Kijev prvi naoružavao Zagreb za rat protiv Srba! Hrvatski piloti u ukrajinskim "migovima" gađali srpske izbeglice na Petrovačkoj cesti

Hrvatska je tokom rata 1991-1995. godine, uprkos embargu, uspela da nabavi značajne količine oružja iz raznih zemalja - većim delom iz Ukrajine.

Od svog osamostaljenja, današnja Republika Hrvatska je uvek "blisko koketirala" sa Ukrajinom. To je počelo još decembra 1991. godine, kad je Ukrajina prva priznala novu državu na prostoru bivše SFRJ. Mnogi i danas misle i to potpuno pogrešno, da je Rusija prva priznala novu Hrvatsku. Međutim, uvidom u dokumente to nije tačno.

Prema podacima Hrvatskog generalskog zbora, dokument Kronologija Domovinskog rata stoji:

– 7. decembra 1991. godine Badinterova komisija donela je zaključak da SFRJ više ne postoji. Prema mišljenju komisije promena postojećih (republičkih) granica i linija razgraničenja postignuta silom ne može proizvesti pravne efekte; to su presudni zaključci za konačnu odluku Evropske Zajednice o priznanju Hrvatske i ostalih republika bivše SFRJ.

– 11. decembra 1991. godine Ukrajina je priznala Hrvatsku, potom 14. decembra to isto je uradila Letonije (Latvija). Od samog početka svog nastanka, Hrvatska je bila oslonjena na Ukrajinu. Tako i tokom svog naoružavanja, Hrvatska je deo naoružanja dobila ne iz Rusije već iz Ukrajine.

Ali to mnogima nije bitno, jer oni već imaju formirani stav, pa im i ne vredi ništa argumentovano objašnjavati.

Međutim, onima koji ipak poštuju argumente, to treba i navesti. Nastala nakon nasilnog raspada Jugoslavije, Hrvatska je dobila svoj prvi MiG-21 kada je pilot jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva prebegao u zemlju u jednom od mlaznjaka u februaru 1992. godine.

Lovac je tada stavljen u hrvatsku službu, ali je oboren iznad Bosne i Hercegovine u junu iste godine. Još jedan par MiG-21 stigao je u Hrvatsku prebegom u maju 1992. godine, od kojih je jedan takođe izgubljen u borbi.

Stižu Ukrajinci

Ubrzo po osamostaljenju, Hrvatska je počela da formira svoje vazduhoplovstvo, i tako je nabavila 40 aviona MiG-21 od Ukrajine između 1993. i 1994. godine, a ove avione je prvobitno koristila druga bivša sovjetska država, Kirgistan. Oni su dostavljeni Hrvatskoj uprkos embargu na oružje. Od ovih lovaca 26 je stavljeno u hrvatsku službu, dok je ostalih 14 korišćeno za rezervne dijelove.

Hrvatska je Ukrajini plaćala avione MiG-21, zavisno od stanja  od 6,5 do 7 miliona dolara po lovcu (?). 

Prva dva helikoptera Mi-24D isporučena su 15. i 16. juna 1993. godine i na aerodromu na ostrvu Krk montirani su i prebačeni u VTZ. Prvi primerci helikoptera Mi-24V, koji su bili dobro oklopljeni i imali veliku vatrenu moć, nabavljeni su krajem 1993. godine u Ukrajini, odakle su avionom AN-124 Ruslan, tada najvećim transportnim avionom na svetu, prebačeni na aerodrome u Puli, te na ostrvo Krk.

Foto: Knjiga Vazduhoplovne snage bivših republika SFRJ 1992-2015

 

Skupo plaćeni

Hrvati su za helikoptere Mi-24 plaćali od 1,5 miliona dolara do 2,5 miliona dolara po primerku, a cena je zavisila od resursa motora i verzije. Tako su 16. oktobra 1993. godine kupljena dva helikoptera Mi-24V po ceni od 1,5 milona dolara, da bi 20. decembra iste godine za tri helikoptera Mi-24V bilo izdvojeno po 2,5 miliona dolara.

Zajedno s još nekim delovima za taj transport, plaćeno je tačno 9.683.209 dolara. Taj novac je isplaćen u gotovini, kao i za većinu ostalog oružja.

Foto: Knjiga "Vazduhoplovne snage bivših republika SFRJ 1992-2015"

Stigao i deo sistema S-300

U Zagrebu, na Jarunu, 30. maja 1995. godine održana je vojna parade povodom Dana državnosti Republike Hrvatske. Tog dana, Hrvatska je prikazala većinu naoružanja s kojim je raspolagala od aviona preko helikoptera, tenkova do raketa.

Tog dana na Jarunu pokazana su dva vozila-tegljači koji su na svojim prikolicama prevozili dva lansera sa postavljenim maketama raketa S-75M Volhov iz Stubičke Slatine koje su preostale od JNA, a koje je komentator nazvao raketama zemlja-zemlja "Beograđanka". Međutim, ono što  se kretalo iza njih šokiralo je neupućene.

Foto: Knjiga "Vazduhoplovne snage bivših republika SFRJ 1992-2015"

 

Naime, komentator je najavio raketni sistem PVO S-300, ali se taj sistem "razlikovao" od originala. Iza "Beograđanki" išao je tegljač  MAN  na čijoj su se prikolici nalazila četiri kontejnera koja su podsećala na kontejnere raketa 5V55R iz sistema S-300.

Ustvari, MORH je sa kompanijom "Vinsli fajnens limitid" sklopio ugovor za isporuku sistema S-300, koji je 19. jula 1994. godine potpisao tadašnji ministar odbrane Gojko Šušak.

Na osnovu tog ugovora, prema dokumentima dostupnim listu "Nacional", Hrvatska je navodno kupila i naručila raketni sistem S-300. Pa je čak i za deo raketa 5V55R za taj sistem platila tri transporta koji se vode pod  brojem 22 (osam raketa), brojem 23 (osam raketa) i brojem 24 (osam raketa).

Kontejneri za S-300 bili prazni

Iz Ukrajine su, između 10. avgusta i 15. septembra 1994. godine, u Hrvatsku isporučene 24 "rakete" (kontejneri u kojima su trebale biti smeštene rakete, bili su prazni), agregat za struju, kompresor za vazduh i sajle za fiksiranje radarskog tornja.

Hrvatski dug za isporuku naoružanja iznosio je u tom tenutku 94 miliona dolara. Umesto originalnog tegljača sa kranom 22T6-2E2 na bazi vozila Ural-532361-1012 ili transporetera za prevoz četiri lansirna kontejnera 5P32 tipa 5T58-2 na bazi tegljača KRAZ-260, na Jarunu se pojavio tegljač MAN na čijoj su se prikolici nalazila četiri kontejnera (lansirne cevi) 5P32.

Kasnije su se pojavile informacije, da je tegljač "provozao" prazne kontejnere na paradi, dok su sredstva za nabavku kompletnog sistema nestala.

U medijima u Hrvatskoj kasnije će se pojaviti informacija: "Dijelovi sustava S-300 u Hrvatsku su stigli između 1994. i 1996. godine, dobavljali su se preko zračne luke u Puli, a javnosti su pokazani na mimohodu Hrvatske vojske na Jarunu 1995. godine. Uoči oslobodilačkih akcija "Bljesak" i "Oluja", javno pokazivanje tog sustava odvratilo je neprijatelja od korištenja borbenih zrakoplova MiG-29, što je olakšalo oslobađanje zemlje te umanjilo žrtve i razaranja".

Hrvatske snage 1. maja 1995. godine započinju operaciju Bljesak – napad na srpsku enklavu Zapadna Slavonija. Operacija započinje u 05:30 časova iznenadnim napadom hrvatskih snaga. Ako je "RS S-300" pokazan na paradi (mimohodu) na Jarunu 30. maja, 28 dana posle završetka "Bljeska" tvrdnja o odvraćanju upotrebe borbenih aviona (zrakoplova) MiG-29 nema utemeljenja u činjenicama, jer niti je SVK imala te avione, niti je u VJ postojao plan za pomoć SVK u slučaju opšteg napada HV na teritoriju RSK.

Kasnije će ova informacija biti osnova za tvrdnju popjedinih analitičara, koji su tražili razlog zbog čega VJ i uopšte SRJ nisu pomogli SVK i RSK u odbrani.  Oni su tvrdili: "Da avioni RV i PVO VJ nisu dejstvovali po snagama HV avgusta 1995. godine, jer je PVO HV raspolagala sa raketnim sistemom S-300, koji je eto nabavljen u Rusiji, a SRJ kad joj je trebao nije to mogla".

Vremenom je i ova tvrdnja "eksperata" demantovana. Ono što je Hrvatska u Ukrajini skupo platila bila su 24 prazna kontejnera 5P32, agregat za struju, kompresor za vazduh i sajle za fiksiranje radarskog tornja.

Cela priča o hrvatskom S-300 završava se 2004. godine aferom. Kompletna priča o S-300 u Hrvatskoj toliko je zakomplikovana, da kao istina ostaje jedino: "Da Hrvatska nikada nije nabavila sistem S-300".

Ukrajinskim "migovima" na srpsku nejač

Hrvatsko vazduhoplovstvo sprovelo je operaciju "Oluja" bez gubitaka u tehnici i ljudstvu. Oštećeno je 11 aviona MiG-21 od kojih jedan teže i taj je na duže vreme izbačen iz upotrebe.

Ostala oštećenja bila su lakša i avioni su brzo vraćani u upotrebu. Na zadacima vatrene podrške jedinicama KoV angažovano je 12 aviona MiG-21, ostvareno je 67 poletanja i utrošeno 36 tona vazduhoplovnih ubojnih sredstava.

Na zadacima planirane vazduhoplovne podrške angažovano je 12 aviona MiG-21 koji su imali isto toliko poletanja i utrošili 8,6 tona ubojnih sredstava. Na zadacima vazduhoplovne podrške po pozivu je upotrebljeno 15 aviona MiG-21, koji su imali 55 poletanja i utrošili su 27,4 tone ubojnih sredstava. Na zadacima izviđanja vazdušnog prostora u sedam letova angažovan je jedan helikopter Mi-24, dva aviona MiG-21 i jedan avion An-2. Na PVO teritorije angažovana su četiri lovačka aviona MiG-21 koji su ostvarili 50 poletanja.

Tokom operacije "Oluja" utrošeno je: 92 nevođene rakete S-5MO, 550 nevođenih raketa S-5KP, 362 nevođene rakete S-5KPB, 38 nevođenih raketa S-24B, 7 POVR 9M-114K, 24 bombe OFAB-250-270, 12 bombi ZAB-250, 12 bombi ODAB-500PM, 12 bombi BM-250, 2 bombe BeTAB-500, 4 kasetne bombe BL-755, 400 metaka kalibra 12,7 mm, 1280 granata OFZ-23 kalibra 23 mm i 650 granata BZA-23 kalibra 23 mm. 

Od 11. avgusta 1995. godine ispravnih i borbeno upotrebljivih bilo je 18 aviona MiG-21, koji neće biti upotrebljeni u završnim borbama u BiH 1995. godine (septembar-oktobar) protiv VRS.

Dva aviona su dejstvovali po civilnoj koloni u selu Svodna, gde su pored uništenih nekoliko civilnih motornih vozila, ispaljene rakete pogodile i zgradu u centru sela, s leve strane magistralnog puta Novi Grad -Prijedor-Banja Luka. U tom trenutku na magistrali nije bilo vojnih meta. 

Ovaj događaj snimila je francuska TV Antena 5. Uz TV snimak ostao je i zapis indijskog pripadnika UNPROFOR-a majora Rite Lepeša da su avioni MiG-21 sa hrvatskim oznakama, koji su sa aerodroma Pleso uzleteli osam minuta ranije, i stupili u dejstvo u 18:43 časova po koloni izbeglica.

Septembra 2014. godine "agentica" tužbe Hrvatske pred MSP u pismu je priznala da su za ovaj događaj, kao i za događaj kod Bosanskog Petrovca odgovorni hrvatski avioni. Godinu dana ranije pojavila se knjiga u kojoj stoji, koji su avioni bili korišćeni u napadu, kako se zovu piloti za njihovim komandama, ko je naredio zadatak.... 

Plenković uzvratio uslugu

Premijer Hrvatske Andrej Plenković je posetio Kijev, njegova vlada je podržala sve sankcije Zapada Rusiji, blokirala isporuku ruskih sirovina naftovodom JANAF sa ostrva Krk na Jadranu na preradu u Srbiji i proterala deo diplomatskog osoblja iz ruske ambasade. Hrvatski plaćenici se bore i, prema Ministarstvu odbrane Rusije, ginu u redovima raznih ukrajinskih formacija. Sve u svemu, Hrvatska je ipak zahvalna Ukrajini za 1991. godinu.