Na biračko mesto u Nemačkoj došao u "ladi nivi", Rusija i Putin su mu prijatelji! Lider AfD Bjorn Heke digao na noge Berlin!

Kontroverzni nemački političar u više navrata je etiketiran kao "nacista" i "ekstremista", a nemački sudovi su ga u više navrata osuđivali zbog korišćenja zabranjenih nacističkih signala. Njegova desničarska partija Alternativa za Nemačku (AfD) ostvarila je odlične rezultate na izborima u pokrajinama Tiringija i Saksonija, a lider te partije u Tiringiji Bjorn Heke privukao je pažnju javnosti nakon što je na biračko mesto došao u legendarnom ruskom automobilu "lada niva".

Dobru atmosferu u izbornom štabu AfD-a nakon izbora nije pokvarila ni činjenica da je Heke poražen u sopstvenoj izbornoj jedinici - na kraju krajeva, zahvaljujući nemačkom mešovitom izbornim sistemu, on će se ipak naći u regionalnom parlamentu kao kandidat sa partijske liste.

Najkontroverzniji političar

Hekeov politički uspon tokom poslednjih nekoliko godina privukao je pažnju kako nemačkih, tako i svetskih medija - koji njemu gotovo bez greške pišu u negativnim svetlu, često ga nazivajući "nacistom" i "ekstremistom". Međutim, visoki funkcioner AfD-a je u velikoj meri opravdano dobio titulu verovatno najkontroverznijeg političara u Nemačkoj.

Iako se proslavio kao zaštitno lice AfD-a u Tiringiji, Heke je zapravo rođen i odrastao u Zapadnoj Nemačkoj, u Vestfaliji. Njegova porodica vuče poreklo iz Istočne Pruske (okolina današnjeg Kalinjingrada), iz koje su izbegli nakon Drugog svetskog rata.

Po zanimanju profesor istorije, Heke se 2008. godine seli u Bornhagen, idilično selo na samom zapadu Tiringije. Pet godina kasnije, on učestvuje u osnivanju regionalnog odbora novoformirane Alternative za Nemačku, gde postaje i lider.

Heke se ubrzo profilisao kao jedan od lidera desnog krila te partije - poznatog i samo kao "Krilo" - koje sebe opisuje kao "pokret otpora protiv dalje erozije nemačkog identiteta".

Hekeovi stavovi po pitanju društvenih i ekonomskih pitanja uglavnom se poklapaju sa stavovima ostatka AfD-a: on se protivi nemačkoj migrantskoj politici, korišćenju evra i tzv. rodnoj ideologiji. On se založio i za popularizaciju "pruskih vrednosti", pre svega "modela porodice sa troje dece".

Kada je reč o spoljnoj politici, Heke se protivi daljem slanju naoružanja Ukrajini i sankcijama protiv Rusije. On je kritikovao aktuelnu nemačku vladu da je izvršila "ekonomsko samoubistvo", a SAD da namerno stvaraju podele na evropskom kontinentu.

- Naš prirodni parter je Rusija, zemlja sa skoro nepresušnim resursima - rekao je on 2022. godine.

Heke je rekao da bi Rusija - iako joj se u zapadnim medijima pripisuju samo negativne karakteristike - mogla da bude pionir sveta "slobodnih i suverenih država, bez uticaja hegemona".

Kontroverzni političar se u više navrata našao na udaru rukovodstva sopstvene partije, koje je pokušalo da ga izbaci iz članstva. Do prve takve inicijative došlo je 2017, nakon što je Heke Memorijal ubijenim Jevrejima Evrope u Berlinu nazvao "spomenikom sramote".

Kritičari ga optužuju da u svojim govorima koristi jedva prikrivenu nacističku retoriku, kao i da je u prošlosti pod pseudonimom "Landolf Landig" pisao za neonacističke časopise - što je Heke demanovao.

Međutim, nemački sud je 2019. presudio da se Heke pravno može opisati kao "fašista", na osnovu "proverljive činjenične osnove", dok je 2024. godine osuđen zbog korišćenja zabranjenih nacističkih simbola.

Političar iz Tiringije je, međutim, odbacio odluke nemačkih sudova, tvrdeći da su politički motivisane.

- Evo kakvog je ukusa samovolja. Više nemam osećaj da živimo u funkcionalnoj ustavnoj državi - rekao je on nakon ovogodišnjih presuda.

Meteorski uspon

Heke važi za političara u usponu unutar hijerarhije AfD-a, a veruje da su mu ambicije šire od granica Tiringije. Tokom partijske konferencije 2022. on se založio da se u program te stranke uvrsti i poziv na "raspuštanje Evropske unije", a "Špigl" ga je tom prilikom nazvao "pravim šefom" AfD-a.

Njegova pozicija takođe je ojačana činjenicom da su aktuelni kopredsednici AfD-a, Tino Krupala i Alis Vajdel, izabrani zahvaljujući podršci njegovog "Krila".

To mu je pomoglo da preživi još jedan pokušaj izbacivanja iz partije od strane ranijeg kopredsednika Jerga Mojtena - koji je u međuvremenu napustio AfD.

Problemi sa zakonom nisu uticali na njegovu popularnost u Saksoniji - naprotiv, AfD je na jučerašnjim izborima ostvario istorijski rezultat, što će nesumnjivo dodatno ojačati njegovu poziciju unutar partije.