Na današnji dan: Vimbldon je dobio prvog tamnoputog šampiona

Na današnji dan, 5. jula 1975. godine, Artur Eš ispisao je istoriju svetskog sporta osvajanjem Vimbldona, postavši prvi tamnoputi teniser koji je podigao trofej na najprestižnijem teniskom turniru na svetu.

Finale Vimbldona 1975. godine odigrano je na Centralnom terenu protiv tada neprikosnovenog Džimija Konorsa, koji je u meč ušao kao veliki favorit.

Artur Eš je slavio u četiri seta – 6:1, 6:1, 5:7, 6:4 – koristeći taktičku igru, promene ritma i strpljenje kako bi neutralisao agresivnu igru mlađeg Amerikanca.

Taj trijumf označio je kulminaciju karijere čoveka koji je još 1968. godine postao prvi Afroamerikanac sa osvojenim grend slem trofejom, kada je trijumfovao na Ju-Es openu.

Eš je rođen 10. jula 1943. godine u Ričmondu, Virdžinija, u vremenu duboke rasne segregacije. Uprkos brojnim preprekama, izgradio je tenisku karijeru kroz vojnu akademiju i nastupe na koledž nivou, a zatim se probio u sam vrh svetskog tenisa.

Na Vimbldonu 1975. godine stigao je do finala bez izgubljenog seta u četvrtfinalu i polufinalu, savladavši među ostalima i Tonija Roča i Bjorna Borga.

Pobedom protiv Konorsa prekinuo je niz mlađeg rivala koji je te godine već osvojio Australijan open i bio prvi nosilac. Eš je tada imao 31 godinu, bio pri kraju karijere i važio je za autsajdera.

Njegova pobeda nije bila samo sportski trijumf, već i snažan simbol borbe protiv rasne nepravde, čime je zauvek ostao upamćen kao teniser, borac za građanska prava i čovek koji je srušio barijere.

Eš je 1980. godine završio profesionalnu karijeru zbog srčanih problema, a nedugo potom podvrgnut je operaciji na otvorenom srcu.

Tokom transfuzije nakon jedne od operacija zaražen je HIV-om, što je javno saopštio 1992. godine, hrabro progovorivši o bolesti u vremenu kada je stigma bila ogromna.

Preminuo je 6. februara 1993. godine u 49. godini života, ali je do poslednjeg dana ostao aktivan kao humanitarac, edukator i borac za jednakost, ostavivši dubok trag daleko izvan granica sporta.