Novi Sad je 1. februara 1748. godine od Marije Terezije dobio status Slobodnog kraljevskog grada! Taj dan se slavi kao Dan grada, ali za odluku velike carice, bogati Srbi su morali da odreše kesu...
Na početku habzburške vladavine, građanima pravoslavne veroispovesti bilo je zabranjeno da stanuju u Petrovaradinu, pa su Srbi, zbog toga, 1694. godine osnovali novo naselje na levoj obali Dunava, a iz ovog naselja će se, vremenom, razviti i današnji Novi Sad. Najstarije ime naselja na levoj obali Dunava bilo je Racka varoš, a korišćen je i naziv Petrovaradinski Šanac.
Građani sa obe obale Dunava želeli su za sebe veće slobode zatržili su ih. Dobili su odgovor da će ih to koštati 80.000 forinti! Kako je to bila ogromna suma za Srbe, koji su inicirali ovaj postupak, priključili su im se i ostali stanovnici, svih vera i nacija, sakupili novac za praznu austrijsku kasu i dobili šta su tražili. Carica Marija Terezija je donela Ukaz (edikt) kojim je Neoplanta (Novi Sad) dobila status slobodnog kraljevskog grada kraljevine Ugarske, koja je tada bila u okviru austrijske monarhije.
Foto: printscreen
Na mađarskom je Novi Sad bio Uj-Videgh, na nemačkom Ney-Satz i bugarski Mlada Loza.
- Marija Terezija nije ništa dala, poklonila ili dozvolila, već prodala katastarskeopštine, koje tehnički nisu bile njene. Ona je to učinila da kapital ne bi odlazio u džepove ugarskih feudalaca – kazao je za Informer dobar poznavalac istorije Novog Sada.
Inače, od tada je gradom upravljao slobodno izabrani Magistrat, a Novi Sad je imao 4.620 stanovnika. Prema dogovoru srpskog i nesrpskog stanovništva, naizmenično su se na čelnim funkcijama grada smenjivali pravoslavac i katolik.
Danas svakom novorođenčetu iz Novog Sada 300.000 dinara!
Foto: Privatna arhiva /Društvene mreže/ Fb
Danas će, povodom proslave Dana grada, sve bebe rođene u porodilištu Betanija, a čija majka ima prebivalište na teritoriji grada, dobiti po 300.000 dinara. Grad je pripremio i četvorodnevni kulturni program na različitim lokacijama, a Februarsku nagradu dobila je Branislava Perić-Ranković, najbolja srpska sportistkinja sa invaliditetom i reprezentativka Srbije u stonom tenisu.
U Mađarskoj revoluciji 1848/9, koju je predvodio Lajoš Košut, grad je bombardovan i uništen.
- Nekom čudnom snagom, njegovi građani su ga obnovili u kombinaciji baroka i drugih arhitektonskih stilova, uzdigavši ga u drugoj polovini 19. veka u "Srpsku Atinu".
Posle Prvog svetskog rata i raspada Austrougarske monarhije 1918, Novi Sad je, kao i cela Vojvodina, svojom istorijskom odlukom ušao u sastav Srbije, odnosno novostvorene Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, buduće Jugoslavije. Posle tragičnih događaja u Drugom svetskom ratu, kada je u Raciji mađarskih fašista, stradalo mnogo Novosađana, grad se naglo uvećao i proširio na sve strane – navode istoričari.
Novosađani su u 19. veku imali dve gimnazije: srpsku i mađarsku, kao i druge škole. Od kulturnih institucija osnovane su Srpska čitaonica (1845) i Srpsko narodno pozorište (1861), ali najvažniji događaj bio je preseljenje Matice srpske iz Budimpešte u Novi Sad, 1864. godine.
Epitet "Srpska Atina" označio je zlatno doba kulture Novog Sada, a uz institucije, tome su najviše doprinele značajne ličnosti.
U doba nacionalnog romantizma i građanskog liberalizma, politički život u Novom Sadu i Vojvodini probudio je Svetozar Miletić, najveći političar kod prekodunavskih Srba u 19. veku i nekadašnji gradonačelnik Novog Sada. Njegov spomenik danas se nalazi u samom centru grada, na Trgu slobode, gde je i zgrada Gradske kuće.
Marija Terezija: "Treba se čuvati Srba"
Marija Terezija je, inače, govorila da nema poverenja u Srbe i njihove vođe, čak i kada joj u Beču "ljube skute", ali da su joj potrebni.
- Treba se čuvati Srba. Oni jesu zemljoradničko-ratnički narod, ali lukavština im viri iz očiju. Moji podanici su uglavnom zadovoljni mojom vladom. To ne važi samo za srpske krajišnike koji su veoma zahtevni i stalno traže kulturne, političke i verske slobode, kao da ih mi nismo primili k našoj carevini da bi branili naše granice od Turaka, već da im dodelimo u vlasništvo deo državne teritorije Monarhije - govorila je Marija Terezija.
Današnji Sporazum o saradnji koji su potpisali direktor Agencije Dejan Damnjanović i dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu prof. dr Tatjana Bugarski rezultat je nedavnog obeležavanja Međunarodnog dana i Nedelje borbe protiv korupcije, u okviru kojih je na Pravnom fakultetu u Novom Sadu održana tribina „Obrazovanje mladih u funkciji sprečavanja korupcije“.
U Rumenci kod Novog Sada, proteklog vikenda 21. put održana je čuvena Rumenačka pihtijada, u okviru koje je tradicionalno održano takmičenje u pripremi pihtija...
Osamdeset osnovaca, iz sedam opština sa Kosova i Metohije, stiglo je u Novi Sad u okviru projekta "Svim srcem za osmeh deteta", koji ove godine proslavlja deceniju postojanja.
Požar koji je izbio na Svetog Savu, krsnu slavu Danice Dimitrijević Petrović i njeno troje dece, uništio im je sve što su imali u podstanarskom stanu, ali su zato videli koliko imaju prijatelja koji su od prvog trenutka bili uz njih. Danica je u Kruševcu poznata kao osnivač humanitarnog udruženja, mnogima je pomogala, ali je, kaže, sudbina takva, da su joj sada dobri ljudi uzvratili.
Užičanin Božo Dedić sa 84 godine vešt je na ledu bolje nego dvadesetogodišnjaci! Prvi put je obuo klizaljke, kad su u Užicu otvorili klizalište i od tada je redovan posetilac!
Vladimir Stevanović iz Leskovca, poznat javnosti kao "ledeni čovek" koji samo u šorcu i cipelama osvaja snežne planinske vrhove, sa svojim prijateljem upisao je još jednu uspešnu akciju.
Lazo Bursać (76) iz Leskovca je najjaktivniji član biblioteke u ovom gradu! Ovaj penzioner prošle godine pročitao je čak 244 knjige, pa je s pravom dobio priznanje "Zmajevi čitanja" koju svake godine dodeljuje Narodna biblioteka "Radoje Domanović".
Kako je počelo, na uplatnom mestu Lutrije Srbije "Zlatna palma" u Pančevu čekaće se u redovima! Tu su već dva puta uplaćeni dobitni tiketi sa "sedmicom", šesticama se ne zna broj, a od početka godine već su bile dve nagrade!
Javnost u regionu nedavno je ostala u šoku kada je na društvenim mrežama objavljen cenovnik iz jednog restorana ski centra u Kolašinu u kojem stoji da je porcija kačamaka 30 evra! Još se bura nije stišala a otuda najavljuju da će porcija biti duplo skuplja!
Posetiocima Sajma peglane kobasice u Pirotu, koji je održan ovog vikenda, sigurno je sve jasno iz samog naslova, a oni ostali će verovatno poželeti da sledeće godine budu tamo, kad pročitaju tekst...
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće
registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni.
Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili
nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji,
etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne
predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.
Današnji Sporazum o saradnji koji su potpisali direktor Agencije Dejan Damnjanović i dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu prof. dr Tatjana Bugarski rezultat je nedavnog obeležavanja Međunarodnog dana i Nedelje borbe protiv korupcije, u okviru kojih je na Pravnom fakultetu u Novom Sadu održana tribina „Obrazovanje mladih u funkciji sprečavanja korupcije“.
Propali političar, blokader sa dna kace i vojvođanski separatista Nenad Čanak na najsramniji način je udario na Srpsku pravoslavnu crkvu (SPC) i to u Sarajevu, gde je otišao da kuka i da se žali na situaciju u Srbiji.
Na društvenim mrežama isplivao je zastrašujući snimak, na kom blokaderke u vidno alkoholisanom stanju govore o "vrhunskoj atmosferi" na blokadi čiji je povod tragedija...
Predsednik Srbije Aleksandar Vučić obratio se danas iz Azerbejdžana medijima iz Srbije. Prethodno se šef naše države sastao sa liderom Azerbejdžana Ilhamom Alijevim, kao i sa ministrom finansija ove zemlje, Sahilom Babajevim.
Šef vojvođanskih blokadera i advokat Dragana Đilasa, Srđan Kovačević uhvaćen je u luksuznom automobilu vrednim 100.000 evra, koji je finansiran od para pokradenih preko opozicionih šema.
Najnovija epizoda Informerove emisije "Na merama" otkriće vam kako je blokader Ivan Bjelić umislio da je reinkarnacija Če Gevare, koja je omiljena aktivnost voditelja blokadera Zorana Kesića, gde smo to zatekli bivšeg fudbalera Ognjena Vranješa, kuda se kreće novinar Veran Matić...
Informer televizija od 16. maja donosi drugačiji vikend program za sve gledaoce koji žele da dan počnu uz najvažnije informacije, aktuelne teme i program uživo koji traje punih sedam sati.
Policija je u popodnevnim časovima obaveštena o neobičnom i alarmantnom prizoru na jezeru Bečmenska bara, gde je oko 17.20 časova primećen automobil koji pluta prevrnut na krovu.
Pomoćnik ministra i načelnik Sektora za vanredne situacije Ministarstva unutrašnjih poslova Luka Čaušić posetio je sa saradnicima sedište Uprave za civilnu zaštitu Republike Italije u Rimu koja je pod nadležnošću Predsedništva saveta ministara, odnosno Kancelarije premijera.
Iranski predsednik Masud Pezeškijan izjavio je danas da je cilj američko-izraelskih napada na Iran da u toj zemlji “rašire nesigurnost davanjem podrške terorističkim grupama”, dodajući da u tome nisu uspeli.
Predsednik Kine Si Đinping i predsednik Rusije Vladimir Putin razmenili su danas čestitke povodom 10. Kinesko-ruskog ekspa, koji je otvoren u Harbinu, glavnom gradu provincije Heilongđiang na severoistoku Kine.
Supruzi ukrajinskog predsednika, Oleni Zelenskoj, sprema se hapšenje, prenela je ruska novinska agencija RIA Novosti, pozivajući se na neimenovane izvore iz ruskih bezbednosnih i pravosudnih organa.
Predsednik Predstavničkog doma Kongresa SAD Majk Džonson izjavio je danas u Vašingtonu da su vojne operacije u Iranu završene i da se fokus prebacuje na diplomatiju i otvaranje Ormuskog moreuza.
Glumac Milan Lane Gutović se jednom nije pojavio na snimanju serije "Bela lađa", a razlog nedolaska na set i danas se prepričava kao jedna od najvećih anegdota ove hit serije.
Vlastimir Đuza Stojiljković važi za jednog od najvećih glumaca srpske kinematografije, a za života je često pričao o svom teškom detinjstvu. Tokom jednog intervjua ispričao je da je išao bos, pešaka čak od Niša do Beograda.
Muzeje u Srbiji je tokom 2024. godine posetilo 2.125.437 ljudi, objavio je Republički zavod za statistiku povodom Međunarodnog dana muzeja koji se obeležava 18. maja.
Dodaj Informer kao željeni izvor na Googlu 
Imate mišljenje?
Ukoliko želite da ostavite komentar, kliknite na dugme.
Ostavite komentar