OVAKO SU NASTALI SOSA I LALA! Više teorija govore o tome kako su Banaćani postali Lale, LEGENDE POMINJU MARIJU TEREZIJU, PA ČAK I TURKE

Kada nekog Sremca ili Bačvanina nazovete Lalom, napravili ste neoprostivu grešku s njihove tačke gledišta, jer su prave Lale samo Banaćani, ali ne svi , već isključivo Srbi starosedeoci. Međutim, odomaćilo se da sve pripadnike srpskog naroda iz Vojvodine nazivaju „lalama“, pogotovu njihovi sunarodnici južno od Save i Dunava i zapadno od Drine

Nekada je izvorni Lala bio prepoznatljiv po beloj košulji i belim „gaćama“ od šest pola , crnom prsluku i šeširčetu. Tako odevenih danas ima samo na smotrama folklora, ali je od pamtiveka Lala voleo da popije vina, zapeva uz tamburaše i dobro pojede slaninice, čvaraka i kobasica. On je junak i na hiljade viceva, od čega je bar polovina o bezgraničnoj toleranciji kada su u pitanju preljube njegove Sose.

- Priča selo da me Sosa prevarila sa celom Kekindom. Ta mante, kao da je Kekinda neka velika varoš – jedan je od viceva o dobrodušnom Lali. Postoji više teorija o tome kako su Banaćani postali Lale, u koje su upleteni njihove supruge u stvarnom životu, zatim carica Marija Terezija, Turci , kao i
lingvisti.

Nekoliko etnologa iz Banata smatraju da je najverovatnija istina u tome što su u 18.veku Srbi nosili pantalone na čijim su nogavicama, u visini džepova, njihove supruge vezle cvet lale.

- Prelazeći u Srbiju, Banaćani su bili zanimljivi tamošnjem stanovništvu zbog svojih, lalama ukrašenih pantalona. Muškarci u Srbiji tada su se oblačili drugačije i nosili su  čakšire šivene po ugledu na Turke, takozvane poturlije. Videvši Banaćane sa izvezenim cvetovima lale na pantalonama, prozvali su ih Lalama – naveli su etnolozi Milan Milošević iz Vršca i Milivoj Milosavljević iz Kikinde.

Foto: Tanjug/Jaroslav Pap

Kustosi Muzeja Vojvodie kažu da postoji i druga teorija , na osnovu činjenice da je reč lala tursko-persijskog porekla i u tim jezicima označava velikaša.

- Veoma je verovatno da su Turci u Banatu, zalazeći u kuće imućnijih porodica, pozivali domaćina sa Lalo i da se taj naziv među Srbima odomaćio, pa su se oni, u početku u šali na ovaj način oslovljavali, a kasnije su ih i drugi tako nazivali - smatraju u Muzeju.

Vitomir Sudarski, autor knjige „Vic o Lali", rekao je da se pripovedalo da su Banaćanima podsmešljiv nadimak dali Sremci i Bačvani, posle dodele odlikovanja od strane austrijske carice Marije Terezije.

Legenda kaže da za banatski odred carski protokol nije očekivao da će stići na smotru zbog nabujale Tise. U poslednjem momentu oni su se, ipak, pojavili, pa je carica, u nedostatku odličja, samo Banaćane darivala zlatnim lancem sa svog vrata i priveskom u obliku tada skupocenog cveta lale .

Foto: S. K.

- Ostali su, zbog ljubomore što je baš Banaćanima pripalo takvo vredno odličje, počeli da ih nazivaju ” lalama”- ispričao je Sudarski. Postoji i lingvistička teorija, da Srbi iz Banata samoglasnike izgovaraju produženo, kao da pevaju, odnosno“ lalaju“, pa su moguće i zbog toga nazvani Lalama.

Za razliku od Lala, ne postoji nijedno teorijsko objašnjenje zašto su njihove supruge – Sose.