Vaskrs ove godine slavimo ranije: Evo i zbog čega

Vaskrs se uvek obeležava nedeljom, međutim, način na koji se određuje tačan datum zasniva se na kombinaciji astronomije, crkvenih pravila i višedecenijske tradicije. Pravoslavni Vaskrs se 2026. slavi 12. aprila, što je ranije u odnosu na prethodne godine.

Početna tačka 21. mart 

Kao početna tačka uzima se 21. mart, koji se u crkvenom računanju smatra danom prolećne ravnodnevnice, bez obzira na stvarno kretanje Sunca, koje može odstupati za dan. Nakon tog datuma čeka se pun mesec, pa prva naredna nedelja postaje dan proslave Vaskrsa.

Kada je reč o razlikama između pravoslavnog i katoličkog Vaskrsa, one proizilaze upravo iz različitih kalendara i načina računanja. Tako, na primer, pravoslavni i katolički Vaskrs često ne padaju na isti dan.

Za 2026. godinu, pravoslavni se obeležava 12. aprila - kada se i završava Vaskršnji post - dok katolički pada ranije - 5. aprila.

Foto: Shutterstock

Prema ustaljenim pravilima koja potiču još iz 325. godine, kada je održan Prvi vaseljenski sabor u Nikeji, Vaskrs se računa kao prva nedelja nakon punog meseca koji dolazi posle prolećne ravnodnevnice.

Ipak, u praksi se ne prati stvarno stanje na nebu, već tzv. crkveni kalendar, odnosno unapred izračunate tabele koje određuju kada pada pun mesec. 

Pun mesec je ključan

Zbog toga dolazi do zanimljive razlike između astronomskih i crkvenih podataka, ponekad se crkveni pun mesec razlikuje od stvarnog za nekoliko dana, piše Alo. Ta mala razlika može imati veliki uticaj, jer ako pun mesec padne u određeno vreme, može se desiti da se datum Vaskrsa pomeri čak za čitavu nedelju.

Foto: Shutterstock

Još jedno važno pravilo koje oblikuje datum praznika jeste povezanost sa jevrejskom Pashom. U pravoslavnoj tradiciji Vaskrs nikada ne može biti pre tog praznika, što dodatno utiče na konačan datum i čuva simbolički redosled događaja iz hrišćanske istorije.

 

BONUS VIDEO