"Da, rasporedili smo oružje u svemiru": Američki general otkrio deo strategije, spremaju se za veliki rat

Sekretar američkog Ratnog vazduhoplovstva Troj Menk nedavno je dospeo u centar pažnje nakon što je potvrdio da su Sjedinjene Američke Države rasporedile oružje u svemiru. Međutim, nije otkrio o kakvom oružju je reč, kako ono funkcioniše niti da li je namenjeno za dejstvo protiv drugih objekata u svemiru.

I nisu samo američki napori u vezi sa svemirskim oružjem obavijeni velom misterije.

Menk je, govoreći na jednoj konferenciji o odbrani, rekao da su SAD rasporedile "svemirsko oružje za kontrolu orbite sposobno da zaštiti združene snage od neprijateljskih dejstava protivnika", misleći na američke oružane snage.

Ipak, i dalje nije jasno na koju vrstu oružja je Menk konkretno mislio.

Izveštaj "Globalne sposobnosti za borbu u svemiru za 2026. godinu" (2026 Global Counterspace Capabilities Report), koji je objavila neprofitna organizacija Secure World Foundation i koji se zasniva na javno dostupnim informacijama, pruža širu sliku o potencijalnom svemirskom naoružanju.

U izveštaju je navedeno pet kategorija sposobnosti za borbu u svemiru. Analiziraju se sistemi koje razvija 13 zemalja, među kojima su SAD, Rusija, Kina, Indija, Australija, Francuska, Iran i Izrael.

Među njima su sateliti projektovani tako da mogu da manevrišu u blizini drugih letelica, da ih nadziru, onesposobe ili unište.

Izveštaj takođe analizira presretače lansirane sa kopna, iz vazduha ili sa mora, koji su namenjeni kinetičkom uništavanju satelita.

Pored toga, posebna pažnja posvećena je elektronskom ratovanju, poput ometanja signala, kao i laserima i mikrotalasima velike snage koji mogu da zaslepe ili oštete senzore na satelitima.

U izveštaju se navode i sajber operacije usmerene protiv svemirskih mreža.

Viktorija Samson, glavna direktorka za svemirsku bezbednost i stabilnost u toj fondaciji, koja se zalaže za mirnodopsku upotrebu svemira, kaže da je postojanje različitih satelita i njihova fizička lokacija u orbiti uglavnom prilično transparentna. Međutim, mnogo je teže utvrditi koje su njihove stvarne sposobnosti i čemu su namenjeni.

Na primer, Kancelarija Ujedinjenih nacija za pitanja svemira sa sedištem u Beču doprinosi transparentnosti u svemiru tako što vodi registar u kojem je svaki objekat povezan sa državom koja je za njega odgovorna.

Države potpisnice sporazuma iz 1976. godine obavezne su da dostavljaju informacije o lansiranjima koja obavljaju vlade i privatne kompanije, kao i o osnovnoj funkciji svemirskih objekata. Međutim, nisu dužne da otkriju njihovu konkretnu namenu.

Kao primer tehnologije koja može imati i vojnu i civilnu primenu navodi se kineski satelit za koji je 2021. godine otkriveno da poseduje robotsku ruku sposobnu da priđe drugom objektu, uhvati ga i pomeri iz njegove orbite.

Kina je 2022. godine prvi put upotrebila takav sistem kako bi jedan od svojih neispravnih satelita odvukla iz orbite.

Istovremeno, SAD su pre dve godine upozorile da Rusija razvija novo svemirsko protivsatelitsko oružje, iako je Bela kuća tada saopštila da opasnost nije neposredna.

Tadašnji portparol Bele kuće za nacionalnu bezbednost Džon Kirbi odbio je da komentariše da li je to oružje sposobno da nosi nuklearnu bojevu glavu, ali je rekao da bi njegovo postojanje predstavljalo kršenje Sporazuma o svemiru.

Rusija je negirala da razvija takvu novu sposobnost.

BONUS VIDEO