Na pomolu spasonosno rešenje: Doživotni zatvor za silovatelje i pedofile?!

Nacrtom izmena i dopunom Krivičnog zakonika (KZ) predloženo je drastično povećanje kazni zatvora za krivična dela protiv polnih sloboda, tako da učiniocima nekih od njih ubuduće preti i kazna doživotnog zatvora.

Prema predloženim rešenjima, koja su na javnoj raspravi od 1. oktobra, za osnovni oblik silovanja, obljube sa nemoćnim licem i obljube sa detetom umesto do sada propisane maksimalne kazne od 12 godina, zaprećena je kazna doživotnog zatvora.

Tako bi prema predloženom rešenju ubuduće, svakome ko prinudi drugog na obljubu ili sa njom izjednačen čin upotrebom sile ili pretnjom da će neposredno napasti na život ili telo tog ili njemu bliskog, pretilo najmanje pet godina ili doživotni zatvor.

Ista kazna je predložena i ukoliko postoji pretnja oštećenom da će se za njega ili njemu bliske osobe otkriti nešto što bi škodilo njegovoj časti ili ugledu.

Ukoliko je prilikom silovanja nastupila teška telesna povreda, ako je izvršeno od strane više osoba ili na naročito svirep ili ponižavajuć način, ili prema maloletniku, ili je za posledicu imalo trudnoću, učiniocu preti kazna od najmanje osam godina ili doživotni zatvor.

Takođe, ako je usled silovanja nastupila smrt ili je učinjeno prema detetu, učinilac će se kazniti sa najmanje 10 godina ili doživotnim zatvorom.

Iste kazne predložene su i za teže oblike druga dva pomenuta krivična dela. Za obljubu zloupotrebom položaja predloženo je pooštravanje sa tri meseca do tri godine zatvora na šest meseci do pet godina zatvora. Kada je reč o nedozvoljenim polnim radnjama, predlaže se tri godine zatvora i ukidanje mogućnosti novčane kazne.

Foto: arhiva, ilustracija

U obrazloženju Nacrta predloženih izmena navodi se da je predsednik Republike dostavio Vladi inicijativu za izmenu KZ-a, koja ima za cilj pooštravanje kaznene politike u odnosu na silovanja i nasilja u porodici, kao i za krivična dela protiv polne slobode.

"Očekuje se da bi usvajanjem ovih predloga čitavo društvo, a pre svega državni organi, poslali jasnu poruku žrtvama silovanja i nasilja u porodici, kao i svim građanima i građankama, da će država najoštrije reagovati s ciljem da se svi oblici nasilja odlučno suzbijaju i najoštrije kazne svi učinioci takvih krivičnih dela", navedeno je u obrazloženju.

Dodaje se i da bi usvajanje ovih predloga ohrabrilo sve žene i ostale žrtve da ne trpe nasilje i da svaki oblik seksualnog nasilja, uključujući i silovanje, bez straha prijave i da budu uvereni da će država biti tu za njih da ih zaštiti, kao i da bi pooštravanje kaznene politike uticalo i preventivno na potencijalne učinioce:

"Vlada je razmotrila dostavljenu inicijativu predsednika Republike i našla da je potrebno predloženim izmenama i dopunama KZ-a proširiti krug krivičnih dela za koja je propisana kazna doživotnog zatvora, i to za krivična dela protiv protiv polne slobode u svim oblicima silovanja, obljube nad nemoćnim licem i obljube sa detetom, i predvideti da lica koja su osuđena na doživotni zatvor za navedena krivična dela nemaju prava na uslovni otpust."

U poslednjih pet godina u Srbiji je, kako se navodi, uočen trend porasta i broja prijavljenih krivičnih dela protiv polne slobode i veći broj podignutih optužnica, kao i osuda za ova krivična dela. 

Kazna doživotnog zatvora kod osnovnog oblika krivičnog dela silovanje treba da zameni postojeću najtežu kaznu zatvora u trajanju od 12 godina kako bi se na taj način potencijalni učinioci odvratili od izvršenja krivičnog dela, a time bi se istovremeno ostvarila svrha opšte i specijalne prevencije.

"Navedene izmene nastavljaju tendenciju pojačane krivično-pravne zaštite žrtava seksualnog i porodičnog nasilja, posebno žena i dece, s obzirom da dosadašnje izmene KZ-a, i pored očekivanja, nisu do kraja ispunile svoju svrhu. Zbog toga je neophodno izvršiti dalje izmene kako bi se zakonskim odredbama dodatno uticalo na sadašnje i buduće izvršioce", zaključeno je u obrazloženju Nacrta.    

Nacrt izmena KZ-a je od 1. oktobra na javnoj raspravi koja je predviđena da traje do 1. novembra.