Geomagnetska oluja uništila sve pred sobom: Zemlja ostala opustošena, evo i kada

Najintenzivnija geomagnetska oluja ikada otkrivena pogodila je Zemlju pre oko 14.300 godina, kažu istraživači sa Univerziteta u Ouluu u Finskoj.

Istraživači su ispitali fosilizovana drveća i uzorke leda zamrznutog hiljadama godina i zaključili da se značajna solarna aktivnost dogodila oko 12.350. godine pre nove ere.

Sunčanu baklju prati koronalno izbacivanje, što znači da se deo sunčeve korone izbacuje u međuplanetarni prostor. Ako se ovaj oblak plazme izbaci prema Zemlji, može izazvati geomagnetsku oluju na našoj planeti. Najpoznatija manifestacija ovoga je aurora borealis, ali jača solarna baklja može izazvati i tehničke poremećaje.

Najpoznatiji primer ovoga je Karingtonov događaj u septembru 1859. godine, koji je onesposobio telegrafske sisteme širom sveta. Još jedna mnogo medijski poznata geomagnetska oluja dogodila se 1989. godine, koja je paralizovala napajanje na nekoliko mesta. Solarna baklja koju su otkrili finski istraživači bila je mnogo veća od ovih.

- U poređenju sa najvećim događajem u modernoj satelitskoj eri, čestičnom olujom iz 2005. godine, naša procena one iz 12350. godine pre nove ere bila je više od 500 puta intenzivnija - rekla je svemirska fizičarka Ksenija Golubenko, jedna od autorki studije.

Foto: Shuterstock

Geomagnetne oluje privremeno povećavaju količinu radioaktivnog ugljenika-14 koji stalno pada na Zemlju. On se stvara u gornjim slojevima atmosfere kada čestice koje emituje Sunce interaguju sa atmosferskim česticama.

Ugljenik-14 je ugrađen u živa bića, i pošto se raspada poznatom brzinom, naučnici mogu da koriste količinu izotopa da utvrde kada su živa bića živela. Na primer, ako vide ogroman skok ugljenika-14 u godišnjim prstenovima drveta, to bi takođe moglo da ukazuje na geomagnetnu oluju. Ova metoda je korišćena za otkrivanje drevnih solarnih oluja ispitivanjem fosila i ledenih jezgara, uključujući jednu koja se dogodila oko 7176. godine pre nove ere, i najveću za koju se zna da se dogodila 774. godine pre nove ere.

Međutim, događaj iz 12350. godine pre nove ere bio je drugačiji, pa je istraživački tim morao da dizajnira novi model za analizu klimatskih i hemijskih podataka za studiju. Model, nazvan SOCOL:14C-Ex, testiran je na događaju iz 774. godine pre nove ere i, nakon što je dao tačne rezultate, korišćen je za analizu podataka iz 12350. godine pre nove ere. 

Rezultati pokazuju da su solarna baklja i geomagnetska oluja koju je izazvala bile najveće ikada zabeležene na Zemlji u pogledu intenziteta, vremena i uticaja na nivo tla. Proučavajući prošle geomagnetske oluje, istraživači se nadaju da će bolje razumeti kako bi buduće solarne baklje mogle uticati na modernu infrastrukturu, kao što su sateliti, elektroenergetske mreže i komunikacioni sistemi.