zvanično, dete je bilo priznato kao potomak Katarininog supruga, budućeg cara Petra III. Ipak, mnogi savremenici na dvoru smatrali su da je pravi otac bio upravo Ponjatovski, jer je Katarina u to vreme bila u otvorenom sukobu sa mužem i živela odvojeno od njega.

Uspon Katarine i političke posledice

Godine 1762. Katarina je izvela dvorski prevrat zbacila sa trona Petra III i postala ruska carica.

Iako je njihova romansa već bila završena, Katarina nije zaboravila nekadašnjeg ljubavnika. Upravo zahvaljujući njenoj podršci, Ponjatovski je 1764. izabran za kralja Poljske i velikog kneza Litvanije.

Tako je Stanislav II Avgust Ponjatovski postao poslednji monarh države koja je tada već bila pod snažnim uticajem Rusije.

Foto: Istorijski izvor

Vladavina i pad države

Kao kralj, Ponjatovski je pokušavao da sprovede reforme inspirisane prosvetiteljstvom: unapređenje obrazovanja, jačanje državnih institucija i modernizaciju uprave. Međutim, njegova vladavina bila je ograničena snažnim uticajem susednih sila - pre svega Ruskog carstva, ali i Pruskom Kraljevinom i Hazburškom monarhijom.

Tokom druge polovine 18. veka te sile su postupno podelile teritoriju Poljsko-litvanske države u nizu događaja, a poslednja podela 1795. dovela je do potpunog nestanka Poljske sa političke karte Evrope.

Nakon toga Ponjatovski je bio primoran da abdicira i ostatak života proveo je u Rusiji, gde je umro 1798. godine u Sankt Peterburgu.

BONUS VIDEO