Od Singidunuma do Mala Amerika: Beogradske ulice kriju malu istoriju grada

Beograd ima oko 8.000 ulica. Najkraća je Lovačka duga svega 12 metara, dok se, prema podacima, kao najduža ulica vodi Bulevar kralja Aleksandra od oko 7,5 kilometara.

Oko 1790. godine u gradu su postojali uglavnom sokaci i mahale, kojih je bilo četrdesetak. Sistematičnije imenovanje i uređivanje ulične mreže razvijalo se tokom 19. veka, a važan korak napravljen je posle odlaska osmanske posade iz Beograda 1867. godine.

Pojedine trase zadržale su svoj istorijski pravac do danas. Među njima se navode ulice Vase Čarapića, kralja Petra, cara Dušana, Jevrejska, kraljice Marije, Gavrila Principa i Karađorđeva. 

Prva gradska ulica -Tragovi vode sve do rimskog Singidunuma

Istorija beogradskih ulica ne počinje u 19. veku. Još u vreme Rimljana, Singidunum je imao glavne pravce koji su povezivali važne delove naselja.

Istoričari ukazuju na dve glavne rimske ulične ose: cardo i decumanus. Njihove trase se okvirno povezuju sa pravcima današnjih centralnih ulica, uključujući Vasinu i Ulicu kralja Petra, mada se antičke trase ne mogu u potpunosti izjednačiti sa savremenim ulicama.

Foto: Shutterstock

Ulice sa neobičnim imenima

Beograd nije zanimljiv samo po istorijskim nazivima. U njegovim prigradskim naseljima postoje i ulice čija imena privlače pažnju i bude radoznalost.

U Surčinu se nalaze Mala Amerika, Kukuruzna, Šeherezadina i Pušin šor. U Batajnici postoji Mrcinište, dok se u Mirijevu mogu pronaći Čarobna frula i Figarova ulica. Na Zvezdari se nalazi i ulica Kisele vode. 

Iza pojedinih naziva stoje lokalna predanja, nekadašnji nazivi predela ili uspomene na ljude i događaje koji su obeležili određeni kraj.

Najmlađe ulice

Jedan od novijih primera je Meksička ulica u Beogradu na vodi, čija je tabla svečano otkrivena u novembru 2025. godine. Naziv je izabran kao simbol prijateljstva i saradnje Srbije i Meksika. Tom prilikom istaknuto je i da u Meksiko Sitiju postoji Beogradska ulica.

Ovaj primer pokazuje da nazivi beogradskih ulica ne čuvaju samo uspomene na prošlost, već mogu da predstavljaju i savremene međunarodne odnose.

Foto: Shutterstock

Ulične table kao mala istorija Beograda

Od rimskih puteva preko orijentalnih sokaka do modernih bulevara, beogradske ulice predstavljaju mnogo više od prostora kojim prolaze automobili i pešaci.

Neke su sačuvale pravac star hiljadama godina, druge su menjale imena zajedno sa državama i političkim sistemima, dok su treće nastale sa širenjem grada u 20. i 21. veku.

Ulica kralja Petra podseća na rimsko i trgovačko nasleđe, Knez Mihailova na urbanizaciju moderne prestonice, Ulica cara Dušana na stari Dorćol, a Bulevar kralja Aleksandra na razvoj grada prema istoku.

Proizvedeni sadržaj je nastao u okviru projekta koji jesufinansiran od strane grada Beograda, a izneti stavovi u podržanom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.