Moćna Srpkinja glavni lik u turskoj i mađarskoj seriji: Završila u haremu sa 16 godina, a vladala carstvom iz senke

Iako je bila jedna od najuticajnijih srpskih žena 15. veka, Maru Branković su na ekranu oživeli turski i mađarski autori, dok domaća kinematografija o njenom životu i dalje ćuti.

Princeza Mara Branković je rođena 1420. u Vučitrnu. Bila je druga srpska princeza koja je 1435. godine završila u haremu turskog sultana u svojoj 16. godini života, nakon ćerke kneza Lazara, Olivere. 

Ime je dobila po svojoj baki Mari, ćerki kneza Lazara i kneginje Milice Hrebeljanović. Njen deda bio je Vuk Branković. 

Sultan Murat Drugi je imao četiri supruge, tri od njih su bile žene iz anadolskih dinastija na istoku. 

Njegova četvrta supruga bila je Mara Branković, poznata u osmanskoj historiji kao Sultana Marija.

Foto: Printscreen/Youtube

Ono što je posebno zanimljivo kod Sultane Marije jeste da je nakon muževljeve smrti ostala savetnica Mehmeda Drugog. Kasnije je vidimo kao posrednika između Osmanlija i Mlečana kada su zaratili, što govori o njenom velikom autoritetu i uticaju.

U noći kada je sultan bio spreman da prekine opsadu Carigrada, kod njega dolazi princeza Mara sa proročanstvom o krvavom mesecu i ubeđuje dvadesetjednogodišnjeg vladara da izvrši sudbonosni napad na Konstantinopolj.

Mara je u to vreme aktivno lobirala kod srpske i mađarske vlastele za interese sultana Mehmeda.  Zbog toga se njen lik našao u brojnim serijama i filmovima širom sveta, ali ne i u domaćoj produkciji. 

Mara Branković u turskoj seriji

Istorijska dokumentarna drama "Uspon Otomanske imperije" osvetljava lik i delo srpske princeze u kontekstu ključnih događaja 15. veka. 

U prvoj sezoni serije prikazano je osvajanje Konstantinopolja od strane Mehmeda Drugog Osvajača, dok se druga sezona bavi njegovim sukobom sa Vladom Cepešom. 

Pored glavnog junaka, kog tumači mladi glumac Džem Igit Uzumoglu, jednu od centralnih uloga ima i pripadnica srpske vladarske porodice. Maru Branković u pomenutoj seriji tumači slavna glumica Tuba Bujukustun. 

Foto: Printscreen/Youtube

- Mehmed je imao složen odnos sa ocem. Mara ga je, sasvim izvesno, uzela pod svoje i on ju je uvek nazivao "majko" - ističe istoričar Marios Filipides, čije izlaganje prati ovu dokumentarnu dramu. 

Profesor emeritus na Katedri za klasične studije Univerziteta u Masačusetsu (Amherst) kaže da je Mara možda najuticajnija ličnost 15. veka.

Foto: Printscreen/Youtube

- Mehmed Drugi ju je izuzetno poštovao. Imala je veze svuda, sa vladarskim porodicama iz Konstantinopolja, Srbije i Zapadne Evrope. Bila je istinska poveznica između slovenskog, grčkog, osmanskog i zapadnog sveta - rekao je on.

Mara Branković u mađarskoj seriji

Lik ove znamenite srpske vladarke prikazan je i u popularnoj mađarsko-austrijskoj TV seriji, zasnovanoj na romanima Mora Bana i istorijskim događajima u vezi sa životom Janoša Hunjadija, u srpskoj epskoj tradiciji poznatog kao Sibinjanin Janko. 

Naslovnu ulogu u seriji "Hunjadi" ("Rise of the Raven") tumači Gelert L. Kadar, dok se u seriji kao jedan od značajnih likova pojavljuje i Mara Branković, koju igra Franciska Toročik. 

Serija je snimana na više jezika, uključujući i srpski, a u njoj učestvuje više od 600 glumaca, među kojima je i Rade Šerbedžija. 

Foto: Printscreen/Youtube

Ipak, prikaz Mare Branković u ovom ostvarenju značajno odstupa od istorijske istine, budući da je osnov za scenario bio roman, a ne naučno utemeljena istoriografija. 

U seriji je Mara predstavljena kao žrtva i robinja koja odlazi u sultanov harem kako bi spasila narod. 

Prikazano je da prelazi u islam, da pokušava da pastorka podučava mađarskom jeziku, da je Mehmed Treći zlostavlja i ponižava, kao i da se na kraju zamonašuje u katoličkom manastiru, elementi koji nisu potvrđeni istorijskim izvorima. 

Foto: Printscreen/Youtube

Serija se dominantno bavi Hunjadijevom odbranom Evrope od osmanskih osvajanja, političkim previranjima vladajućih porodica, odlaskom Mare Branković, predstavljene kao bivše Hunjadijeve ljubavi, u harem Murata Drugog, kao i opsadom Beograda 1456. godine. 

Uprkos brojnim umetničkim slobodama, ovo ostvarenje privuklo je pažnju publike širom Evrope. 

Mara Branković u drugim ostvarenjima

Iako su njen lik i život često bili predmet fikcionalnih interpretacija, Mara Branković je na filmu i televiziji oživljavana i ranije, najčešće u stranim produkcijama, gde se njen istorijski značaj neretko prepliće sa dramaturškim i romanesknim elementima.

Marka Branković prikazana je u rumunskom filmu "Stefan Veliki – Vaslui 1475" (1974), što je najverovatnije i njena prva ekranizacija u kinematografiji, a tumači je glumica Dina Kočea.

U seriji "Mehmed: Osvajač jednog sveta" (2018) tumačila ju je glumica Idil Firat. U filmu "Turci dolaze: Mač pravde" (2020) ulogu je igrala Ebru Ozkan. "Kizilelma: Priča o osvajanju" (2023) tumačila ju je Larisa Lara Turkozer. U turskoj seriji "Mehmed: Sultan osvajanja" lik Mare Hatun igra turska glumica Tuba Unsal. 

BONUS VIDEO