Jedna od najlepših tvrđava u Srbiji krije burnu prošlost: Zaspao iznad Dunava, pa naredio gradnju Rama

Na obali Dunava, nedaleko od Velikog Gradišta, nalazi se Ramska tvrđava, jedno od najupečatljivijih srednjovekovnih utvrđenja na prostoru Srbije. Njeni bedemi podsećaju na burnu prošlost ovog kraja, kroz koji su vekovima prolazile vojske, trgovci i putnici.

Ram je mnogo stariji od tvrđave koja danas privlači posetioce. Područje oko današnjeg Velikog Gradišta bilo je naseljeno još u praistoriji, dok se samo mesto Ram u istorijskim izvorima prvi put pominje 1128. godine, u vreme sukoba Vizantije i Ugarske.

Tvrđava kakvu danas poznajemo nastala je krajem 15. veka.

Po nalogu osmanskog sultana Bajazita II podignuta je 1483. godine, prvenstveno kao vojno uporište usmereno prema Ugarskoj i kao deo sistema zaštite pravca ka Panonskoj niziji.

Foto: Shutterstock

Bajazit II ostao je upamćen i kao deda Sulejmana Veličanstvenog, jednog od najpoznatijih osmanskih vladara. Upravo zbog toga istorija Ramske tvrđave često se povezuje sa velikim imenom Osmanskog carstva.

Legenda o mestu na kojem je tvrđava podignuta

Uz nastanak Rama vezuje se i zanimljiva priča koja se prenosila kroz generacije. Prema legendi, Bajazit II je tokom obilaska svojih vojnika zastao na uzvišenju iznad Dunava kako bi se odmorio.

Navodno je na prostirci za molitvu zaspao, a nakon buđenja bio toliko očaran pogledom na reku i okolinu da je naredio da se upravo na tom mestu izgradi tvrđava.

Istorijski dokazi ne potvrđuju ovu priču, ali je ona vremenom postala deo lokalne tradicije i dodatno obogatila predanje o Ramskoj tvrđavi.

Neobičan oblik i snažni bedemi

Tvrđava je građena od lomljenog kamena povezanog krečnim malterom, a njena arhitektura jasno pokazuje da je bila namenjena ratovanju. Ima oblik nepravilnog petougaonika, sa kulama raspoređenim tako da omogućavaju odbranu utvrđenja.

Foto: Shutterstock

Posebno mesto zauzima donžon kula, preko koje se ulazilo u tvrđavu. Nekada je čitav kompleks bio dodatno zaštićen nižim bedemom, šancem i pokretnim mostom.

Položaj uz Dunav imao je veliki strateški značaj. Reka je vekovima predstavljala prirodnu granicu i važan put kojim su se kretale vojske, roba i ljudi, pa nije slučajno što je upravo ovaj prostor bio poprište brojnih istorijskih događaja.

Ram kroz zapise putopisaca

Jedan od poznatih putopisaca koji je opisivao ovo utvrđenje bio je Evlija Čelebija, koji je kroz ove krajeve prolazio u 17. veku. U to vreme tvrđava više nije imala značaj kakav je imala tokom ranijih decenija, ali je njena arhitektura i dalje privlačila pažnju.

U blizini utvrđenja nalazio se i karavansaraj, mesto na kojem su putnici mogli da predahnu tokom putovanja. Takva odmorišta bila su posebno značajna na velikim trgovačkim i vojnim putevima.

Kako se Osmansko carstvo širilo prema severu, Ram je postepeno izgubio deo svog prvobitnog strateškog značaja. Ipak, tvrđava je kasnije ponovo dobila važnu ulogu tokom austrijsko-turskih ratova.

Mesto brojnih istorijskih priča

Širi prostor oko Rama povezuje se sa različitim istorijskim ličnostima i događajima. Prema istorijskim zapisima, ovim područjem prolazio je i Atila, poznat kao "Bič Božji", tokom svojih pohoda u 5. veku.

Foto: Shutterstock

Posebno se pamti događaj iz 1788. godine, kada je tokom borbi sa Osmanlijama kod Ramske tvrđave poginuo austrijski baron Loprešti. Sa malim brojem vojnika pružao je otpor znatno brojnijem protivniku, a kasnije je ostao zapamćen kao "Heroj od Rama".

Nakon oslobođenja Srbije od osmanske vlasti, tvrđava je izgubila vojnu funkciju, ali je prostor oko nje nastavio da ima značaj. Ramska luka naročito je dobila na važnosti tokom 19. veka, kada se razvijala trgovina u Srbiji kneza Miloša Obrenovića.

Danas je Ramska tvrđava obnovljena i predstavlja jedno od zanimljivijih mesta za obilazak na obali Dunava. 

BONUS VIDEO