Šokantno otkriće: Ovaj zaslađivač poseduje antikancerogena svojstva?!

Grupa naučnika u Japanu otkrila je da fermentisana stevija - biljka koja se često koristi kao zaslađivač bez kalorija - možda poseduje zanimljiva antikancerogena svojstva. Iako su ovi nalazi u ranoj fazi i zahtevaju mnogo dodatnih istraživanja, nagoveštavaju moguću buduću ulogu stevije u borbi protiv raka pankreasa.

Rak pankreasa ostaje jedan od najtežih oblika raka za lečenje. Simptomi se obično pojavljuju tek kada se bolest već proširila, a tada konvencionalne terapije poput hemoterapije retko dovode do izlečenja. Prognoza je mračna - manje od 10 odsto pacijenata preživi više od pet godina nakon dijagnoze.

Ova hitna potreba za efikasnijim i manje toksičnim tretmanima podstiče istraživače da traže jedinjenja biljnog porekla. Mnogi hemoterapijski lekovi koji se danas koriste potiču iz biljaka – uključujući paklitaksel (iz kore pacifičkog tisa) i vinkristin (iz jedne madagaskarske biljke) – što pruža proveren put za otkrivanje novih sredstava u borbi protiv raka, piše Science Alert.

Stevija, listopadna biljka poreklom iz Južne Amerike, poznata je po svojoj prirodnoj slatkoći. Često je viđamo na policama supermarketa, ali je malo ko doživljava kao lekovitu biljku.

Listovi stevije bogati su bioaktivnim jedinjenjima, od kojih su neka u ranijim istraživanjima pokazala antikancerogeno i antioksidativno delovanje. Izazov je bio u tome kako iskoristiti taj potencijal, pošto nefermentisani ekstrakti stevije u laboratorijskim uslovima deluju samo slabo, obično zahtevajući velike doze da bi se uticalo na ćelije raka.

Tu na scenu stupa fermentacija. Poznata po tome što se koristi u proizvodnji jogurta, kimčija i kiselog hleba, fermentacija je više od kulinarske tehnike - to je oblik mikrobiološke alhemije koji može pretvoriti biljna jedinjenja u nove, bioaktivne molekule.

Foto: Shutterstock

Istraživači sa Univerziteta u Hirošimi postavili su jedno jednostavno, ali inovativno pitanje: šta bi se dogodilo ako bi se stevija fermentisala sa pravom bakterijom?

Eksperimentisali su sa sojem lactobacillus plantarum SN13T, srodnikom bakterija koje se obično nalaze u fermentisanoj hrani. Fermentacijom je dobijeno jedinjenje nazvano metil estar hlorogenske kiseline (CAME), koje je pokazalo mnogo snažnije antikancerogeno dejstvo od sirovog ekstrakta stevije.

U laboratorijskim testovima, fermentisani ekstrakt stevije izazvao je masovno umiranje ćelija raka pankreasa, dok su zdrave ćelije uglavnom ostale neoštećene. Dodatne analize su pokazale da je upravo CAME odgovoran za taj efekat. Delovao je tako što je blokirao ćelije raka u određenoj fazi njihovog životnog ciklusa, sprečavajući njihovo razmnožavanje, i aktivirao apoptozu - prirodni proces u kom oštećene ili nepotrebne ćelije same sebe uništavaju.

CAME izgleda menja genetski program ćelija raka: aktivira gene koji podstiču ćelijsku smrt, dok istovremeno suzbija one koji pomažu rastu i opstanku ćelija raka. Ovaj dupli udar usporava napredovanje bolesti i podstiče maligne ćelije da same sebe unište, prenosi RTS.