Slavimo Crkvenu Novu godinu: Za ove stvari je prilika da se pomolite

Srpska pravoslavna crkva (SPC) i njeni vernici danas proslavljaju Crkvenu Novu godinu.

Crkvena Nova godina proslavlja se 1. septembra po starom kalendaru, odnosno po novom 14. septembra prema odluci prvog Vaseljenskog Sabora. Na ovaj dan se praznuje i spomen na Prepodobnog Simeona Stolpnika, koji se odlučio na težak podvig - život na stubu (stolpu), po čemu je nazvan Stolpnik. 

 

Mesec septembar je bio kod Jevreja početak nove građanske godine mesec zbiranja plodova i prinošenja žrtvi blagodarnosti Bogu, pa se tako u krugovima pravoslavnih hrišćana veruje da je Isus ušao u sinagogu u Nazaretu, otvorio knjigu proroka Isaije i pročitao reči: "Duh je Gospodnji na meni; za to me pomaza da javim evanđelje siromasima; posla me da iscelim skrušene srcem; da propovedam zarobljenima otpuštenje i slepima prozrenje; da ošustim potlačene; da oglasim godinu milosti Gospodnje".

Dugo vremena je i građanska godina u hrišćanskom svetu računata kao i crkvena od prvog septembra, pa se prenela na prvi januar, najpre u zapadnoj Evropi, a potom i u Rusiji u vreme Petra Velikog, a potom i u ostale pravoslavne zemlje.

Danas se u hramovima moli Gospodu da blagoslovi "venac godine" - da sačuva pravoslavlje u miru, da tok godine protekne dobro, da gradove Bog sačuva nepovređene, da hristoljubivog vladara zemlje zaštiti i daruje mu pobedu nad protivnicima. Takođe se moli za pobedu nad krivoverstvom, za plodove zemaljske, zdrav vazduh, kišu sa nebesa, za izbavljenje od svih nevolja. Tokom istorije hrišćanstva nije bilo jedinstvenosti o tome od kada treba računati početak godine. Nekada je to bio mart mesec, potom Vaskrs.

Foto: Foto: Miloš Rafailović

Sveti Amvrosije Mediolanski kaže da godinu treba početi septembra meseca u slavu svetoga cara Konstantina, rođenog u Nišu, jer je septembar u istoriji hrišćanstva znamenit i još po tome što je car Konstantin Veliki pobedio Maksencija, neprijatelja vere Hristove, a toj pobedi sledovalaje sloboda hrišćanske veroispovesti u celoj rimskoj carevini.

U Vizantiji je još dugo bilo dvoumljenja. Prvi i šesti Vaseljenski sabori smatraju da je dobro da se početak godine stavi u septembru, nalazeći za to biblijsko opravdanje. Jer, oko praznika jevrejske Nove godine (Roš Hašana), koja je bila pre nekoliko dana, Isus Hristos, ušavši u sinagogu, oglasio je godinu milosti Gospodnje.

Do vremena cara Dušana, kod nas je bilo dokumenata u kojima godina počinje u martu mesecu. Crkva smatra da je Hristos rođen 5508. godine po stvaranju sveta. U označavanju jedne godine značaj imaju i druge oznake, njih pominju samo vrlo retki i precizni crkveni kalendari.

A prema narodnom običaju, od današnjeg dana u našem narodu počinje setva, u nekim krajevima se nosi seme u crkvu da se osvešta. Pojedini rodovi danas slave Krsnu slavu i praznujuspomen na Prepodobnog Simeona Stolpnika.