Od rodnog Žitišta do evropskih nagrada: Ko je bila Zlata Markov Baranji?

Povodom 120 godina od rođenja Zlate Markov Baranji u Narodnom muzeju u Zrenjanunu biće održano predavanje u znak sećanja na slavnu umetnicu.

Predavanje o njenoj profesionalnoj povezanosti sa Zrenjaninom i rodnim Žitištem, održaće Ivana Arađan istoričar umetnosti i viši kustos Narodnog muzeja u Zrenjaninu, u utorak 17. marta u 19.00 sati.

Osim bogate biografije, akcenat će biti na njenom pisanju o umetnosti i divljenju na dela čuvenog Mark Šagala, legatu umetnice u Zrenjaninskom muzeju kao i o najprepoznatljivijim delima koja se nalaze na stalnoj postavci, poput skulptura Siročići, Jesenje sunce i drugih.

Pionirka keramičke struke

Zlata Markov Baranji rođena u Žitištu, 1906.godine, a preminula u Novom Sadu, 1986. godine, jedna je od najpoznatijih srpskih i jugoslovenskih vajarki, keramičarki i likovnih pedagoga iz oblasti keramike. 

- Nakon rodnog Banata, dok je muziku, jezike i slikarstvo učila u Frohsdorfu, kraj Beča, a potom studirala vajarstvo u Budimpešti, aktivno je izlagala u zemlji i inostranstvu, od tridesetih godina prošlog veka - kaže Ivana Arađan ističući da je Zlata Markov Baranji, bila aktivan član Udruženja likovnih umetnika Srbije, Udruženja likovnih umetnika Vojvodine, Udruženja likovnih umetnika primenjenih umetnosti Srbije i Vojvodine.

Foto: Muzej Zrenjanin

Sa suprugom Karlom Baranjijem, takođe vajarem i keramičarem, izlagala je zajednički na mnogim izložbama u zemlji, i širom Evrope. Jedno od najprepoznatljivih dela koje potpisuju kao koautori jeste skulptura Ikarus 1938. godine, koja i danas krasi zgradu Komande Ratnog Vazduhoplovstva u Zemunu, koja je inače delo arhitekte Dragiše Brašovana.

Uz svog supruga i Ivana Tabakovića, jedna je od pionira keramičarske struke u Srbiji i prvih pedagoga u ovoj oblasti, a zahvaljujući sopstvenoj inicijativi, osnovala je Odsek za keramiku u Školi za primenjenu umetnost u Novom Sadu, gde je prenosila znanje učenicima sve do 1960. godine.

Zlata Markov Baranji, dobitnica je brojnih nagrada domaćih i inostranih udruženja umetnika, a njen rad je nagrađen srebrnom medaljom 1968. i 1969. godine u Briselu, na izložbi Umetnost Evrope, za skulpture Život teče dalje i Jesenje sunce, a dobila je i Oktobarsku nagradu grada Novog Sada, 1969. godine.

Urna u porodičnoj grobnici

Od 1982. godine, u Narodnom muzeju u Zrenjaninu čuva se legat Zlate Markov Baranji, koji je formiran usled poklona njenih vajarskih i keramičarskih dela, i manjeg broja radova njenog supruga.

Umetnica je preminula u Novom Sadu, 15. marta 1986. godine u 80. godini, a urna sa posmrtnim ostacima umetnice položena je u porodičnoj grobnici u rodnom Žitištu.

BONUS VIDEO