Povukao se Tramp! Iznenadni potez američkog lidera šokirao sve: Došlo je do oštrog zaokreta...

Američki predsednik Donald Tramp ponovo se povukao od ranije bombastično najavljivanih mera u trgovinskom ratu s Kinom, izuzimajući iz novih carina pametne telefone, računare i ključne elektronske komponente poput poluprovodnika, memorijskih kartica i solarnih panela.

Ova odluka predstavlja oštar zaokret, donet svega nekoliko dana nakon što je ministar trgovine Hovard Latnik izjavio da će svrha povećanja carina biti vraćanje proizvodnje ajfona u Sjedinjene Američke Države.

Neočekivano popuštanje sa ozbiljnim posledicama

Bez ovog izuzeća, posledice bi se odmah osetile u američkim Apple prodavnicama. Prema podacima kompanije Counterpoint, čak 80% ajfona koji se prodaju u SAD-u proizvodi se u Kini.

Povećane carine mogle bi podići cenu uređaja i do 2.000 dolara po komadu ili bi Apple bio prinuđen da trošak prenese na globalno tržište. U oba slučaja, posledice bi bile značajne.

Generalni direktor Apple-a, Tim Kuk, koji ima bliske odnose i sa Donaldom Trampom i sa kineskim predsednikom Si Đinpingom, sve češće se pominje kao potencijalni posrednik u budućem trgovinskom dogovoru između dve sile.

Masovna izuzeća kao znak panike?

Prema izvorima iz Vašingtona, vođenje trgovinskih pregovora sve više prelazi iz ruku radikalnog savetnika Pitera Navara u nadležnost pragmatičnijeg ministra finansija Skota Besenta. Navaro je ranije predlagao uvođenje carina proporcionalnih trgovinskom suficitu koji određene zemlje ostvaruju u razmeni sa SAD, ali je ta ideja sada potpuno napuštena.

Analiza kompanije Capital Economics pokazuje da je već 25% ukupnog kineskog izvoza oslobođeno carina od 125%. Još je zanimljivije da su delimična izuzeća dobile i druge azijske zemlje sa velikim suficitima: Tajvan (64%), Malezija (44%), Vijetnam i Tajland (po 30%).

Drugim rečima, zemlje sa najvećim trgovinskim viškovima dobile su i najveća oslobađanja od carina – potpuno suprotno Navarovoj logici.

„Umeće povlačenja“ kao nova doktrina

Dok su azijski izvoznici elektronike izbegli najgore, američki saveznici prolaze znatno gore. Velika Britanija, koja prema američkim podacima ima trgovinski deficit od 12 milijardi dolara, suočava se sa carinom od 25% na izvoz automobila. Slične mere se planiraju i za farmaceutske proizvode.

Trampova administracija je tako od početnog stava da će carine od 10% važiti za sve – prešla na masovna izuzeća upravo za robu koja je prvobitno bila meta politike.

Ovaj iznenadni zaokret u Beloj kući već su neki analitičari nazvali „umećem povlačenja“ – u kontrastu sa čuvenim „umećem sklapanja dogovora“ kojim se Tramp ranije hvalio. U ovom trenutku, trgovinski rat u Vašingtonu više se vodi protiv tržišta obveznica – i samog sebe – nego protiv stranih država.