Građani uzeli puške u ruke: Stali rame uz rame sa vojnicima - Uz ovu pesmu oslobođen je Niš

Pre tačno 107 godina, 12. oktobra 1918. godine, srpska vojska pod komandom vojvode Petra Bojovića oslobodila je Niš tokom Prvog svetskog rata.

Oslobođenje Niša označilo je kraj okupacije u ovom ratnom glavnom gradu Srbije, a u grad su uz zvuke "Marša na Drinu" ušle trupe Moravske divizije, dok su se Nemci povukli iz ovog grada.

Građani su, beleže istoričari, formirali odred zaštite tako što su podelili među sobom ono malo pušaka koje su bile sakrivene od okupatorskih vojnika i vlasti i tako se priključili odbrani Niša.

Poslednjeg dana borbi bataljon Moravske divizije je zadao jak udarac sa brda Gorice Nemcima, a 12. oktobra 1918. godine u 8:40 nova jaka eksplozija potresla je grad – Nemci su prilikom povlačenja digli u vazduh i gvozdeni most na Nišavi is­pred ulaza u Tvrđavu.

Onemogućeno im je da zapale poslednji drveni most na Nišavi. Nakon jake vatre bili su primorani da gaze reku i spasavaju se kako znaju i umeju. Na taj način je olakšan prelaz svih delova Moravske divizije na drugu obalu i dalje gonjenje ne­mačkih vojnika, koji su bežali prema Viniku i dalje ka Aleksincu, opisao je događaje istoričar Aleksandar Dinčić, prenose Južne vesti. 

Foto: facebook.com

Po oslobođenju grada, s nestrpljenjem se čekao dolazak francuske vojske i prestolonaslednika Aleksandra.

To se dogodilo 25. oktobra kod Inžinjerijske kasarne, uz povike “Vive les Serb” (Živeli Srbi!) i “Vive le Héros!” (Živeli Junaci!), a pojavio se kombinovani odred francuskog generala Šarla Tranijea.

Iz pravca Leskovca, u pratnji Vojvode Živojina Mišića, stigao je i prestolonaslednik i budući kralj Srba, Hrvata i Slovenaca. Nedelju dana kasnije, na vest da je Beograd oslobođen, nastalo je veliko narodno slavlje.

Rat se bližio kraju, a Niš je lagano počeo da zaceljuje ratne rane, bez 700 najboljih sinova, koji su položili živote za bolje sutra.