Ako se ovaj otpad ne odloži ispravno - ispušta gas koji zovu "tiha smrt", a retko ko u Srbiji to zna

Počelo je proleće i bujanje prirode koje sa sobom donosi jedan veliki problem - gomilanje zelenog otpada.

Ovaj otpad nastaje od trave, granja i nakon održavanja biljaka na zelenim površinama. Iako je organskog porekla i prirodno se razgrađuje, postaje izuzetno opasan ako se ne odlaže po tačno propisanim pravilima. Ako se propisno ne odloži, tokom razlaganja zeleni otpad emituje metan, gas bez ukusa i mirisa, koji je visoko eksplozivan i uzrokuje efekat staklene bašte i klimatskih promena na Zemlji.

Kako se ovaj zeleni otpad bezbedno odlaže? Da li možda može da služi za neku dalju upotrebu? Kakva je procedura njegove reciklaže? Koji su sve benefiti recikliranja zelenog otpada? Na ova pitanja odgovorili su iz JKP Beograda, Niša i Novog Sada.

Obiman posao

"Zelenilo-Beograd" bavi se održavanjem oko 3.000 hektara javnih zelenih površina, a njih čine parkovi, skverovi, ulični travnjaci, rekreativni kompleksi, zelenilo stambenih naselja, delimično uređene površine na teritoriji deset gradskih opština.

Foto: Toppress

- Sa dolaskom proleća i lepših vremenskih prilika, započinju intenzivni radovi JKP "Zelenilo-Beograd" na uređenju zelenih površina širom Beograda - kažu iz ovog javnog komunalnog preduzeća.
Objašnjavaju da se u ovom periodu započinje sa obimnim radovima na košenju javnih zelenih površina pošto se ukupna površina travnjaka u Beogradu prostire na više od 2.000 hektara.
- U okviru prolećnog uređenja vrši se seča suvih grana na stablima, orezivanje stabala okopavanje ruža i šiblja, sadnja žive ograde, đubrenje i prihrana biljaka, sakupljanje lišća, vađenje panjeva, popravka rekvizita, čišćenje i farbanje klupa i svi radovi koji su neophodni kako bi se zelene površine uredile za dolazak toplijeg vremena - navode iz ovog preduzeća.

U maju je u planu zamena precvetalog sezonskog cveća, kada će u cvetnjacima ponovo biti zasađeno 500.000 komada različitih cvetnodekorativnih vrsta.

Zeleni otpad se kompostira u Biobazi

Biljni otpad sakupljen tom prilikom sa javnih zelenih površina prevozi se u Biobazu "Zelenila-Beograd" gde se dalje obrađuje. Količina biljnog otpada koja se sakupi u toku jedne godine sa javnih zelenih površina iznosi oko 25.000 kubnih metara biomase. Deo lišća sakupljenog sa zelenih površina koristi se, osim za kompostiranje i u rasadnicima JKP "Zelenilo-Beograd" za prekrivanje leja.

Foto: Instagram/dognamedstella

- U Biobazi se ne vrši samo obrada lišća, već se u nju dovozi sav biološki otpad kao što je oblovina, granjevina, lišće, koševina sa svih zelenih površina. Ovaj biljni otpad se dalje selektuje i prerađuje i kao prerađen produkt ima svoju dalju upotrebu u poslovima iz delatnosti preduzeća koje izvode na javnim zelenim površinama ostali organizacioni delovi - objašnjavaju u ovom preduzeću.

Kako izgleda kompostiranje

Tretman organskog otpada obuhvata skup aktivnosti kojima se obezbeđuje njegova ponovna upotreba, i to se najčešće radi kroz proces koji se zove kompostiranje. Zahvaljujući kompostiranju otpad se vraća u prirodan tok kruženja materije, sa isključivo dobrim efektima po ljude i njihovo okruženje, a veoma je važna činjenica i da se pritom stvara bogata i hranljiva zemlja.
- Sve to možemo iskoristiti na pravi način i tako sačuvati životnu sredinu, jer je zeleni otpad najlakši, najefikasniji i što je najvažnije prirodan način recikliranja. Sav taj prikupljeni materijal mora biti dobro usitnjen, kako bi bakterije, gljivice i mikroorganizmi mogli najbrže delovati i tako stvarati kvalitetan humus - kažu iz JKP "Zelenilo-Beograd".

Objašnjavaju da se najpre vrši primarna selekcija krupnijih delova stabala i grana koja imaju upotrebnu vrednost za ogrev i koriste se za grejanje objekata staklenika u kome se proizvodi biljni sadni materijal. 

Foto: Beta

- Sitnije grane se prerađuju biodrobilicama, a dobijena drobljena masa se koristi na javnim zelenim površinama, za prekrivanje prostora oko biljaka radi sprečavanja rasta korova i dekoracije, malčiranje sadnica u cilju zaštite od korova i isušivanja zemljišta. Zeljasti delovi stabala, lišće, kao i koševina se kompostiraju pri čemu se dobija supstrat koji služi za prihranu ispošćene i nekvalitetne zemlje. Dobijeni kompost se koristi u procesu proizvodnje ukrasnih biljaka, ali i na javnim zelenim površinama kao kvalitetan, hranljivi supstrat prilikom izvođenja radova na ozelenjavanju javnih zelenih površina. Ovakvim tretiranjem biljnih ostataka postiže se efikasna, kvalitetna i ekološki čista obrada bio-otpada - objašnjavaju.

Reciklirani otpad kao dekoracija u Nišu

JKP "Mediana" iz Niša pored ostalih delatnosti u svom sastavu ima i organizacionu jedinicu "Zelenilo" u okviru koje posluje bašta Rasadnik. U proizvodnji u Rasadniku, grane, lišće i trava i sav organski otpad skladišti se u jamama i od toga se dobija kompost koji se potom koristi prilikom sejanja.

Foto: TopPres

- Polovinu kompostne mase koju dobijamo mešamo sa tresetom sa Peštera koji nabavljamo zasebno i to koristimo kao zemlju za cveće u Rasadniku. Takođe
posedujemo drobilicu koja se montira na traktor, njena svrha je da melje grane koje uklanjamo i od tog materijala se dobija malč koji služi kao podloga za dekorativni malč i koristi se uglavnom na kružnim tokovima u gradu, a može da se koristi i za sve zemljane površine koje želimo da dekorišemo - kažu iz JKP "Mediana".

Zeleni otpad u Novom Sadu prikuplja se tokom cele godine

Iz JKP u Novom Sadu kažu da organski otpad prikupljaju tokom cele godine, tačnije kada god ima vegetacije.
- Košenje javnih zelenih površina u gradu traje do kraja vegetacionog perioda. Sav prikupljeni zeleni otpad odvozi se u rasadnik i tu se kompostira i koristi za proizvodnju zemlje za cveće - navode iz ovog preduzeća.
Kako zaključuju, od presudnog uticaja su klimatski uslovi zbog kojih se nekada sa ovim radovima počinje i ranije, tokom zimskih meseci.