"Misli ne žele da stanu, pomozite mi!“ Jezivi vapaj masovnog ubice koji je poslao njegove roditelje iza rešetaka

Kada maloletnik počini težak zločin, gotovo svaka istraga otvara isto pitanje: gde prestaje odgovornost deteta, a gde počinje odgovornost roditelja?

Iako se u većini država odgovornost za krivično delo vezuje isključivo za počinioca, poslednjih godina nekoliko presuda pokazalo je da roditelji mogu da odgovaraju ukoliko se utvrdi da su svojim propustima omogućili ili olakšali izvršenje zločina.

Takvi slučajevi i danas predstavljaju presedane u pravnoj praksi, a među njima se izdvajaju Srbija i Sjedinjene Američke Države.

Beogradski masakr i lekcija za roditelje na Balkanu

Posle masakra u Osnovnoj školi "Vladislav Ribnikar" 3. maja 2023. godine, u kojem je  maloletni Kosta K. upotrebom očevog poluautomatskog pištolja "Zbrojevka" ubio 10 osoba, 9 učenika i radnika obezbeđenja i ranio više njih, pred sudom su se našli njegovi roditelji Miljana i Vladimir Kecmanović, a dečak, koji zbog godina (13) prema domaćem zakonodavstvu ne može krivično da odgovara.

Foto: Informer

Tužilaštvo je tvrdilo da je otac, inače poznati radiolog, nepropisno čuvao vatreno oružje i municiju u plastičnim koferima sa šifrom umesto u sefu, da je sina godinu dana pre tragedije vodio u streljanu i obučavao ga da puca u siluete ljudi, dok je majci na teret stavljeno zanemarivanje deteta nakon brojnih svedočenja dečaka ubice o njenom ponašanju prema njemu.

Foto: Informer

U postupku pred Višim sudom u Beogradu otac je osuđen na 14 i po godina zatvora za teško delo protiv opšte sigurnosti, dok je majka osuđena na kaznu zatvora od 2 godine i 11 meseci.

Presuda je izazvala veliku pažnju jer predstavlja jedan od retkih slučajeva u Evropi u kojem su roditelji krivično odgovarali zbog propusta koji su prethodili zločinu njihovog maloletnog deteta.

Prvi presedan u Americi

Sličan slučaj dogodio se u američkoj saveznoj državi Mičigen, gde je Itan Krambli (15) 2021. godine izvršio masakr u srednjoj školi u Oksfordu, ubivši četvoro učenika i ranivši više osoba.

Foto: mugshot

Njegovi roditelji, Dženifer i Džejms Krambli, postali su prvi roditelji u istoriji SAD koji su odvojeno krivično gonjeni i osuđeni zbog zločina koji je počinilo njihovo dete.

Sud je zaključio da su ignorisali brojna upozorenja škole, uključujući i crtež koji je Ethan nacrtao na dan pucnjave sa porukom "Misli ne žele da stanu, pomozite mi", gde su roditelji odbili da ga odvedu kući sa nastave.

Pored toga, kupili su mu pištolj "Sig Sauer" od 9mm svega nekoliko dana ranije kao rani božićni poklon i omogućili mu lak pristup oružju. Oboje su osuđeni za ubistvo iz nehata i dobili kazne zatvora od 10 do 15 godina, čime je otvoreno novo poglavlje u američkoj sudskoj praksi.

Foto: mugshot

Sam Itan je procesuiran kao odrasla osoba i krajem 2023. osuđen je na doživotnu kaznu zatvora bez prava na uslovni otpust.

Otac osuđen za ubistvo iako nije ispalio nijedan metak

Samo nekoliko godina kasnije usledio je još jedan slučaj koji je uzdrmao američko pravosuđe. Nakon masakra u srednjoj školi Apalači u saveznoj državi Džordžija u septembru 2024. godine, u kojem su ubijena dva učenika i dva nastavnika, dok je devet osoba ranjeno, pred sudom se našao Kolin Grej, otac napadača Kolta Greja (14).

Foto: youtubeprintscreen

Tužilaštvo je tvrdilo da je sinu za Božić poklonio poluautomatsku pušku u stilu AR-15, i to samo nekoliko meseci nakon što je lokalni šerif, uz asistenciju FBI-ja, ispitivao porodicu zbog anonimnih pretnji o masovnoj pucnjavi koje je dečak ranije objavio na internetu. Otac je tada uveravao nadležne da je oružje pod ključem.

Porota ga je 2026. godine proglasila krivim za ubistvo drugog stepena, ubistvo iz nehata i surovost prema deci.

Foto: youtubeprintscreen

Ovom istorijskom presudom Kolin Grej je postao prvi roditelj u SAD osuđen direktno za ubistvo zbog zločina koji je počinilo njegovo dete, iako nije bio prisutan tokom napada niti je ispalio ijedan hitac.

Gde je granica roditeljske odgovornosti?

Iako su ovakvi slučajevi i dalje izuzetno retki, poslednjih godina sve češće se postavlja pitanje da li roditelji mogu snositi krivičnu odgovornost kada svesno zanemare upozorenja, omoguće maloletniku pristup oružju ili propuste da spreče ponašanje koje ukazuje na ozbiljnu opasnost.

Upravo zbog toga slučajevi Kecmanovića u Srbiji, porodice Krambli u Mičigenu i Kolina Greja u Džordžiji danas se smatraju najznačajnijim primerima koji su otvorili novu pravnu raspravu o granicama roditeljske odgovornosti za zločine njihove dece.

BONUS VIDEO