Amerikanci prekopirali Irance! Priznali da je "šahed" neuhvatljiv, pa napravili svoju kopiju (VIDEO)

Sjedinjene Američke Države prvi put su u sukobu sa Iranom upotrebile sopstvenu verziju niskobudžetne bespilotne letelice inspirisane iranskim dronom "šahed 136".

Reč je o borbenom dronu bez posade FLM-136 LUCAS, koji predstavlja američki odgovor na sve učestaliju upotrebu jeftinih dronova u savremenom ratovanju, prenosi Euronews.

Prema dostupnim informacijama, prvi snimci upotrebe ovog drona zabeleženi su u Iraku.

Savremeni sukobi sve više pokazuju dominaciju bespilotnih letelica, posebno onih niskobudžetnih. Iran je upravo na toj strategiji zasnovao veliki deo svoje vojne doktrine. Sa odbrambenim budžetom za 2025. godinu od oko 23 milijarde dolara, znatno manjim od američkog vojnog budžeta koji premašuje 900 milijardi dolara, Teheran se okrenuo asimetričnom ratovanju.

Najpoznatiji primer takve strategije je napadački dron HESA "šahed 136", autonomna letelica namenjena samoubilačkim napadima. Razvila ga je kompanija Shahed Aviation Industries, povezana sa Iranskom revolucionarnom gardom, a cena jednog drona procenjuje se između 20.000 i 50.000 dolara.

Poređenja radi, jedna raketa sistema Patriot, koji se često koristi za obaranje ovih dronova, košta oko četiri miliona dolara, što značajno povećava cenu odbrane i predstavlja ključni element iranske strategije iscrpljivanja protivnika.

Američki odgovor - FLM-136 LUCAS

Američka kompanija SpektreWorks iz Arizone razvila je dron FLM-136, poznat i kao LUCAS, koristeći principe reverznog inženjeringa. Ova letelica predstavljena je prošle godine kao niskobudžetni borbeni sistem bez posade kojim može upravljati mali tim operatera, uz mogućnost autonomnog poletanja i sletanja.

Dimenzijama je sličan "šahedu 136" - dug je tri metra i ima raspon krila od 2,5 metra. Međutim, znatno je lakši, sa masom od oko 81,5 kilograma, dok "šahed" teži oko 200 kilograma. Zbog toga nosi i manji borbeni teret - oko 18 kilograma, u poređenju sa 50 kilograma kod iranskog drona.

FLM-136 može da izvodi napade do šest sati u dometu od oko 444 nautičke milje, na visini do 4.500 metara. Pokreće ga motor sa unutrašnjim sagorevanjem, postiže krstareću brzinu od oko 137 kilometara na čas, dok maksimalna brzina iznosi približno 194 kilometra na čas. Cena ovog sistema procenjuje se na oko 35.000 dolara.

Prekretnica u ratu dronovima

Američke snage lansiraju ove dronove protiv Irana iz sastava jedinice CENTCOM Task Force Scorpion Strike (TFSS), koristeći taktiku jednosmernih, takozvanih samoubilačkih napada, sličnu onoj koju primenjuju iranske bespilotne letelice.

U Pentagonu smatraju da bi sposobnost Sjedinjenih Američkih Država da u velikim količinama proizvode jeftine borbene dronove mogla da predstavlja važnu prekretnicu u savremenom ratovanju.

Američki ministar odbrane Pit Hegset izjavio je da Iran "gubi nadmoć u oblasti dronova" i da SAD imaju "potpunu vazdušnu dominaciju".

Podrška industrije

Dron LUCAS predstavljen je u julu 2025. godine u Pentagonu, gde se 12 američkih proizvođača takmičilo za ugovore o isporuci vojne opreme.

Razvoju ovog sektora prethodila je izvršna uredba predsednika Donalda Trampa pod nazivom "Oslobađanje američke dominacije dronovima", čiji je cilj podsticanje razvoja bespilotnih letelica u vojnom i komercijalnom sektoru.

U decembru 2025. Ministarstvo odbrane SAD zatražilo je od industrije brzu i jeftinu proizvodnju čak 300.000 dronova, a u projekte povećanja domaće proizvodnje uključile su se i privatne kompanije povezane sa američkim tehnološkim sektorom.

 

BONUS VIDEO