BOGATU PROŠLOST ZATRPAO NEMAR: Stara Majdanpečka bakarnica zarasla u korov, spomenik srpskog rudarstva NIKOGA NE ZANIMA?

Iako se nalazi na samo pet kilometara od grada, i svega desetak metara od glavne saobraćajnice koja vodi put Beograda, malo Majdanpečana zna da se u neposrednoj blizini u utrobi zemlje obraslE vegetacijom, kriju temelji stare, prve Topionice bakra

Nekada je ovo bio strateški industrijski objekat, a danas samo arheološki spomenik, ili ti svojevrsna tekovina jednog vremena koja je toliko zarasla u rastinje da se do njenih ostataka
jedva stiže. Iz sačuvane arhivske građe se ne može precizno videti ko je i kada predložio da se na Majdanpečkom rudištu traže bakarne rude i gradi Topionica bakra.

Najpre je bilo u planu da se izgradi industrija gvožđa, a tek kasnije industrija bakra. Ali već
sa prvim radovima na rudištu, krenulo se sa bakarnim radovima pa tek onda sa gvozdenim.

Foto: Borivoje Krčmarević

Prvi radovi na eksploataciji u Majdanpeku započeti su početkom 1849. godine, i tada je proizvedeno ,,više stotina centi,, bakarne rude na oknu kod Rudne Glave, a već naredne godine otvoreni su i prvi otkopi ,,Obilić,, , ,, Jugović,, i drugi. Naravno, o nekoj većoj proizvodnji bakra tada nije bilo ni govora , sve dok nije podignuta Topionica.

Prema pisanju tadašnjih ,,Srpskih novina,, mesto za izgradnju takozvane prve srpske ,,Majdanpečke bakarnice,, nađeno je u dolini Malog Peka, nedaleko od Majdanpeka. I tako marta 1851. godine, krenulo se sa gradnjom ovog veoma značajnog objekta za ovaj kraj. Kako je tada napisao dopisnik ,,Srpskih novina,, ,, oknari su bili u paradi, muzika je svirala , kada je popečitelj finansija, gospodin Paun Janković sa činovnicima došao,,...

Foto: Borivoje Krčmarević

Godinu dana kasnije , tačnije 1852. godine glavni radovi na ovom objektu su završeni i za te potrebe utrošeno je tadašnjih 137.000 groša. Dolaskom upravnika, Sigfrida Cajlingera ozbiljno je poboljšan rad i već dve godine kasnije počinje proizvodnja crnog i rozetnog bakra. Međutim, veoma brzo zbog nedostatka ćumura, rad na topljnju bakra znatno se smanjuje, tako da je to bio i glavni razlog da 1857.godine Topionica bakra zvanično prestane sa radom.

Danas se od ,, Majdanpečke bakranice,, naziru samo kameni ostaci , obrasli u korov. Iako ona predstavlja istorijski spomenik obnove srpskog rudarenja, težnja turstičkih poslenika Opštine Majdanpek, da se ovaj lokalitet nađe na kulturnoj mapi Opštine uz značajne arheološke spomenike i time zaokruži slika i priča o hiljadama godina dugoj istoriji rudarenja na ovim prostorima, nije urodila plodom.

Foto: Borivoje Krčmarević

-,, Inicijativa je pokrenuta još pre deset i više godina. Međutim, jedino su lokaliteti Lepenski Vir i Rudna Glava pod zaštitim države kao istoriski spomenici od izuzetnog značaja, dok se nekadašnja Topionica koja se nalazila u krugu Rudnika bakra Majdanpek, a sada je to vlasništvo Kineske kompanije Zi Đin, vodi kao lokalitet od velikog značaja .

To je zvanično upisano na listi Zavoda za zaštitu spomenika kulture i nalazi se u prostornom planu Opštine Majdanpek , kaže Borivoje Krčmarević, kustos Muzeja u Majdanpeku.

Nažalost, ostaci prve, stare ,,Majdanpečke bakarnice,, samo su još jedan usamljen primer koji svedoči o bogatoj prošlosti i nemaru sadašnjosti da se ovako nešto sačuva i otrgne od zaborava.
 

Ostavite komentar

Pravila komentarisanja:

Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.

Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni. Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.

Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.

Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.