Misija UNDP-a na KiM počela je restauratorske radove u na kući Džafera Deve u Kosovskoj Mitrovici, predstavljajući je "jednim od najistaknutijih mesta nasleđa". U ovoj akciji ništa ne bi bilo sporno da Džafer Deva nije bio nacistički kolaboracionista, a obnovu njegove kuće, osim UNDP-a, podržali su i Ministarstvo kulture, omladine i sporta i Kancelarija Evropske unije u Prištini
Obnova će biti obavljena u okviru projekta Evropske unije (EU) koji doprinosi stabilnosti i miru (IcSP) finansiranog "Kulturno nasleđe kao pokretač dijaloga među zajednicama i socijalne kohezije".
U objavi UNDP-a navodi se da je kuća izgrađena 1930. godine u starom centru grada od strane austrijskih arhitekata i radnika.
Predstavlja zapadnoevropsku modernističku arhitekturu i karakterišu je dekorativni elementi eksterijera. Kao takva, jedna je od prvih kuća ovog stila u Mitrovici – i na Kosovu.
Ko je Džafer Deva
Nakon ove objave nekoliko medija na srpskom u Čaglavici i Kosovskoj Mitrovici objavilo je ko je Džafer Deva. Kvislinški gradonačelnik Kosovske Mitrovice i ministar unutrašnjih poslova Albanije za vreme nemačke okupacije, prenosi Radio KiM.
Iznosi da se u obelodanjenoj arhivi američke Centralne obaveštajne agencije (CIA) naslovljenoj "Nazi War Crime Disclosure Act" navodi da je Deva u Beogradu, u leto 1943. dobio instrukcije Nemačke vrhovne komande za Balkan da oformi vladu koja će voditi računa da ciljevi Nemačke ne budu ometeni, a već oktobra iste godine postao je ministar unutrašnjih poslova u Tirani.
Isti izvori navode i da ga je Hitler odlikovao 1944. godine ali ga i označavaju kao jednog od nalogodavaca ubistva više od 80 građana Tirane zbog sumnje da su antifašisti.
"Jedan broj ključnih pozicija bio je rezervisan za ljude na koje su Nemci mogli u potpunosti da se oslone. Džafer Deva, ministar unutrašnjih poslova, na primer, bio je otvoreno pro-nemački Albanac, koji je bio posebno aktivan u regrutovanju za kvislinške snage. I on i premijer Redžep Mitrovica bili su starosedeoci prisajedinjene teritorije (Kosova)", navodi se u arhivskom dokumentu obaveštajne agencije SAD tokom Drugog svetskog rata (OSS).
Deva je takođe poznat i po aktivnoj ulozi u regrutovanju boraca u ozloglašenu SS divizuju "Skenderbeg".
Foto: printscreen facebook
"Prenamena kuće izaziva podozrenje nealbanskih zajednica u iskrenost projekta"
Muzejski savetnik Muzeja žrtava genocida dr Nenad Antonijević i kustos Muzeja žrtava genocida Stefan Radojković istim povodom su za portal Kossev napisali da prenamena kuće Džafera Deve u regionalni centar za kulturne aktivnosti Kosovske Mitrovice u okviru projekta "Kulturno nasleđe kao pokretačka sila dijaloga među zajednicama i društvene kohezije" u najmanju ruku izaziva podozrenje nealbanskih zajednica Kosovske Mitrovice u iskrenost pomenutog projekta.
U najgorem slučaju, predstavlja pokušaj zasnivanja procesa pomirenja među albanskom i drugim nealbanskim zajednicama (u ovom slučaju, srpskom i jevrejskom) na činjenici da je za uzor skladnog, tolerantnog i mirnog međuetničkog života na Kosovu i Metohiji istaknuta osoba čija su dela tokom Drugog svetskog rata bila sve samo ne pokretačka sila dijaloga među zajednicama i njihove društvene kohezije.
Za neupućene osobe, ili pak one koje površno poznaju istoriju Drugog svetskog rata u Kraljevini Jugoslaviji (1941-1945), Džafer Deva (1900/1904-1978), rođen u Istanbulu 1900. prema jednom izvoru ili rođeni Mitrovčanin od 1904. godine prema drugim informacijama, bio je istaknuti saradnik Vermahta, redovne vojske nacističke Nemačke kojoj je poverena uprava nad okupacionom zonom "Srbija" (obuhvata prostor današnjeg Banata i teritoriju od Beograda do Kosovske Mitrovice i Podujeva), koja zajedno sa Solunom čini veću okupacionu celinu pod nazivom "Jugoistok".
Pored toga što je bio sreski načelnik kosovsko-mitrovačkog sreza tokom trajanja nemačke okupacije, general Hans Gustav Felber - komandant okupacione celine "Jugoistok" i zone "Srbija" od 15. avgusta 1943. do 26. septembra 1944. godine - u izveštaju opisuje Devu kao osnovnu pokretačku snagu na Kosovu i Metohiji, te da su njegove akcije protiv partizana premašila sva očekivanja Vermahta.
Nije slučajno specijalni opunomoćenik Ministarstva spoljnih poslova nacističke Nemačke za Jugoistok (čitaj, Balkan), Herman Nojbaher, insistirao da se Kosovski puk - dobrovoljački milicijski odredi Albanaca organizovani od strane Džafera Deve i pod komandom Bajazita Boljetinca - ne inkorporiraju u SS trupe kako bi mogli biti upotrebljeni na širem prostoru Kosova, Metohije, zapadne Makedonije i Albanije radi borbe protiv antifašističkih pokreta i čuvanja zaleđa nemačkim trupama.
Ipak, u toku marta 1944. godine, najveći deo pripadnika Devine milicije stupa u 21. SS-diviziju "Skenderbeg". Međutim, Džafer Deva nije se isticao samo u borbama protiv jugoslovenskih i albanskih partizana (posebno se ističu aktivnosti njegovog Kosovskog puka u Tirani početkom februara 1944. godine prilikom kojih je ubijeno 84 osoba), već i terorom nad civilnim stanovništvom Kosova i Metohije. Dva slučaja su od posebnog značaja, a kao i zločini u Tirani, prethode utapanju Kosovskog puka u SS trupe.
Stradanje Jevreja počelo je u prvim danima nemačke okupacije Mitrovice
Stradanje Jevreja Kosovske Mitrovice počinje praktično već u prvim danima nemačke okupacije, dakle tokom aprila i maja 1941. godine. Deva, istaknuta ličnost kosovsko-mitrovačkog okruga, izdaje 20. maja 1941. godine naredbu o oduzimanju jevrejskih imanja (Signatura dokumenta: Jevrejski istorijski muzej, K - 22, 1a - 3/9, reg. broj 3728.), a u jevrejske radnje postavljaju se komesari, pripadnici albanskog Kosovskog komiteta.
Sinagoga je demolirana, knjige i dokumenti iz arhiva uništeni. Jevreji su morali na levoj ruci da nose žutu traku, dok su na njihovim radnjama osvanuli natpisi "Jüdichafen Geschäft".
Situacija u kojoj se obrela jevrejska zajednica Kosovke Mitrovice pogoršava se tokom avgusta kada nemačke okupacione snage, uz pomoć saradnika iz albanske zajednice, sprovode muškarce, od 21 do 55 godina starosti, u kosovsko-mitrovački zatvor.
Tokom februara 1942. godine, internirane su i žene sa decom, a već u martu pristižu u zatvor Jevreji Novog Pazara, Duge Poljane, Sjenice i Tutina. Prema istraživanjima Kristofera Brauninga, grupa od oko 500 Jevreja sprovedena je u nemački logor na Starom Sajmištu marta 1942. godine. Do 10. maja, najveći broj osoba iz te grupe ugušen je u kamionu-gasnoj komori.
Nakon kapitulacije Italije tokom septembra 1943. godine, nemačka okupaciona zona na Kosovu i Metohiji širi se i na ostala veća mesta gde, pored Albanaca, žive Srbi i Jevreji. Shodno tome, i uticaj Džafera Deve raste i teritorijalno biva proširen.
Kao što smo spomenuli, iako ne komanduje Kosovskim pukom na terenu - formiran oktobra 1943. godine prevashodno radi borbe protiv antifašista i narodnooslobodilačkog pokreta u Albaniji - njegova uloga u osnivanju i upravljanju je krucijalna.
Štaviše, koristeći položaj ministra unutrašnjih poslova u vladi Redžepa Mitrovice, njeno sedište je u Tirani, na raspolaganju su mu znatna sredstva. Upravo je taj puk, na svom putu ka Skadru i Tirani, od 3. do 8. decembra 1943. u Peći počinio brojne zločine nad srpskim, civilnim, stanovništvom.
Nakon hapšenja i ubijanja ljudi sa spiska sumnjivih osoba, u noći između 3. i 4. decembra, nastupila je hajka na nedužne civile. Grad je blokiran. Pripadnici Kosovskog puka upadali su u srpske kuće, odvodili muškarce koje bi prvih dana držali zatvorenim u kulama Zejnel bega i Ševćet bega Mahmutbegovića ili u kafani Sali Dake. Noću su izvođeni na stratišta oko grada, ubijani, a tela ostavljana na licu mesta ili bacana u Bistricu.
Poslednjih dana "čišćenja" Peći, zatočenici nisu više zatvarani već direktno odvođeni na reku i okolna stratišta.
Poruka je poslata srpskoj zajednici, a žrtve su primarno bili ugledni i bogati ljudi pećanskog kraja (trgovci, kafedžije, bivši državni činovnici, penzionisana vojna lica, zanatlije.
Zbog ovih primera, ne ulazeći u ulogu Džafera Deve u organizovanju Druge prizrenske lige, u pripremanju i izvođenju zločina na Kosovu i Metohiji tokom 1944. godine nad srpskim i jevrejskim stanovništvom, kao i u načine na koje je Devi bilo omogućeno da izbegne odgovornost za izvršene zločine nad Srbima, Albancima i Jevrejima, smatramo u najmanju ruku neprimerenim odluku UNDP-a da podrži osnivanje i smeštanje regionalnog centra za kulturu u kući pomenute osobe; posebno ako je donatorima - agenciji Ujedinjenih Nacija za razvoj i Evropskoj uniji - zaista stalo do, kako glasi naziv samog projekta, dijaloga među zajednicama Kosovske Mitrovice i njihove društvene kohezije", naveli su u reakciji Antonijević i Radojković.
Portparol EU Peter Stano nije želeo direktno da odgovori Tanjugu na pitanje da li je međusobno priznanje stav za koji se zalaže EU kao krajnji ishod dijaloga Beograda i Prištine, s obzirom na izjavu člana predsedništva opozicione DPK Envera Hodžaja da je Miroslav Lajčak na zatvorenim sastancima tokom posete Prištini sa izaslanikom SAD Gabrijelom Eskobarom, rekao da je EU za međusobno priznanje Kosova i Srbije
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće
registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni.
Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili
nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji,
etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne
predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.
Portparol EU Peter Stano nije želeo direktno da odgovori Tanjugu na pitanje da li je međusobno priznanje stav za koji se zalaže EU kao krajnji ishod dijaloga Beograda i Prištine, s obzirom na izjavu člana predsedništva opozicione DPK Envera Hodžaja da je Miroslav Lajčak na zatvorenim sastancima tokom posete Prištini sa izaslanikom SAD Gabrijelom Eskobarom, rekao da je EU za međusobno priznanje Kosova i Srbije
NATO je danas „mrtvorođen organizam“ koji nije sposoban da vodi strateški rat protiv Rusije, dok je Ukrajina došla u situaciju da se više ne postavlja pitanje njenog ulaska u Alijansu, već opstanka kao nezavisne države.
Raspad Rusije ne bi doneo pobedu Ukrajini, već bi mogao da izazove novi, daleko razorniji rat protiv Kijeva, upozorio je Genadij Druzenko, osnivač Prve dobrovoljačke mobilne bolnice koja pruža pomoć ukrajinskoj vojsci.
Večeras je u Exatlonu Srbija, najvećem sportskom rijalitiju koji se emituje na televiziji Informer, održana još jedna uzbudljiva borba. Mark Kinanga je osvojio individualnu medalju, a Crveni tim je pobedio u prvoj eliminacionoj borbi.
Prilikom kupovine novih pneumatika za automobile potrebno je biti upoznat sa značenjem oznaka na gumama. U ovom slučaju nije reč o novcu, već o bezbednosti.
Fabrika Željka Mitrovića u Kotraži je svečano počela sa radom, a na tom mestu će najbolji inženjeri zapadne Srbije proizvoditi elektromotore za ceo svet.
Majka šestoro dece D. O. (36) osuđena je na novčanu kaznu od čak 1.500 evra nakon što je u stanju teškog pijanstva napravila nezapamćeni skandal ispred kazina u sklopu tržnog centra a potom i u samoj policijskoj stanici!
Trojica državljana Venecuele, starosti 25, 29 i 33 godine, optužena su u Hrvatskoj da su došla sa opremom za hakovanje bankomata i pokušaj neovlašćenog podizanja novca.
Dva mladića smrtno su stradala sinoć u saobraćajnoj nesreći u Zasad polju kod Trebinja, potvrdila je Tanja Novarlić načelnik Službe za intezivnu negu trebinjske bolnice.
Pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova u Čačku i Gornjem Milanovcu uhapsili su N. R. (30) iz Novog Sada, M. P. (21) i N. P. (22) iz Apatina, kao i J. V. (1989) iz Obrenovca, zbog postojanja osnova sumnje da su izvršili krivično delo neovlašćena proizvodnja i stavljanje u promet opojnih droga.
Pripadnici Policijske stanice Obrenovac pronašli su veliku količinu marihuane tokom pretresa stana J. Lj., a posebno je zabrinjavajuća činjenica da se u stanu u tom trenutku nalazilo i njegovo maloletno dete. Ovo je slika i prilika blokadera, budući da se J. LJ. redovno snimao na društvenim mrežama pozivajući na haos na ulicama.
Evropska unija otvorila je dva nova pregovaračka klastera sa Ukrajinom, čime je Kijevu omogućen početak pregovora u još 17 oblasti, uključujući unutrašnje tržište, ekonomsku politiku, industriju i zapošljavanje.
Raspad Rusije ne bi doneo pobedu Ukrajini, već bi mogao da izazove novi, daleko razorniji rat protiv Kijeva, upozorio je Genadij Druzenko, osnivač Prve dobrovoljačke mobilne bolnice koja pruža pomoć ukrajinskoj vojsci.
Na društvenim mrežama pojavio se snimak iz ukrajinskog Harkova na kojem se vidi kako nekoliko muškaraca u vojnim uniformama ubacuje potpuno nagog muškarca u minibus.
Papa Lav XIV operisan je u utorak u rimskoj bolnici Đemeli, gde mu je uklonjen donji režanj desnog plućnog krila nakon što je tokom zahvata potvrđeno da ima adenokarcinom pluća.
Glumac Brajan Krenston oglasio se povodom smrti svog kolege iz popularne serije "Breaking Bad" ("Čista hemija"), Ar Džeja Mitija, koji je preminuo u 34. godini.
Ar Džej Miti, zvezda serije "Breaking Bad" i aktivista za prava osoba sa invaliditetom, preminuo je 12. oktobra u 34. godini, a njegov predstavnik potvrdio je da je glumac izvršio samoubistvo.
Nova serija "East of Eden" ("Istočno od raja"), snimljena prema čuvenom romanu američkog književnika Džona Stajnbeka, osvojila je publiku širom sveta i izbila na prvo mesto Netfliksove globalne liste najgledanijih serija.
Scenarista Meti Kamberi kaže da autobiografski roman "Grad bola", po čijim motivima se snima istoimena televizijska serija, nije pisao iz udobnosti, već iz surove realnosti.
Počela je sezona prehlade i gripa, a dr Aron Blok objašnjava da se prevencija svodi na praktične mere poput vakcinacije, čistijeg vazduha u zatvorenom, pranja ruku i opšte brige o zdravlju.
Bjanka Jag priredila je životni preokret o kojem bruji ceo svet. Nakon skoro dve decenije jurnjave za kriminalcima i nošenja policijske uniforme, ova žena je rešila da baci značku u stranu i napravi haos na internetu.
Sirotinjska pita pravi se od brašna, jaja, jogurta i mlevenog mesa, a rezultat je sočno i zasitno jelo koje podseća na kombinaciju pite i slanog kolača.
Pevačica Buba Miranović proslavlja jubilarni, šezdeseti rođendan. Tim povodom okupila je najbliže članove porodice i prijatelje sa estrade i napravila veliko slavlje.
Pevačica Milica Todorović proslavila je svoj 36. rođendan u prestoničkom restoranu, a proslavi je prisustvovala i njena koleginica Aleksandra Prijović koja je morala da ode ranije.
Pevačica Anastasija Ražnatović snimila je malo, privatno jezero u dvorištu kuće koje potpuno ostavlja bez daha, a nema sumnje da tu sa malim Ilijanom najviše provodi vremena tokom dana.
Pevačica Milica Todorović danas ima poseban razlog za slavlje – proslavlja 36. rođendan, a tim povodom na društvenim mrežama ne prestaju da pristižu čestitke prijatelja, saradnika i najbližih.
Pobednica "Zadruge 6" Aleksandra Nikolić uključila se uživo na društvenoj mreži TikTok prvi put posle više od šest meseci medijske ilegale i otvoreno govorila o svom novom životu, odnosu prema rijalitiju, estetskim korekcijama i zaštiti privatnosti svoje ćerke.
Dodaj Informer kao željeni izvor na Googlu 
Komentari
Ostavite komentar
Pravila komentarisanja:
Komentare objavljujemo prema vremenu njihovog pristizanja. Prednost u objavljivanju komentara imaće registrovani korisnici. Molimo Vas da ne pišete komentare velikim slovima, kao i da vodite računa o pravopisu.
Redakcija Informer.rs zadržava pravo izbora, brisanja komentara, ili modifikacije komentara koji će biti objavljeni. Prema Zakonu o informisanju zabranjeno je objavljivanje svih sadržaja koji podstiču diskriminaciju, mržnju ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja određenoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihovog seksualnog opredeljenja.
Nećemo objavljivati komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede. Sadržaj objavljenih komentara ne predstavlja stavove redakcije Informera ili portala Informer.rs, već isključivo stavove autora komentara.
Sugestije ili primedbe možete da šaljete na redakcija@informer.rs.