Novi Sad je 1. februara 1748. godine od Marije Terezije dobio status Slobodnog kraljevskog grada! Taj dan se slavi kao Dan grada, ali za odluku velike carice, bogati Srbi su morali da odreše kesu...
Na početku habzburške vladavine, građanima pravoslavne veroispovesti bilo je zabranjeno da stanuju u Petrovaradinu, pa su Srbi, zbog toga, 1694. godine osnovali novo naselje na levoj obali Dunava, a iz ovog naselja će se, vremenom, razviti i današnji Novi Sad. Najstarije ime naselja na levoj obali Dunava bilo je Racka varoš, a korišćen je i naziv Petrovaradinski Šanac.
Građani sa obe obale Dunava želeli su za sebe veće slobode zatržili su ih. Dobili su odgovor da će ih to koštati 80.000 forinti! Kako je to bila ogromna suma za Srbe, koji su inicirali ovaj postupak, priključili su im se i ostali stanovnici, svih vera i nacija, sakupili novac za praznu austrijsku kasu i dobili šta su tražili. Carica Marija Terezija je donela Ukaz (edikt) kojim je Neoplanta (Novi Sad) dobila status slobodnog kraljevskog grada kraljevine Ugarske, koja je tada bila u okviru austrijske monarhije.
Foto: printscreen
Na mađarskom je Novi Sad bio Uj-Videgh, na nemačkom Ney-Satz i bugarski Mlada Loza.
- Marija Terezija nije ništa dala, poklonila ili dozvolila, već prodala katastarskeopštine, koje tehnički nisu bile njene. Ona je to učinila da kapital ne bi odlazio u džepove ugarskih feudalaca – kazao je za Informer dobar poznavalac istorije Novog Sada.
Inače, od tada je gradom upravljao slobodno izabrani Magistrat, a Novi Sad je imao 4.620 stanovnika. Prema dogovoru srpskog i nesrpskog stanovništva, naizmenično su se na čelnim funkcijama grada smenjivali pravoslavac i katolik.
Danas svakom novorođenčetu iz Novog Sada 300.000 dinara!
Foto: Privatna arhiva /Društvene mreže/ Fb
Danas će, povodom proslave Dana grada, sve bebe rođene u porodilištu Betanija, a čija majka ima prebivalište na teritoriji grada, dobiti po 300.000 dinara. Grad je pripremio i četvorodnevni kulturni program na različitim lokacijama, a Februarsku nagradu dobila je Branislava Perić-Ranković, najbolja srpska sportistkinja sa invaliditetom i reprezentativka Srbije u stonom tenisu.
U Mađarskoj revoluciji 1848/9, koju je predvodio Lajoš Košut, grad je bombardovan i uništen.
- Nekom čudnom snagom, njegovi građani su ga obnovili u kombinaciji baroka i drugih arhitektonskih stilova, uzdigavši ga u drugoj polovini 19. veka u "Srpsku Atinu".
Posle Prvog svetskog rata i raspada Austrougarske monarhije 1918, Novi Sad je, kao i cela Vojvodina, svojom istorijskom odlukom ušao u sastav Srbije, odnosno novostvorene Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, buduće Jugoslavije. Posle tragičnih događaja u Drugom svetskom ratu, kada je u Raciji mađarskih fašista, stradalo mnogo Novosađana, grad se naglo uvećao i proširio na sve strane – navode istoričari.
Novosađani su u 19. veku imali dve gimnazije: srpsku i mađarsku, kao i druge škole. Od kulturnih institucija osnovane su Srpska čitaonica (1845) i Srpsko narodno pozorište (1861), ali najvažniji događaj bio je preseljenje Matice srpske iz Budimpešte u Novi Sad, 1864. godine.
Epitet "Srpska Atina" označio je zlatno doba kulture Novog Sada, a uz institucije, tome su najviše doprinele značajne ličnosti.
U doba nacionalnog romantizma i građanskog liberalizma, politički život u Novom Sadu i Vojvodini probudio je Svetozar Miletić, najveći političar kod prekodunavskih Srba u 19. veku i nekadašnji gradonačelnik Novog Sada. Njegov spomenik danas se nalazi u samom centru grada, na Trgu slobode, gde je i zgrada Gradske kuće.
Marija Terezija: "Treba se čuvati Srba"
Marija Terezija je, inače, govorila da nema poverenja u Srbe i njihove vođe, čak i kada joj u Beču "ljube skute", ali da su joj potrebni.
- Treba se čuvati Srba. Oni jesu zemljoradničko-ratnički narod, ali lukavština im viri iz očiju. Moji podanici su uglavnom zadovoljni mojom vladom. To ne važi samo za srpske krajišnike koji su veoma zahtevni i stalno traže kulturne, političke i verske slobode, kao da ih mi nismo primili k našoj carevini da bi branili naše granice od Turaka, već da im dodelimo u vlasništvo deo državne teritorije Monarhije - govorila je Marija Terezija.
Današnji Sporazum o saradnji koji su potpisali direktor Agencije Dejan Damnjanović i dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu prof. dr Tatjana Bugarski rezultat je nedavnog obeležavanja Međunarodnog dana i Nedelje borbe protiv korupcije, u okviru kojih je na Pravnom fakultetu u Novom Sadu održana tribina „Obrazovanje mladih u funkciji sprečavanja korupcije“.
U Rumenci kod Novog Sada, proteklog vikenda 21. put održana je čuvena Rumenačka pihtijada, u okviru koje je tradicionalno održano takmičenje u pripremi pihtija...
Osamdeset osnovaca, iz sedam opština sa Kosova i Metohije, stiglo je u Novi Sad u okviru projekta "Svim srcem za osmeh deteta", koji ove godine proslavlja deceniju postojanja.
Požar koji je izbio na Svetog Savu, krsnu slavu Danice Dimitrijević Petrović i njeno troje dece, uništio im je sve što su imali u podstanarskom stanu, ali su zato videli koliko imaju prijatelja koji su od prvog trenutka bili uz njih. Danica je u Kruševcu poznata kao osnivač humanitarnog udruženja, mnogima je pomogala, ali je, kaže, sudbina takva, da su joj sada dobri ljudi uzvratili.
Užičanin Božo Dedić sa 84 godine vešt je na ledu bolje nego dvadesetogodišnjaci! Prvi put je obuo klizaljke, kad su u Užicu otvorili klizalište i od tada je redovan posetilac!
Vladimir Stevanović iz Leskovca, poznat javnosti kao "ledeni čovek" koji samo u šorcu i cipelama osvaja snežne planinske vrhove, sa svojim prijateljem upisao je još jednu uspešnu akciju.
Lazo Bursać (76) iz Leskovca je najjaktivniji član biblioteke u ovom gradu! Ovaj penzioner prošle godine pročitao je čak 244 knjige, pa je s pravom dobio priznanje "Zmajevi čitanja" koju svake godine dodeljuje Narodna biblioteka "Radoje Domanović".
Kako je počelo, na uplatnom mestu Lutrije Srbije "Zlatna palma" u Pančevu čekaće se u redovima! Tu su već dva puta uplaćeni dobitni tiketi sa "sedmicom", šesticama se ne zna broj, a od početka godine već su bile dve nagrade!
Javnost u regionu nedavno je ostala u šoku kada je na društvenim mrežama objavljen cenovnik iz jednog restorana ski centra u Kolašinu u kojem stoji da je porcija kačamaka 30 evra! Još se bura nije stišala a otuda najavljuju da će porcija biti duplo skuplja!
Posetiocima Sajma peglane kobasice u Pirotu, koji je održan ovog vikenda, sigurno je sve jasno iz samog naslova, a oni ostali će verovatno poželeti da sledeće godine budu tamo, kad pročitaju tekst...
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće
registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni.
Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili
nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji,
etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne
predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.
Današnji Sporazum o saradnji koji su potpisali direktor Agencije Dejan Damnjanović i dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu prof. dr Tatjana Bugarski rezultat je nedavnog obeležavanja Međunarodnog dana i Nedelje borbe protiv korupcije, u okviru kojih je na Pravnom fakultetu u Novom Sadu održana tribina „Obrazovanje mladih u funkciji sprečavanja korupcije“.
Nosilac liste "Aleksandar Vučić - Ujedinjena Srbija", Aleksandar Vučić, brutalno je razmontirao potpunu histeriju blokadera koji danima beže od svake vrste dijaloga i televizijskih debata.
Najnovije političke aktivnosti i učestvovanje na izbornoj listi blokadera Tihomira Stanića ponovo su otvorile pitanje političke doslednosti i objektivnosti javnih ličnosti koje se aktivno angažuju u izbornim kampanjama.
Aktivistkinja SNS-a Dragana Čampar bila je gost "Info jutra" na Informer televiziji, gde je govorila o bolesnom teroru i linču koji godinama proživljava od strane blokadera!
Danas je Skupština grada Beograda prihvatila inicijativu, koju je član Predsedništva SNS Uglješa Mrdić proletos podneo u ime Aleksandra Vučića, a na osnovu koje ulice u Beogradu dobijaju pisac Milovan Vitezović, reditelj i pisac Bratislav Petković.
Politički analitičar Uroš Piper razotkrio je opasan plan lažne beogradske "elite" koja otvoreno poziva na ulični puč, nasilje i krvoproliće 25. oktobra, bez obzira na izborne rezultate i volju naroda!
Pomen Biljani Plavšić, nekadašnjoj predsednici Republike Srpske, koja je u Hagu osuđena za ratne zločine, služen je danas u Beogradu, prenose domaći mediji.
Pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova, Uprave granične policije, zajedno sa Službom za borbu protiv terorizma i ekstremizma, Službom za borbu protiv droga Uprave kriminalističke policije i policijskim službenicima Policijske uprave Novi Pazar, u saradnji sa Višim javnim tužilaštvom u Novom Pazaru, zaplenili su oko kilogram materije za koju se sumnja da je kokain i oko kilogram smese nalik na eksplozivnu materiju i tom prilikom uhapsili dve osobe.
Po nalogu javnog tužioca Trećeg osnovnog javnog tužilaštva u Beogradu policijski službenici PS Zemun doneli su rešenje o zadržavanju do 48 sati osumnjičenog B.Z. (87), vlasnika preduzeća "Unicop" zbog sumnje da je kao odgovorno lice navedenog preduzeća izvršio krivično delo građenje bez građevinske dozvole.
Marija Kepić iz Aranđelovca nestala je krajem oktobra 2020. godine. Tada je imala 29 godina. Od njenog nestanka prošle su godine, ali njena sudbina i dalje nije rasvetljena.
Policija je oko dva sata posle ponoći, u blizini Graničnog prelaza Špiljani, uhapsila muškarca koji je, kako se sumnja, pokušao da iz Crne Gore uđe u Srbiju mimo zvaničnog prelaza.
Kompanije koje grade privatna skloništa tvrde da poslednjih godina beleže nagli rast interesovanja, a njihovi klijenti više ne navode samo nuklearni rat kao razlog zbog kojeg žele da imaju prostor nekoliko metara ispod zemlje.
Posle laborantkinje Darije Šipilova (28), u Rusiji je preminula i druga osoba za koju se sumnja da se zarazila kugom, tvrdi britanski Dejli mejl, pozivajući se na pojedine ruske medije.
Svih 25 osoba u avionu nigerijskog ratnog vazduhoplovstva poginulo je kada se letelica srušila u državi Ondo na jugu zemlje, saopštili su danas zvaničnici.
Neobičan trenutak zabeležen je tokom televizijskog programa u Adenu nakon što je predsednik jemenskog Predsedničkog saveta Rašad al-Alimi objavio početak velike vojne operacije protiv Huta.
Holivudska glumica Konstans Zimer, zvezda popularnih serija "Svita", "Nerealno" i projekta "Ljubavna priča", šokirala je javnost i fanove širom sveta priznanjem da se u potpunoj tajnosti, poslednjih sedam meseci, borila sa rakom dojke.
Međunarodni beogradski sajam knjiga biće održan od 23. do 31. oktobra, pod sloganom "Reči grade svet", u halama Beogradskog sajma, najavili su danas organizatori.
Novi domaći film „Ruka pravde“, u režiji Nemanje Ćeranića i produkciji TS Media i Tracktor Production, biće premijerno prikazan 10. oktobra 2026. godine na 53. Međunarodnom filmskom festivalu FEST, u okviru prestižnog Gala programa.
Slavni holivudski glumac Majkl Daglas (82) uzdrmao je javnost novim autobiografskim zapisima pod nazivom "One Helluva Ride", u kojima je bez cenzure progovorio o turbulencijama u braku sa 25 godina mlađom koleginicom Ketrin Zita-Džouns.
Merkur boravi u Škorpiji od 30. septembra, a ima snažan uticaj na sve znakove horoskopa. Merkur u Škorpiji donosi period u kojem površni razgovori padaju u drugi plan, a pažnja se usmerava na ono što se krije ispod površine.
Norveška vlada priprema zakon kojim bi bila zabranjena upotreba pametnih naočara sa kamerama na pojedinim javnim mestima, dok bi privatna upotreba i dalje bila dozvoljena.
Ukrajinski par našao se na meti žestokih kritika nakon što su se društvenim mrežama proširili snimci na kojima sede na morskoj kornjači dok polaže jaja na plaži u Omanu. Njihov potez izazvao je brojne osude, a reagovale su i tamošnje vlasti.
Pevačica Milica Pavlović govorila je o sukobu iz 2012. godine sa muzičkim magom Sašom Popovićem, koji je nastao zbog pesme koju je izabrala za takmičenje.
Dodaj Informer kao željeni izvor na Googlu 
Komentari
Ostavite komentar
Pravila komentarisanja:
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni. Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.