SRPSKA ATLANTIDA NA DUNAVU?! Da li ste znali da je nekada postojalo naselje koje često ovako nazivaju (FOTO)

Tadašnji Donji Milanovac imao je pravo gradsko jezgro, crkvu, biblioteku, školu, zgradu opštine, hotel, prelepu peščanu plažu duž dunavske obale, fabriku nameštaja, pristanište za teretne i putničke brodove. Taj stari Milanovac bio je poznat po svojih 10 kafana, pleh muzici, lađarima i ribarima.

A onda su tadašnje vlasti odlučile da izgrade hidrocentralu zajedno sa Rumunijom, pregrađujući Dunav, pa je ceo gradić preseljen četiri kilometra nizvodno. A onaj stari Donji Milanovac je potopljen i sada živi samo u starim knjigama i na fotografijama, ali i u sećanjima starijih Milanovčana.

Donji Milanovac (do 19. veka zvan Poreč) je gradsko naselje u Srbiji, u opštini Majdanpek, u Borskom okrugu. Ovo mesto na samoj obali Dunava, neposredno u blizini veoma značajnog arheološkog nalazišta Lepenski Vir, koje je ujedno i centar nacionalnog parka Đerdap.

Donji Milanovac se do 19. veka zvao Poreč

Istoimeni zaliv nastao je na ušću Porečke reke, koja se nizvodno od samog grada uliva u Dunav. Sam Donji Milanovac leži u Donjemilanovačkoj kotlini, dugoj 19 km, koja je u temenu velikog „lakta“ koji Dunav pravi u ovom delu svog toka.  

Tu je Dunav širok oko 1800 metara, stabilnog je vodostaja i bez virova, te je pogodan za uživanje u vožnji čamcem ili sportove na vodi, a od ušća Porečke reke, zavija na severoistok, i širok je od 600-800 metara, te se, preko puta, mogu videti grebeni Karpata u Rumuniji, a na desnoj obali u Srbiji i planina Miroč.  

Foto: printscreen youtube

Postoje izuzetne mogućnosti za one koji žele vožnju brodićem ili uživaju u sportovima na vodi. U Donjemilanovačkoj kotlini Đerdapskog jezera, nizvodno od samog grada, utiče velika pritoka, Porečka reka, na čijem je ušću, usled izdizanja nivoa vode, stvoren prostran i dubok zaliv.

Ne valja napustiti taj kraj ako niste probali miročki sir, čarobnog ukusa, i jagnjetinu ispod sača, jer su to jaganjci koji pasu slobodno po miročkim livadama, gde raste najčistija trava i struji najmirisniji vazduh.

Miročki sir je bareni kravlji sir, koji se spravlja samo na prostoru Đerdapa, a specifičan je po tome što se ne topi, te je pogodan za grilovanje, što mu daje taj čarobni ukus.

Uzvodno od Donjeg Milanovca kod sela Boljetin, na dunavskoj terasi u okviru zaštićenog Nacionalnog parka Đerdap nalazi se arheološki lokalitet Lepenski Vir.

U 17. veku mesto se prvi put pominje pod nazivom Banja

 Kao ribarsko seoce bio je blizu ušća reke Poreč u Dunav. Središte Porečke oblasti, naselje Banju, uništavaju Turci. Nemirna vremena, strah od turske vojske, naterali su stanovništvo da 1690. godine na dunavskom ostrvu Poreč podignu novo naselje i nazovu po imenu ostrva.

Foto: printscreen youtube

Zbog čestih poplava po naredbi kneza Miloša Obrenovića iz 1830. godine Poreč je preseljen sa nižeg ostrva na višu desnu obalu Dunava, kako bi se sačuvao od prolećnih poplava. Uz to promenio je naziv u Milanovac. Ime je dobio po Miloševom prvorođenom sinu prestolonasledniku Milanu. Bilo je to jedno od prvih naselja koje je sagrađeno po regulacionom planu koji je osmislio vojvoda porečki Stefan Stefanović Tenka.

Tri decenije kasnije, 1859. godine, kada je pod planinom Rudnik nastao Gornji Milanovac, ovaj na Dunavu dobija odrednicu Donji. U prvoj polovini 19. veka varoš je imala preko 150 kuća, glavnu ulicu, crkvu, kazneni zavod, carinu, školu i javnu kuću i ogromno pristanište, a njegovi stanovnici bili su poznati trgovci i vrsni krmanoši. U to doba, najpoznatiji žitelji mesta su bili Stefan Stefanović Tenka i Miša Anastasijević.

Varoš je bila pogođena velikom poplavom u februaru 1940. Usled izgradnje HE Đerdap Donji Milanovac je izmešten 1971. godine.

Bonus video: