Guske spasile Rim, a mačke Petrovaradinsku tvrđavu! Evo kako je izgrađeno velelepno zdanje pored Dunava!

Žrtvovanje ljudi ili životinja tako što su bili uzidani u temelje ili zidove neke građevine, poznato je od antičkih vremena, a kod nas se najviše pamti po pesmi "Zidanje Skadra".

Narodni pesnik navodi da su braća Mrnjavčević na čelu sa kraljem Vukašinom žrtvovali suprugu najmlađeg Gojka, iz pesme znanu kao "mlada Gojkovica" da bi ale prestale da ruše njihovu tvrđavu ...

U mnogim našim krajevima i do danas je ostalo da se u temelje nove kuće, na sreću, ne ugrađuju snaje, svekrve i tašte, već se, "da bi se umilostio Bog i blagodario gradnju" klalo jagnje, ovan ili petao i malo krvi bi bilo poprskano po temelju ili bi glava zaklane životinje bila uzidana u temelj, a negde i u zidove same kuće.

Ovakve radnje obično se vezuju za sujeverje balkanskih "primitivnih" naroda, ali je sasvim zanimljivo, da su i "napredni" Nemci, koji su u 17. veku počeli sa izgradnjom Petrovaradinske tvrđave, u njene temelje i zidove ugrađivali živa stvorenja.

- Prema legendi, graditelji Petrovaradinske tvrđave u temelje novih bedema zidali su žive mačke, verujući da će na taj način obezbediti trajnost tvrđave, budući da se verovalo da mačka ima devet života. Ovaj čin, iako kontroverzan, imao je za cilj ne samo da ojača bedeme tvrđave, već i da simbolično obezbedi njenu dugovečnost - kaže za Informer penzionisani istoričar umetnosti iz Novog Sada, koji decenijama proučava mitove o popularnoj "Đavi".

Foto: S.K.

O legendi o mačkama koje donose sreću, nadovezale su se i činjenice da je posle gradnje najvećeg dela Petrovaradinska tvrđava bila neosvojiva, odolevši turskim napadu 1694. godine i kasnije, 1716. godine, kada je Eugen Savojski izvojevao jednu od najvećih pobeda nad vojskom Otomanske imperije.

Kako istorija potvrđuje, jedini koji su uspeli da osvoje tvrđavu su bili revolucionori Lajoša Košuta u vreme tzv. mađarske revolucije 1848. godine.

- O mačkama koje su "čuvale" tvrđavu zaista ima dosta kontroverzi. Međutim, činjenica je da su prilikom istraživanja posle Drugog svetskog rata, a ti ljudi, uglavnom komunisti, nisu bili skoni ni veri, a kamoli sujeverju, pronađeni su mumificirani ostaci mačaka, koji su se pri dodiru pretvarali u prah i pepeo. Koliko znam, o tome postoji i zvanični zapis, ali nisam uspeo da pronađem da li se još uvek nalazi u nekoj arhivi - kaže naš sagovornik.

Postoji legenda ili istorijska istina, da su guske spasile Rim prilikom najezde varvara, a da li su zaista mačke uzidane u Petrovaradinsku tvrđavu spasile zapadnu Evropu od najezde Otomanske imperije i dalje će ostati jedan od mnogobrojnih mitova, koji se prenose s kolena na koleno o Petrovaradinskoj tvrđavi.