Kolumna Dragutina Matanovića: Američki genocid nad Indijancima

U istoriji Sjedinjenih Američkih Država gotovo da nema godine kada kada ova zemlja nije ratovala.

Spisak država u kojima su, samo u 20. veku Amerikanci izvršili „humanitarnu", ili ma kakvu drugu intervenciju, meri se desetinama. Nijedna država nije izvršila toliko agresija na druge zemlje kao SAD. A pogotovo nakon 1945. godine, kada su zvanično dobili „starateljstvo" nad čitavim zapadnim svetom.

Amerika je država koja je nastala na genocidu. Zločini nad američkim starosedeocima počeli su sa prvim Evropljanima koji su se iskrcali na istočnoj obali američkog kontinenta. Ovi zločini su bili naročito gnusni, jer su miroljubivi starosedeoci pomagali belim došljacima da ne umru od gladi, bolesti i hladnoće. A ovi su im, čim su se učvrstili na američkim obalama, uzvratili masovnim ubistvima i širenjem zaraznih bolesti.

Indijanci su tokom narednih vekova potiskivani ka unutrašnjosti kontinenta, a zločini koji su nad njima činjeni jesu klasična definicija genocida. Potpuno istrebljenje jednog naroda! U ovom slučaju, reč je o desetinama indijanskih naroda koji danas jedva da postoje.

Stradanje Indijanaca dostiže vrhunac tokom 19. veka, kada su SAD krenule u veliku teritorijalnu i tehnološku ekspanziju. Indijancima su pohlepno otimali zemlju za koju su bili egzistencijalno i emotivno vezani. Američka vlada je od 1830. sistematski prisiljavala Indijance u izbeglištvo zapadno od Misisipija. Ova daleka i teška putovanja praćena su masovnim umiranjem od gladi, hladnoće, različitih bolesti.

Pored toga, na hiljade zločina nad Indijancima počinile su bande američkih seljaka, trgovaca i pustolova, naročito nakon što su 1848. u Kaliforniji otkrivene ogromne količine zlata. Tokom najezde lovaca na zlato Indijanci u Kaliforniji su pretrpeli strašne zločine, jer su trgovci i kopači, pod otrovnim dejstvom zlatne groznice, ubijali svakog ko im se nađe na putu. Amerikanci su istrebljivali Indijance i biološkim oružjem. Irokezima, koji su nastanjivali područje gde se danas nalazi Njujork, i koje nikako nisu mogli da pobede oružjem, "darovali" su ćebad zaraženu velikim boginjama. Nakon toga, ovo slavno indijansko pleme je desetkovano.

Indijancima je nakon svakog "humanog preseljenja" obećano da ih više niko nikada neće dirati, da će vladati "večni mir", ali je američka vlada prekršila svaki potpisani sporazum. Izgradnja pacifičke železnice tokom 1860-ih donela je istrebljenje bizona, za koje su američki starosedeoci bili višestruko vezani. Pored simboličkog i religioznog značaja, bizoni su bili veoma važni za ishranu i odevanje Indijanaca, pa su zbog njihovog istrebljenja morali iznova da se sele sve dalje i dalje, u potrazi za novim krdima i izvorom hrane i opstanka. Na tom putu sačekivali su ih američka vojska i brojne bande željne pljačke indijanskih bogatstava.

Pošto su bili brojčano i tehnološki slabiji, njihova sudbina je bila zapečaćena na duži rok. Vodili su uglavnom neuspešne ratove tokom kojih su još više stradali. U tim sukobima Amerikanci su napadali indijanska sela teškom savremenom artiljerijom i rušili sve pred sobom. Ubijali su u tim krvavim pohodima sve koje su zaticali, bez obzira na uzrast i pol.

A kada bi poglavice bile prinuđene na nove sporazume sa američkom vladom, bili su proterivani u krajeve nepovoljne za život, gde su umirali od gladi i teške klime. Indijanci su pružali otpor sve do 1886, kada se predao poglavica Apača, Džeronimo. 

Time je okončan genocid koji je broj američkih starosedelaca do 1900. godine sveo, sa nekoliko miliona, na svega 250.000 duša. Oni koji su preživeli bili su, jednom za svagda, razmešteni po rezervatima širom SAD.