KUPINIK JE BIO POSLEDNJA PRESTONICA SRPSKIH DESPOTA! Iz vekovnog mraka zaborava izroniće u punom sjaju, U TOKU JE AKCIJA (FOTO)

Kupinik, poslednja prestonica srpskih despota, konačno će postati turistička atrakcija Srbije!

Inicijativom stručnjaka započeo je ambiciozan projekat spasavanja Kupinika, od koga su ostali samo bedemi zarasli u korov!

Iako je srednjevekovna tvrđava Kupinik, istorijski biser Srema, kategorisan kao nepokretno kulturno dobro od izuzetnog značaja i pod zaštitom je države, o njemu vekovima niko ne vodi računa.

Nalazi se u jugoistočnom delu Obedske bare nedaleko od sela Kupinova, na malom ostrvu okružen močvarom, zbog čega je u prošlosti imao izuzetan odbrambeno- strategijski položaj.

Umesto turističke atrakcije decenijskom nebrigom nadležnih zarastao je u korov i rastinje, koje krče naši i strani studenti arheologije učesnici Međunarodnih volonterskih kampova, ne mogavši da se načude zašto ovo istorijsko blago propada!

Foto: N.B.

- Istorijski značaj ovog mesta je neprocenjiv, jer je nakon pada Smedereva 1459. godine upravo Kupnik narednih sedam decenija bio ne samo rezidencija, već i prestonica srpskih despota i centar srpstva, oko koga se okupljalo plemstvo, sveštenstvo i narod čuvajući identitet i tradiciju.

Umesto izreke pet do 12 mi stručnjaci upozoravamo da je četiri do 12 ukazujući da ozbiljnost situacije i alarmantnost da se konačno pokrenu temeljna arheološka istraživanja ovog svetog mesta, naglašava arheolog Petar Odobašić iz Agencije za razvoj Opštine Pećinci i predsednik Udruženja ’’Zeleni pogled’’.

Stari grad Kupinik prvi put pominje se u dve povelje ugarskog kralja Žigmunda iz 14.veka i to kao ugarsko kraljevsko utvrđenje. Od početka 15.veka postaje rezidencija srpskih despota u kome su stolovali despoti Stefan Lazarević, Đurađ Branković, Vuk Grgurević, u narodu poznatiji kao Zmaj Ognjeni Vuk, Đorđe i Jovan Branković sa njihovom majkom Angelinom.

Kao poslednji gospodari Kupinova, koga je u velikom vojnom pohodu na Beograd 1521. godine osvojio Sulejman Veličanstveni, pominju se udovica Jovana Brankovića Jelena i
njen sin despot Stefan Berislavić.

- Ne zna se tačno vreme izgradnje Kupinika, koji nije bio prevelik. Tvrđava je nepravilne
četvorougaone osnove dimenzija 57x52 metra i predstavlja takozvani ’’vodeni grad’’. Građen je od lomljenog kamena obloženog opekom, sa masivnim bedemima oko kojih je prokopan rov dubok tri metra.

Tvrđava je prolazila kroz dve faze gradnje, od jednostavnog ugarskog utvrđenja do utvrđenja srpske vlastele sa topovskim kulama i dobro obezbeđenom kapijom sa pokretnim mostom, objašnjava Biljana Lučić, arheološkinja Zavoda za zaštutu spomenika kulture u Sremskoj Mitrovici.

Foto: N.B.

Pored starog grada Kupnika sa istorijskog i kulturnog stanovišta veoma su važni i obližnja crkva Svetog Luke i manastir Obed ili crkva Majke Angeline, koji čine kulturnu celinu. Zanimljivo je da su sve četiri kule Kupinika različitog oblika- kružnog, osmougaonog, šestougaonog i kvadratnog. Za tu pojavu postoje dva objašnjenja: da su tako pravljene zbog odbrane od različite vrste tadašnjeg naoružanja, a drugo je romantičnije, da je svaka kula u Kupiniku bila verna kopija neke od kula iz srpskih prestonica Beograda i Smedereva.

U nastojanju da osvetli ovaj nedovoljno poznat deo srpske istorije i u cilju očuvanja kulturne baštine stručni tim Zavičajnog muzeja u Rumi u saradnji sa Agencijom za razvoj Opštine Pećinci i Vojnim muzejom u Beogradu organizovali su putujuću Istorijsku izložbu ’’Kupinik-poslednja prestonica srpskih despota’’ koja je izazvala veliko interesovanje u Srbiji.

U okviru izložbe prikazana je i 3D animacija srednjevekovnog Kupinika. Muzej Vojvodine je sa SANU pokrenuo projekat spasavanja Kupinika za šta od Ministarsvtu kulture treba da se obezbede sredstva za arheološka i istoriografska istraživanja.