Film srpskog reditelja bio zabranjen zbog eksplicitne golotinje: Tek 43 godine kasnije postao dostupan javnosti

Film "Slatki film" ("Sweet Movie") iz 1974. godine jedno je od najprovokativnijih i najkontroverznijih ostvarenja srpskog reditelja Dušana Makavejeva.

Snimljen u međunarodnoj produkciji, film je spojio crni humor, političku satiru, seksualnu provokaciju i eksperimentalni filmski izraz, zbog čega je već prilikom pojavljivanja izazvao burne reakcije.

Makavejev, jedan od najvažnijih autora jugoslovenskog autorskog filma, u "Slatkom filmu" otišao je još dalje u istraživanju granica između erotike, politike, slobode i društvenih tabua. Film je zbog eksplicitnog sadržaja bio predmet cenzure u više zemalja, dok je vremenom stekao status kultnog ostvarenja. Criterion Collection ga danas opisuje kao film koji se bavi granicama lične i političke slobode i kao primer radikalnog filmskog izraza sedamdesetih godina.

Film koji je pomerao granice

"Slatki film" prati dve paralelne priče koje se naizgled odvijaju u potpuno različitim svetovima.

Jedna prati Mis Kanade, koju igra Karol Loru, pobednicu takmičenja lepote. Nakon pobede ona odlazi u Evropu, gde njen život poprima potpuno neočekivan tok.

Druga priča prati Anu Planetu, koju tumači Ana Pruknal, kapetana neobičnog broda ukrašenog slatkišima i drugim motivima koji asociraju na detinjstvo. Upravo se kroz ovu priču Makavejev poigrava granicama između nevinosti, seksualnosti, nasilja i društvenih normi.

Eksplicitne scene izazvale skandal

Ono što je "Slatki film" učinilo jednom od najkontroverznijih filmskih priča sedamdesetih jesu scene eksplicitne golotinje, seksualnosti i drugih sadržaja koji su tada bili izuzetno provokativni za bioskopsku publiku.

Foto: Profimedia

Film je sadržao i veoma ekstremne prizore povezane sa hranom i seksualnim tabuima, zbog čega je u pojedinim sredinama ocenjen kao neprihvatljiv. Muzej moderne umetnosti u Njujorku opisuje film kao radikalni izazov tadašnjim predstavama o moralu, masovnim medijima, reklamama i političkoj retorici.

Zbog takvog sadržaja film je u više država bio zabranjen ili prikazivan u skraćenim verzijama. Francuski Nacionalni centar za kinematografiju odobrio je njegovo prikazivanje uz zabranu za mlađe od 16 godina.

Problem sa Karol Loru

Kontroverze nisu bile vezane samo za ono što se vidi na ekranu.

Glumica Karol Loru, koja je igrala jednu od glavnih uloga, tokom produkcije se sukobila sa Makavejevom zbog scena koje je reditelj želeo da snimi. Prema tadašnjim izveštajima francuskog lista "Mond", glumica je tvrdila da su u filmu ostale scene koje nije želela da budu deo konačne verzije i pokrenula je pravni postupak u vezi sa svojim ugovorom i montažom filma.

Ovaj slučaj dodatno je podgrejao interesovanje javnosti i pretvorio "Slatki film" u jednu od najvećih filmskih kontroverzi tog perioda.

Makavejev je već bio poznat po provokacijama

"Slatki film" nije nastao niotkuda. Dušan Makavejev je i pre njega bio poznat po tome što je u svojim ostvarenjima spajao seksualnost, politiku, humor i provokaciju.

Njegov film "V. R. misterije organizma" iz 1971. godine izazvao je velike kontroverze i bio je zabranjen u Jugoslaviji. Nakon toga Makavejev je napustio zemlju i nastavio da radi u inostranstvu.

Foto: Profimedia

"Slatki film" bio je njegov prvi dugometražni film koji je u potpunosti realizovan izvan Jugoslavije, a sniman je u međunarodnoj produkciji, između ostalog u Kanadi, Francuskoj i tadašnjoj Zapadnoj Nemačkoj.

Podelio publiku

Od prvog prikazivanja bilo je jasno da "Slatki film" neće biti ostvarenje koje će publiku ostaviti ravnodušnom.

Jedni su ga smatrali preterano provokativnim i nepristojnim, dok su drugi u Makavejevljevoj radikalnoj formi prepoznavali pokušaj da se kroz šok i apsurd progovori o društvu, politici, seksualnosti i ljudskoj slobodi.

Kritičke reakcije bile su podeljene, ali je film vremenom dobio novu vrstu priznanja. Criterion Collection ga danas svrstava među kultna ostvarenja i jedan od primera filma koji je pomerao granice kinematografije sedamdesetih.

Film je bilo skoro nemoguće pronaći od njegovog prvobitnog izdanja 1974. godine, ali ga je Kriterion produkcija objavila na DVD-ju 19. juna 2007. godine.