Da se ne zaboravi: Ovako su srpski vojnici oslobodili Kosovo i vratili ga Srbima

Na današnji dan 1912. godine počela je Bitoljska bitka u Prvom balkanskom ratu u kojoj je srpska vojska 18. novembra potukla tursku Vardarsku armiju Zeki-paše.

Pre 113 godina srpska vojska počela je da bije jednu od najvećih bitaka u istoriji Srbije, a kojom su Kosovo i Metohija, kao i današnja Makedonija konačno oslobođene od Turske i vraćene matici - Srbiji!

16. oktobra, 1912. godine, počela je Bitoljska bitka u Prvom balkanskom ratu u kojoj je dobro utvrđenu tursku Vardarsku armiju Zeki paše, koja se povukla posle poraza u Kumanovskoj bici, srpska Prva armija regenta Aleksandra Karađorđevića potukla posle trodnevnih borbi, čime su Južna Srbija (danas Makedonija) i Stara Srbija (Kosovo i Metohija) konačno oslobođene od Turske i vraćene Srbiji.

Bitoljska bitka trajala je od 16 -19. novembra 1912. godine. Naime posle boja kod Kumanova turska Vardarska armija povlačila se u dva pravca: Preko Velesa - Prilepa i Tetova - Kičeva prema Bitolju s namerom, da na jakim bitoljskim položajima pruži presudnu bitku u Prvom balkanskom ratu zbog čega je još od 20./10. počelo utvrđivanje bitoljskih položaja naročitim trupama (4.000 anadolskih regruta).

Pravac preko Prilepa imao je da štiti V turski korpus, VII korpus pravac preko Kičeva, a VI korpus pravac ka Solunu. Srpska I armija (u koju je ušla i moravska II), gonila je neprijatelja pravcima preko Prilepa i Kičeva, a grčka je vojska nastupala od Soluna preko Florine ka Bitolju.

Foto: printskrin/vojna škola

Poslije zaštitničkih bojeva kod Kičeva i Alinaca, 7. i 5. korpus koncentrisani su na bitoljskim položajima, a 6. korpus, pošto je potukao jednu grčku diviziju kod Banjice, ostavio je prema njima zaslon (17. nizamsku diviziju), a s ostatkom trupa doveden je na bitoljske položaje. Srpska I armija je zbog dovršetka poraza turske vardarske armije, preduzela je napad na nju na tim položajima.

Najvažnija odstupnica Turaka u pravcu Albanije bio je put Bitolj - Resen na koji se izlazi južnim delom Bigle planine, obilazeći Oblakovski vis. Ovaj zapadni, planinski deo bojišta je teško prolazan i zbog velike visine često pod maglom. Na ovako odličnom položaju, Turci su bili vrlo dobro utvrdili maskirali na istočnom delu bojišta sva sela i vis Kjeromaricu.

Pred početak bitke Turci su imali svega 35.000 - 36.000 ljudi, od kojih 28.000 do 30.000 boraca. Srpska I armija imala je oko 68.000 boraca (56.000 pušaka, 3.500 sabalja i 167 oruđa).

Plan Srpske I. armije bio je: izvršiti napad, oslanjajući se jače na glavni operacijski pravac Veles -Prilep, nabacujući neprijatelja uglavnom na jug, odakle je nastupala grčka vojska, i presecajući zapadnu odstupnicu Turaka na Resen.

Foto: Wikipedia/Vojnoistorijskog instituta JNA

Gubici I armije bili su: 3.230 poginulih, ranjenih i nestalih. Zarobljeno je 35 oficira i 3.365 vojnika i zaplijenjeno 57 topova.

Gubici turski bili su: poginulih i ranjenih oko 6.000, sa zarobljenicima svega oko 9.400 ljudi i 57 topova.

Ishodi ove bitke bili su: Konačno proterivanje ostataka turske vojske iz Makedonije u Albaniju, gde je njeno rasulo bilo samo pitanje vremena, prenosi Alo.

Posledice ove bitke bile su: Završetak rata, a u političkom pogledu, dobijanje prava na zapadni deo Makedonije od Bitolja do Crnog Drima