Kakav preokret! Živ je Bašar, umro nije: Asad se vraća na vlast u Siriji?! Tajne ćelije pripremaju udar, džihadistima se trese tlo pod nogama

Saveznici svrgnutog sirijskog predsednika Bašara al Asada, koji se nalaze u egzilu, planiraju da potkopaju novu vlast u Siriji, objavio je Njujork tajms, pozivajući se na presretnutu komunikaciju do koje je došla američka redakcija.

Prema navodima lista, bivši vojni i obaveštajni komandanti, kao i Asadov rođak i milijarder Rami Makhlouf, nakon izbijanja nasilja u aprilu rade na obnavljanju oružanih mreža i lobiranju u inostranstvu, sa ciljem destabilizacije nove sirijske vlade.

Tajno obnavljanje lojalističkih mreža

Istraga Njujork tajmsa, zasnovana na presretnutim porukama, navodi da osobe blisko povezane sa bivšim režimom aktivno rade na podrivanju nove vlasti u Damasku. Kako se ističe, bivši šefovi bezbednosnih službi i vojni komandanti, koji se danas uglavnom nalaze u Rusiji i Libanu, tiho obnavljaju lojalističke mreže unutar Sirije, sa posebnim fokusom na alavitsku zajednicu, koja je godinama predstavljala oslonac Asadove vlasti.

U središtu navodnih aktivnosti nalaze se Suhail al-Hassan, bivši komandant elitnih jedinica poznat pod nadimkom „Tigar“, i general-major Kamal Hassan, nekadašnji šef vojne obaveštajne službe. Obojica su, prema pisanju lista, pobegla u Moskvu zajedno sa Asadom, ali su ostali operativno aktivni preko posrednika.

Poruke koje je pregledao Njujork tajms pokazuju da se al Hasan tokom prethodne godine sastajao sa saradnicima u Libanu, Iraku i unutar Sirije, dok su u grupnim četovima kružili ručno crtani dijagrami sa spiskovima boraca i skladišta oružja u selima duž sirijske mediteranske obale.

U tim porukama navodilo se da je moguće mobilisati desetine hiljada ljudi, a u više navrata al Hasan se potpisivao kao „sveti ratnik“, što se u izveštaju tumači kao pokušaj da se mobilizacija predstavi u sektaškom ključu.

Foto: Reuters

Finansiranje i logistika iz Moskve i Libana

Tri izvora upoznata sa planovima izjavila su za Njujork tajms da al Hasan tesno sarađuje sa Ramijem Makhlufom, koji se takođe nalazi u Moskvi. Prema tim navodima, Makhluf finansira deo operacije, deleći novac siromašnim alavitskim porodicama na obali i predstavljajući se kao zaštitnik zajednice.

Još jedna ključna figura je Gijath Dala, bivši komandant sada raspuštene Četvrte divizije sirijske vojske, koji deluje iz Libana. U presretnutom telefonskom razgovoru iz aprila 2025. godine, Dala je rekao:

- Nećemo početi dok ne budemo potpuno naoružani - izjavio je Dala.

Prema porukama do kojih je došao Njujork tajms, Dala je mesečno raspodeljivao oko 300.000 dolara potencijalnim borcima i lokalnim komandantima, uz pojedinačne isplate u iznosima od 200 do 1.000 dolara.

On je, kako se navodi, tražio i odobrenje za kupovinu satelitske komunikacione opreme vredne više od 130.000 dolara, dok su druge poruke opisivale kontakte sa proiranskim iračkim milicijama radi krijumčarenja oružja u Siriju, uz izbegavanje izraelskih vazdušnih udara i nadzora sirijskih vlasti.

Foto: Tanjug/AP

U komunikaciji su pominjani i obustavljeni planovi atentata, kao i pokušaji nabavke dronova i protivoklopnih raketa, uključujući oružje za koje se tvrdi da je već skriveno na teritoriji Sirije.

Sektaško nasilje kao okidač mobilizacije

Presretnute poruke datiraju iz aprila, neposredno nakon talasa sektaškog nasilja na sirijskoj obali, tokom kojeg je ubijeno više od 1.600 ljudi, uglavnom pripadnika alavitske zajednice. Ta ubistva usledila su nakon koordinisanih napada bivših pripadnika bezbednosnih struktura na snage lojalne novoj vlasti i široko se smatraju povodom za novu regrutaciju boraca iz redova pristalica starog režima.

Bivši zvaničnici su za Njujork tajms naveli da strah i ekonomska beda mogu olakšati regrutaciju u alavitskim sredinama, dok drugi upozoravaju da je ogorčenost prema Asadovoj vlasti i dalje duboka nakon višegodišnjeg rata.

Lobiranje u SAD i politički pritisak

Pored oružanog organizovanja, izveštaj ukazuje i na paralelni politički front. Kamal Hasan, kako se navodi, podržava Fondaciju za razvoj Zapadne Sirije, organizaciju sa sedištem u Bejrutu koja se predstavlja kao zagovornik sirijskih manjina i raseljenih Alavita.

Prema američkim registrima, fondacija je angažovala lobističku firmu Tiger Hill Partners i Joseph Schmitz, bivšeg savetnika američkog predsednika Donalda Trampa, na osnovu ugovora vrednog milion dolara.

Fondacija je saopštila da je održala sastanke sa kancelarijama nekoliko članova američkog Kongresa, iako su njihovi saradnici te kontakte opisali kao rutinske razgovore na nivou osoblja. Ljudi bliski Hasanu rekli su Njujork tajmsu da je on više fokusiran na izgradnju dugoročne političke poluge, uključujući zahteve za „međunarodnom zaštitom“ alavitskih oblasti na obali, nego na pokretanje neposredne pobune.

Strah od fragmentacije Sirije

Sirijski zvaničnici koji prate aktivnosti bivših režimskih figura umanjuju verovatnoću koordinisanog oružanog ustanka. Ipak, nekoliko diplomata upozorilo je Njujork tajms da ih više brine lobiranje u inostranstvu, jer bi ono moglo postepeno normalizovati ideje o fragmentaciji ili poluautonomiji ako politička tranzicija u Siriji ne uspe.

Kao dodatni faktor pritiska navodi se i aktivnost Izraela, usmerena na slabljenje centralne vlasti i podsticanje fragmentacije, uključujući pojačane vazdušne udare i kontakte sa naoružanim akterima na jugu Sirije.

Kako zaključuje list, Sirija se tako suočava ne samo sa bezbednosnim, već i sa dugoročnim političkim izazovom, u kojem se sudbina zemlje ponovo odlučuje daleko od njenih granica.

BONUS VIDEO