(VIDEO) Drama na Krimu: Rusiji su zadali strašan udarac - ovo nije smelo biti uništeno

Radioteleskop RT-70 na Krimu, nekada jedno od najvažnijih svemirskih postrojenja Sovjetskog Saveza, uništen je krajem avgusta u napadu ukrajinskog drona

Ova 50 godina stara struktura, s antenom prečnika 70 metara i težinom od 5.000 tona, od 2014. godine bila je pod kontrolom ruske vojske i korišćena u vojne svrhe, piše Space.com

Strateški udar na rusku vojnu komunikaciju

Nakon aneksije Krima, ruske snage izvršile su značajne nadogradnje na teleskopu kako bi ga integrisale u sistem vojnih komunikacija. RT-70 je služio kao antena za satelitski navigacioni sistem GLONASS, rusku alternativu američkom GPS-u, povećavajući njegovu tačnost za oko 30 odsto.

Dron je pogodio radijski prijemnik od 200 kilovata, proizveden u Moskvi 2011. godine, koji je bio srce teleskopa. Stručnjaci smatraju da će ovaj deo biti izuzetno teško zameniti, što znači da je antena verovatno trajno onesposobljena.

Naučna prošlost RT-70 teleskopa

RT-70 je bio jedan od tri radioteleskopa iste klase izgrađena u Sovjetskom Savezu sredinom 1970-ih. Nalazio se kod grada Jevpatorija i bio ključan za komunikaciju sa svemirskim misijama, uključujući sovjetski program „Venera“ krajem sedamdesetih i početkom osamdesetih.

Tokom 2000-ih postao je poznat po projektima usmerenim ka potencijalnim vanzemaljskim civilizacijama. Više od 20 poruka poslato je prema planetama koje se smatraju pogodnim za život, a najranija od njih trebalo bi da stigne do sistema Gliese 581 tokom 2029. godine. Teleskop je takođe bio uključen u misije Evropske svemirske agencije, među kojima su „Mars Express“ i „Rosetta“.

Ratna šteta ukrajinske nauke

RT-70 je samo jedna od brojnih naučnih institucija koje su prešle pod rusku kontrolu posle aneksije Krima, regiona poznatog po povoljnim uslovima za astronomiju. Pod Moskvom su ostali i Šain, najveći optički teleskop u Ukrajini, kao i opservatorija Simez.

Ratna razaranja pogodila su i druge delove zemlje. Ukrajinski radioteleskop u Harkovu pretrpeo je ozbiljna oštećenja 2022. godine, a ruske trupe, prema izveštajima, ukrale su opremu i minirale lokaciju. Prema podacima UNESCO-a iz 2024. godine, ukupna šteta nanesena ukrajinskoj naučnoj infrastrukturi procenjuje se na 1,26 milijardi dolara.