(FOTO) INFORMER NA MESTU POTRAGE ZA TUNELOM ISPOD DUNAVA: Istraživači na pragu rešenja vekovne zagonetke Petrovaradinske tvrđave?!

Mnoge legende se prepričavaju o tajnama Petrovaradnske tvrđave, a jedna od takvih je da se ispod popularne Đave nalazi tunel koji ide ispod dna Dunava. Njegov početak je negde kod crkve u Podgrađu , a kraj u centru sadašnjeg Novog Sada.

Pored manjka opipljivih dokaza o njegovom postojanju, misteriju priči o tunelu davalo je predanje koje se prenosilo s kolena na koleno da se u tunel ne može ući, niti se može locirati bliže, jer ga čuva neman duga sedam metara, koja je pola zmija, a pola aždaja!!!

Foto: S.K.

Međutim, novosadski arhitekta Vojislav Dević uporan je u nameri da pronađe tunel, pogotovu otkad je kao mladić čuo priču od autentičnog svedoka, njegove rođake Drenke Bogojevac, koja je ispričala da je poslednji put tuda prošao jedan par, austrougarski lekar sa suprugom, davne 1913. godine.

- Bezbedeno su prešli sa sremske na bačku stranu, odnosno od podnožja Tvrđave, gde je bio ulaz u tunel do izlaska kod Jermenske crkve – pričala je gospođa Drenka Bogojevac.

Foto: S.K.

Dević je još pre nekoliko godina započeo istraživanja na pronalaženju tunela ispod Petrovaradinske tvrđave, koji je spajao obe strane Dunava.

- Već dva veka, Novosađani pričaju legendu o podzemnom tunelu ispod Dunava, a prstom nisu mrdnuli niti da je dokažu, niti da je ospore činjenično. Legenda koja se provlači kroz čitav 19-ti i 20-ti vek govori da je ulaz u podzemni tunel ispod Dunava bio u podgrađu Petrovaradinske
tvrđave, u rimokatoličkom samostanu Sv. Jurja, sadašnjoj Župnoj crkvi (u podzemnoj kripti ili iza oltara) a izlaz, sa novosadske strane, na mestu nekadašnje crkve Sv. Jana Nepomuka u nekadašnjem mostobranu, Brukšancu, koja je srušena tridesetih godina 20-tog veka - kaže za Informer arhitekta Dević.

Foto: S.K.

On objašnjava da se priča o stvarnom tunelu prenela u legendu, jer ne postoje čak ni u arhivama u Beču, kod do srži pedantnih Austrijanaca, dokumenti , planovi i odluke o gradnji, koji bi to potvrdili.

- U arhivima nema ničega, ali znamo da su postojala samo dva plana koja su govorila o tom tunelu. Jedan se nalazi u arhivu u Beču i do njega se ne može doći. Bilo je više planova delova tvrđave koji su bili podeljeni raznim komandantima koji brane svoj sektor, a glavni komandant tvrđave odbrane je bio taj koji je imao tu drugu kartu u kojoj je sve bilo upisano. Ta druga karta je nestala potapanjem „Titanika „ jer je trebalo da bude izložena na jednoj izložbi u Njujorku – otkriva za Informer arh.Dević.

Foto: S.K.

Dević veruje da je na kraju Prvog svetskog rata poslednji austrougarski general dobio naređenje da zazida sve ulaze i izlaze tunela pre nego što će u objekat ući srpska vojska. Na osnovu sonarnih istraživanja Dunava Devićeve ekipe, trenutno je u izradi 3D model tunela, koji bi mogao da bude ključni dokaz njegovog postojanja. On to radi sa svojom malom ekipom, jer su u više navrata njegovi predlozi o istraživanju podzemnih prolaza ispod Dunava odbijeni ili u ovdašnjem Zavodu
za zaštitu spomenika kulture uopšte nisu hteli da ih uzimaju u razmatranje.

- Da postoji relevantan podatak, nešto bi odavno bilo započeto. O ovoj legendi ne postoji ništa drugo osim nje same. Inače, mislim da je vrlo mala verovatnoća da se tu nalazi tunel, s obzirom na to da je Petrovaradinska tvrđava napravljena na steni – odgovorila je jedna od savetnica u Zavodu za zaštitu spomenika kulture u Novom Sadu.

Foto: S.K.

Devič kaže da je to nikakav argument, jer ako su austrijski arhitekti i graditelji umeli da na steni i kroz stene izgrade najmanje 16, a po najnovijim istraživanjima i preko 20 kilometara tunela ispod Petrovaradinske tvrđave, onda im gradnja podzemnog tunela u glini ispod Dunava, u dužini od 350–400 metara, sigurno nije predstavljala nikakav problem.

- Pogotovu što je taj tunel bio strateško bezbedonosnog karaktera, jer su se kroz njega u vremenima opsade Tvrđave mogli kretati vojnici i snabdevati puškama, topovima, barutom i hranom posadu u Brukšancu, maloj utvrdi sa novosadske strane, koja je branila prilaz pontonskom mostu – objašnjava Dević.