OVO MOGU SAMO HRVATI, SRBIMA UKINULI PISMO, PA SA NAJZNAČAJNIJIM SRBINOM U DŽEPU IDU U ŠOPING - I TO SVE U TRI DANA! Ima li kraja ludilu u "lijepoj njihovoj"

Treći dan posle donošenja „istorijske odluke" o brisanju ćirilice u gradu Vukovaru, u Hrvatskoj je ušao u upotrebu evro čije naličje nacionalnih kovanica od 50, 20 i 10 centi krasi lik Srbina Nikole Tesle

Tri dana pred ulazak Hrvatske u evrozonu i šengenski prostor, Gradsko veće Vukovara donelo je odluku o izmenama Statuta grada čime je brisana odredba o službenoj upotrebi srpskog jezika i ćiriličnog pisma na području Vukovara, koja je pripadnicima srpske manjine davala pravo slobodne upotrebe srpskog jezika i ćiriličnog pisma u društvenom i javnom životu te u službenoj komunikaciji u javnim poslovima iz samoupravnog delokruga Grada Vukovara.

U pojašnjenu odluke o izmenama statuta navedeno je kako je toj odluci prethodilo objavljivanje službenih rezultata popisa stanovništva, sprovedenog 2021. godine, koji je pokazao da u gradu Vukovaru živi 29,73 odsto Srba što je manje od jedne trećine od ukupnog broja stanovnika grada te tako ne ostvaruju pravo na službenu upotrebu svog jezika i pisma. Za donošenje takve odluke bili su većnici Domovinskog pokreta (DP), Hrvatskih suverenista, HDZ-a i predsednik Gradskog veća, nezavisni Željko Sabo, dok su protiv bila dvojica većnika Samostalne demokratske srpske stranke (SDSS) i većnik Demokratskog saveza Srba (DSS) Srđan Milaković.

Ko god je pratio zbivanja u Vukovaru u poslednjih desetak godina, ova odluka ga nije iznenadila, pa tako ni mene. A evo i zašto:

Hrvatski Ustavni zakon o nacionalnim manjinama (2002) daje pravo nekoj manjini na službenu upotrebu manjinskog jezika i pisma ako te manjine u stanovništvu neke jedinice lokalne samouprave ima više od jedne trećine. U Vukovaru je to pravo ugrađeno u Gradski statut 2009, političkim dogovorom HDZ-a i glavne stranke srpske manjine u Hrvatskoj SDSS-a, iako tada u Vukovaru nije bila jedna trećina Srba. Međutim, to pravo tada nije bilo i ostvareno.

Na popisu stanovništva iz 2011. ustanovilo se da u Vukovaru živi 34,87 odsto Srba i time je pravo na javnu upotrebu srpskog jezika i ćirilice dobilo i zakonsku osnovu. Nakon što su objavljeni rezultati popisa, tadašnja vlada levog centra premijera Zorana Milanovića počela je postavljati dvojezične ploče na institucije, ali je HDZ, koji je tada bio u opoziciji i u državi i u Vukovaru, tvrdio da su rezultati popisa lažirani, da Srba nema trećinu i organizovao je razbijanje ploča. Vlada je obustavila postavljanje ploča, a Ustavni sud je 2014. obavezao lokalne vlasti da jednom godišnje procene jesu li se stekli uslovi za uvođenje dvojezičnosti. HDZ je u međuvremenu preuzeo vlast u Vukovaru i nekoliko godina je ignorisao obavezu koju im je Ustavni sud dao, a zatim su pet godina zaredom konstatovali da se nisu stekli uslovi. To se nije promenilo ni od kada je vlast u Vukovaru preuzeo desničarski DP, nakon što su u oktobru 2021. dotadašnji HDZ-ov gradonačelnik Ivan Penava i većina HDZ-ovih gradskih većnika prešli u tu stranku.

Odmah po objavljivanju uvodno pomenute odluke u medijima širom regiona pojavili su se komentari, od kojih izdvajam sledeće:

„Grad Vukovar propustio JE poslati poruku za budućnost međunacionalnih odnosa, postati pozitivan primer svim drugim sredinama u Hrvatskoj, regiji i celoj Evropi... Tom odlukom ne brišu se samo prava već i deo identiteta grada. Srbi znaju i služe se latinicom, i nije bit u tome, već da se simbolički pokaže da Srbi čine deo grada. Važan deo grada kojeg ova loša odluka ne može obrisati", komentar je saborskog zastupnika SDSS-a Borisa Miloševića.

Predsednik vukovarskog SDSS-a i zamenik vukovarskog gradonačelnika iz redova srpske nacionalne manjine, Srđan Kolar, ocenio je kako pomenuta odluka predstavlja ogroman korak unazad u odnosima Srba i Hrvata u Vukovaru. Po njegovim rečima, bez obzira na rezultat popisa stanovništva, uvek postoji mogućnost da se manjini daju neka prava ukoliko to želi većina. „Ovde takve volje nije bilo. Pogažen je minimum ljudskih prava, ali to ostaje na savesti onih koji su podržali ovakvu odluku", kazao je Kolar.

S druge strane, proustaški portal dragovoljac.com piše: „Dvojezične ploče i ćirilica kao simbol velikosrpske agresije na grad heroja - zauvek odlaze u povest i više ih neće biti na pročeljima vukovarskih zgrada... Ovo je ujedno i velika politička pobeda gradonačelnika grada heroja i predsednika DP - Ivana Penave, koji ni u jednom trenutku nije posustao u pravednoj borbi, niti je okrenuo leđa svojim ljudima. Bio je uz narod, a ne političke elite i na kraju ispravio veliku nepravdu prema žiteljima grada koji je simbol hrvatskog otpora."

Aktuelni gradonačelnik Vukovara Penava objašnjava da je statut bio na javnoj raspravi 30 dana, kao što i nalaže procedura, i da se u tom vremenu niko nije javio sa primedbama, opaskama i predlozima, dodajući da on već desetak godina „ponavlja da postoje neke snage izvan Vukovara, one su smeštene u Zagrebu, prepoznaće se dični ti etnobiznismeni koji žive od toga da potpaljuju, raspaljuju, kojima ne odgovara normalan život ljudi".

Inače, Penava je, kada je shvatio da će nakon objavljivanja rezultata popisa stanovništva moći da ukine odredbu o pločama na latinici i ćirilici, najavio da će to vratiti mir na ulice Vukovara bar na deset godina. „Kamen smutnje je daleko dublji nego li ćirilica, ona je samo neki formalni povod na kojem su se pokazivali mišići raznoraznih vlada, premijera, predsednika i tako dalje. Tako da je ta njegova izjava o vraćanju mira jedna bedasta rečenica", procenjuje osječki politički analitičar Jaroslav Pecnik. Ukidanje službene upotrebe srpskog jezika i ćirilice u Vukovaru komentarisao je i predsednik Hrvatske Zoran Milanović: „Sada me pitate - je li to gorak ukus? To je bljutav ukus, jer kada sam se tada borio za nešto što je u zakonu, i što je u zakon ugurao HDZ, onda sam najmanje podrške imao od Pupovca koji nije bio sa mnom tamo kada sam se svađao s onom ekipom, s kojom sam danas u dobrim odnosima. Ali, evo - sada je došlo na svoje."

Na iznesene izjave i komentare političara i analitičara povodom brisanja ćirilice u Vukovaru dodajem i komentar jednog (ne)običnog Vukovarca: „Meni ne smeta ćirilica ali mi smeta nacionalizam i netolerancija u Vukovaru. Svi štite zločince i kriminalce iz svog tora a nas koji smo legalisti i slavimo slave, imamo dva Božića i često dva Uskrsa ili Vaskrsa, gledate kao neka čudovišta. Još uvek imamo kafiće za Indijance i kauboje, u firme se prvenstveno zapošljavaju podobni iz određenog tora. Sluša se određena muzika ili glazba. Trećerazredne filmove jedan tor veliča, a drugi pljuje i obrnuto... Vukovar je nezdrava sredina i zato mladi pametni i sposobni odlaze a ostaju priglupi i nesposobni i interesantno tamo nisu 'utoreni' ."

Treći dan po donošenju „istorijske odluke" o brisanju ćirilice u gradu Vukovaru, u Hrvatskoj je ušao u upotrebu evro čije naličje nacionalnih kovanica od 50, 20 i 10 centi krasi lik planetarnog naučnika Srbina Nikole Tesle. Istog dana Hrvatsku je posetila i predsednica Evropske komisije Nemica Ursula von der Lajen i izjavila: „Ovo je dan za slavlje, ovo je sezona novih početaka", dok se njen domaćin, hrvatski premijer Plenković, hvalisao: „Hrvatska je pridruživanjem evrozoni i šengenskom prostoru, kao jedina zemlja koja je to postigla na isti dan, postala jedna od samo 15 evropskih zemalja koje su istovremeno deo te dve integracije te NATO saveza". A o brisanju jednog pisma u toj evrozoni i šengenskom prostoru ni reči.