Novi Sad je 1. februara 1748. godine od Marije Terezije dobio status Slobodnog kraljevskog grada! Taj dan se slavi kao Dan grada, ali za odluku velike carice, bogati Srbi su morali da odreše kesu...
Na početku habzburške vladavine, građanima pravoslavne veroispovesti bilo je zabranjeno da stanuju u Petrovaradinu, pa su Srbi, zbog toga, 1694. godine osnovali novo naselje na levoj obali Dunava, a iz ovog naselja će se, vremenom, razviti i današnji Novi Sad. Najstarije ime naselja na levoj obali Dunava bilo je Racka varoš, a korišćen je i naziv Petrovaradinski Šanac.
Građani sa obe obale Dunava želeli su za sebe veće slobode zatržili su ih. Dobili su odgovor da će ih to koštati 80.000 forinti! Kako je to bila ogromna suma za Srbe, koji su inicirali ovaj postupak, priključili su im se i ostali stanovnici, svih vera i nacija, sakupili novac za praznu austrijsku kasu i dobili šta su tražili. Carica Marija Terezija je donela Ukaz (edikt) kojim je Neoplanta (Novi Sad) dobila status slobodnog kraljevskog grada kraljevine Ugarske, koja je tada bila u okviru austrijske monarhije.
Foto: printscreen
Na mađarskom je Novi Sad bio Uj-Videgh, na nemačkom Ney-Satz i bugarski Mlada Loza.
- Marija Terezija nije ništa dala, poklonila ili dozvolila, već prodala katastarskeopštine, koje tehnički nisu bile njene. Ona je to učinila da kapital ne bi odlazio u džepove ugarskih feudalaca – kazao je za Informer dobar poznavalac istorije Novog Sada.
Inače, od tada je gradom upravljao slobodno izabrani Magistrat, a Novi Sad je imao 4.620 stanovnika. Prema dogovoru srpskog i nesrpskog stanovništva, naizmenično su se na čelnim funkcijama grada smenjivali pravoslavac i katolik.
Danas svakom novorođenčetu iz Novog Sada 300.000 dinara!
Foto: Privatna arhiva /Društvene mreže/ Fb
Danas će, povodom proslave Dana grada, sve bebe rođene u porodilištu Betanija, a čija majka ima prebivalište na teritoriji grada, dobiti po 300.000 dinara. Grad je pripremio i četvorodnevni kulturni program na različitim lokacijama, a Februarsku nagradu dobila je Branislava Perić-Ranković, najbolja srpska sportistkinja sa invaliditetom i reprezentativka Srbije u stonom tenisu.
U Mađarskoj revoluciji 1848/9, koju je predvodio Lajoš Košut, grad je bombardovan i uništen.
- Nekom čudnom snagom, njegovi građani su ga obnovili u kombinaciji baroka i drugih arhitektonskih stilova, uzdigavši ga u drugoj polovini 19. veka u "Srpsku Atinu".
Posle Prvog svetskog rata i raspada Austrougarske monarhije 1918, Novi Sad je, kao i cela Vojvodina, svojom istorijskom odlukom ušao u sastav Srbije, odnosno novostvorene Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, buduće Jugoslavije. Posle tragičnih događaja u Drugom svetskom ratu, kada je u Raciji mađarskih fašista, stradalo mnogo Novosađana, grad se naglo uvećao i proširio na sve strane – navode istoričari.
Novosađani su u 19. veku imali dve gimnazije: srpsku i mađarsku, kao i druge škole. Od kulturnih institucija osnovane su Srpska čitaonica (1845) i Srpsko narodno pozorište (1861), ali najvažniji događaj bio je preseljenje Matice srpske iz Budimpešte u Novi Sad, 1864. godine.
Epitet "Srpska Atina" označio je zlatno doba kulture Novog Sada, a uz institucije, tome su najviše doprinele značajne ličnosti.
U doba nacionalnog romantizma i građanskog liberalizma, politički život u Novom Sadu i Vojvodini probudio je Svetozar Miletić, najveći političar kod prekodunavskih Srba u 19. veku i nekadašnji gradonačelnik Novog Sada. Njegov spomenik danas se nalazi u samom centru grada, na Trgu slobode, gde je i zgrada Gradske kuće.
Marija Terezija: "Treba se čuvati Srba"
Marija Terezija je, inače, govorila da nema poverenja u Srbe i njihove vođe, čak i kada joj u Beču "ljube skute", ali da su joj potrebni.
- Treba se čuvati Srba. Oni jesu zemljoradničko-ratnički narod, ali lukavština im viri iz očiju. Moji podanici su uglavnom zadovoljni mojom vladom. To ne važi samo za srpske krajišnike koji su veoma zahtevni i stalno traže kulturne, političke i verske slobode, kao da ih mi nismo primili k našoj carevini da bi branili naše granice od Turaka, već da im dodelimo u vlasništvo deo državne teritorije Monarhije - govorila je Marija Terezija.
Današnji Sporazum o saradnji koji su potpisali direktor Agencije Dejan Damnjanović i dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu prof. dr Tatjana Bugarski rezultat je nedavnog obeležavanja Međunarodnog dana i Nedelje borbe protiv korupcije, u okviru kojih je na Pravnom fakultetu u Novom Sadu održana tribina „Obrazovanje mladih u funkciji sprečavanja korupcije“.
U Rumenci kod Novog Sada, proteklog vikenda 21. put održana je čuvena Rumenačka pihtijada, u okviru koje je tradicionalno održano takmičenje u pripremi pihtija...
Osamdeset osnovaca, iz sedam opština sa Kosova i Metohije, stiglo je u Novi Sad u okviru projekta "Svim srcem za osmeh deteta", koji ove godine proslavlja deceniju postojanja.
Požar koji je izbio na Svetog Savu, krsnu slavu Danice Dimitrijević Petrović i njeno troje dece, uništio im je sve što su imali u podstanarskom stanu, ali su zato videli koliko imaju prijatelja koji su od prvog trenutka bili uz njih. Danica je u Kruševcu poznata kao osnivač humanitarnog udruženja, mnogima je pomogala, ali je, kaže, sudbina takva, da su joj sada dobri ljudi uzvratili.
Užičanin Božo Dedić sa 84 godine vešt je na ledu bolje nego dvadesetogodišnjaci! Prvi put je obuo klizaljke, kad su u Užicu otvorili klizalište i od tada je redovan posetilac!
Vladimir Stevanović iz Leskovca, poznat javnosti kao "ledeni čovek" koji samo u šorcu i cipelama osvaja snežne planinske vrhove, sa svojim prijateljem upisao je još jednu uspešnu akciju.
Lazo Bursać (76) iz Leskovca je najjaktivniji član biblioteke u ovom gradu! Ovaj penzioner prošle godine pročitao je čak 244 knjige, pa je s pravom dobio priznanje "Zmajevi čitanja" koju svake godine dodeljuje Narodna biblioteka "Radoje Domanović".
Kako je počelo, na uplatnom mestu Lutrije Srbije "Zlatna palma" u Pančevu čekaće se u redovima! Tu su već dva puta uplaćeni dobitni tiketi sa "sedmicom", šesticama se ne zna broj, a od početka godine već su bile dve nagrade!
Javnost u regionu nedavno je ostala u šoku kada je na društvenim mrežama objavljen cenovnik iz jednog restorana ski centra u Kolašinu u kojem stoji da je porcija kačamaka 30 evra! Još se bura nije stišala a otuda najavljuju da će porcija biti duplo skuplja!
Posetiocima Sajma peglane kobasice u Pirotu, koji je održan ovog vikenda, sigurno je sve jasno iz samog naslova, a oni ostali će verovatno poželeti da sledeće godine budu tamo, kad pročitaju tekst...
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće
registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni.
Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili
nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji,
etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne
predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.
Današnji Sporazum o saradnji koji su potpisali direktor Agencije Dejan Damnjanović i dekan Pravnog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu prof. dr Tatjana Bugarski rezultat je nedavnog obeležavanja Međunarodnog dana i Nedelje borbe protiv korupcije, u okviru kojih je na Pravnom fakultetu u Novom Sadu održana tribina „Obrazovanje mladih u funkciji sprečavanja korupcije“.
Neviđeni skandal i potpuno pomračenje uma blokaderke koja se predtsavlja kao profesorka i nosi nalepnice "Studenti pobeđuju" u rukama, izgovara najcrnje psovke, kočijaške uvrede i kletve kakve pristojan čovek ne može ni da zamisli!
Ukrajinske vlasti potvrdile su da je posle ruskog udara na skladišni kompleks u selu Mila kod Kijeva izbio ogroman požar praćen snažnim sekundarnim detonacijama, zbog kojih je zatvoren deo glavnog puta Kijev–Čop, dok je najmanje šest ljudi povređeno, a 165 evakuisano.
Predsednik Srbije Aleksandar Vučić prisustvuje istorijskom otvaranju prve fabrike humanoidnih robota kompanije "Minth" u Šapcu, a sam doček obeležile su neverovatne i do sada neviđene scene.
U jednom ugostiteljskom objektu u Novom Sadu 22. avgusta 2026. godine zabeležen je razgovor koji u potpunosti razotkriva pozadinu "studentskih blokada". Na snimku se jasno čuje sastanak par "studenata" blokadera Medicinskog fakulteta u Novom Sadu, koji su u opuštenoj atmosferi izneli šokantne detalje o svojim dojučerašnjim saborcima i političkim sponzorima.
Smrt generala Ratka Mladića još jednom je u potpunosti ogolila surovu realnost i dokazala da je Bosna i Hercegovina duboko i nepopravljivo podeljena država u kojoj nema nikakve šanse za približavanje stavova.
Gradonačelnik Novog Sada Žarko Mićin gostovao je na televiziji Pink i tom prilikom najavio veliku podršku predsedniku Aleksandru Vučiću tokom predstojeće posete 4. septembra, ali se osvrnuo i na sramne pretnje blokadera povodom sahrane generala Ratka Mladića!
Bivši učesnik "Exatlona" Andrej Bedić otkrio je kako se nosio sa porazima u takmičenju, ali i detalje iz privatnog života koje javnost do sada nije znala.
Na društvenim mrežama pojavila se fotografija muzičara Pavla Boškovića, poznatijeg kao Gazda Paja, iz detinjstva, koja je izazvala brojne reakcije i simpatije fanova.
Bivša učesnica Exatlona Sanja Kalinović podelila je sa pratiocima svoje mišljenje o učešću Gazda Paje u novoj sezoni najvećeg sportskog rijalitija na svetu.
U iskrenom intervjuu za Informer, Dušica Topić govorila je o iskustvu u rijalitiju "Exatlon", sportu, životnim lekcijama, ali i novim planovima koji su pred njom.
Učesnica prve sezone Exatlona Srbija najvećeg sportskog takmičenja, Sanja Kalinović, progovorila je o ulasku Mensura Ajdarpašića u drugu sezonu i otkrila šta misli o njegovim šansama na poligonima.
Nesvakidašnja i izuzetno dramatična saobraćajna nesreća dogodila se jutros na području Doca na Lašvi kod Travnika, kada je pun autobus pri punoj brzini udario medveda koji je neočekivano izleteo na magistralni put.
Pripadnici policije u Obrenovcu sprečili su sinoć pravu tragediju kada su nakon napete potere zaustavili i uhapsili M. M., višestrukog povratnika koji je već odležao šest godina robije zbog pokušaja ubistva.
Crnogorski policajci juče su iz države proterali Adama Ben Merzouka (29), poljskog državljanina rođenog u francuskom Tuluzu, kojeg bezbednosne službe vode kao stranog terorističkog borca koji se dovodi u vezu sa ISIL-om.
Ransomware ne počinje porukom o otkupu, tada je napad već uspeo, a prava borba počinje mnogo ranije! Jedan nezaštićen nalog, neažuriran sistem i netestiran backup često su sasvim dovoljni da sajber kriminalci naprave opšti haos.
U stravičnoj saobraćajnoj nesreći koja se juče dogodila na putu Negotin - Kladovo, stradala je žena (85), dok su vozač i još dve putnice lakše povređeni.
Kina je zvanično smenila dvojicu najmoćnijih vojnih zvaničnika, Džanga Jousju i Liua Dženlija, iz državne Centralne vojne komisije, pa su od nekadašnjih sedam članova najvišeg vojnog tela zemlje ostala samo dvojica aktivnih – među njima predsednik Kine Si Đinping.
Rusija navodno planira da tokom 2027. godine proizvede oko 10.000 novih raketa „Danj-T“, čime bi dobila još jedno masovno sredstvo za udare po Ukrajini – jeftinije od klasičnih krstarećih raketa, ali sa bojevom glavom od oko 135 kilograma i dometom do 500 kilometara.
Predsednik SAD Donald Tramp izjavio je da bi voleo da neki objekat na Mesecu jednog dana ponese njegovo ime, nakon što je tokom ceremonije u NASA centru čuo priču o krateru koji su astronauti misije „Artemis 2“ nazvali po pokojnoj supruzi svog komandanta.
Kijev i njegova okolina ulaze u još jedan dan gotovo neprekidnih vazdušnih napada, dok ogromni požar kod sela Mila, nastao posle ruskog udara na skladišni kompleks, ni jutros nije ugašen, a ukrajinske Vazduhoplovne snage potvrđuju da je samo tokom poslednje noći Rusija lansirala 267 dronova i dve rakete.
Sinoć je u Zaječaru počeo tradicionalni rok spektakl, 59.Gitarijada koja se održava u podnožju Kraljevice uz rokere koji su pristigli iz svih gradova Srbije, ali i iz inostranstva.
Ako vam parfem brzo izgubi miris, možda ga ne nanosite na prava mesta. Jednostavan trik sa samo tri prskanja mogao bi da učini da omiljeni miris traje duže i ostavlja upečatljiviji trag.
Venera, planeta ljubavi i poklona, nalazi se u Vagi do 10. septembra, tako da je balans ključna reč u emotivnim odnosima. Iza nas su dva pomračenja u avgustu, tako da su svi znakovi preosetljivi.
Ljubitelji domaće zimnice znaju da dobra ljutenica može da bude prava zvezda na trpezi. Za razliku od klasičnog ajvara, ova varijanta ima izraženiji pikantan ukus, više paradajza i aromatične dodatke koji joj daju posebnu punoću.
Reper Dragomir Despić Desingerica opet intrigira javnost, a ovoga puta u pitanju je objava na kojoj pozira pored plakata na kome je lik glumice iz filmova za odrasle, Mije Kalife.
Dodaj Informer kao željeni izvor na Googlu 
Komentari
Ostavite komentar
Pravila komentarisanja:
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni. Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.